Trong đánh giá của Ngân hàng Nhà nước về hoạt động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp của Lâm Đồng có một ý, đó là các HTX này làm tín dụng nội bộ rất hiệu quả. Một trong những HTX hoạt động tín dụng nội bộ đạt kết quả cao nhất chính là HTX Đồng Phát (Bảo Lộc). Ngoài hoạt động cung cấp dòng vốn cho xã viên, Đồng Phát còn nổi trội với việc liên kết chặt chẽ với nhiều đoàn thể khác, giúp xã viên và nông dân địa phương vượt khó vươn lên.
Ông Vũ Văn Cộng, Chủ nhiệm HTX Đồng Phát vốn là người rất trăn trở với mô hình kinh tế tập thể. Ông tâm sự, nông dân là người khó khăn nhất, sản xuất phụ thuộc vào thời tiết nắng mưa, nông sản làm ra giá cả bấp bênh, bà con lại rất khó tiếp cận được nguồn vốn vì không tổ chức tín dụng nào tìm tới nông dân. Bởi vậy, nông dân càng phải đoàn kết để hỗ trợ nhau vượt qua khó khăn, HTX Đồng Phát duy trì và phát triển đến hôm nay cũng nhờ nhu cầu thực tế ấy của người xã viên. Ra đời từ năm 1980, HTX Đồng Phát cũng lao đao một thời gian dài sau khi hệ thống HTX “kiểu cũ” sụp đổ hàng loạt. Ông Cộng kể lại: “Lúc không còn bao cấp của nhà nước, HTX chúng tôi không có vốn, không trụ sở, xã viên bi quan chán nản, ai cũng muốn xin ra khỏi HTX. Động viên mãi, bà con quyết tâm cùng HTX thoát khỏi khó khăn và đoàn kết vươn lên”. Ban Quản trị HTX xác định nhiệm vụ chính của HTX sẽ là cung ứng vật tư nông nghiệp cho bà con với giá cả phải chăng bằng các hình thức bán trả tiền mặt, cho vay trả chậm và cả mua hộ. Nông dân vùng Bảo Lộc vốn trồng trà, cà phê, vào mùa bỏ phân chi phí rất lớn nên nguồn phân cung ứng từ HTX giúp bà con đỡ khó khăn rất nhiều. Bên cạnh đó, dù mua trả chậm nhưng nguồn phân do HTX cung cấp là nguồn phân chất lượng tốt, do các công ty uy tín sản xuất nên không lo phân giả, phân kém chất lượng hại tới cây trồng. Chỉ tính riêng vài năm qua, HTX cho nông dân mua phân trả chậm lên tới con số gần 1,7 ngàn tấn phân bón các loại, trị giá trên 10 tỷ đồng.
Không chỉ cung cấp phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, HTX còn cho xã viên và cả bà con nông dân trên địa bàn vay tiền mặt để đầu tư vào sản xuất kinh doanh, xây kho chứa, sân phơi theo hình thức trả góp lãi suất vừa phải. Gần 2 tỷ đồng đã được HTX cho vay theo hình thức này. Ông Cộng cho biết: “Chúng tôi kết hợp cùng Hội Nông dân để tổ chức cho bà con vay tiền, phân bón cũng như theo dõi, hướng dẫn bà con sản xuất và lên phương án trả nợ phù hợp. Trong nhiều năm qua HTX chưa bao giờ bị xù nợ, bà con trả vốn trả lãi rất tốt”. Bởi vậy, kết quả sản xuất kinh doanh của HTX càng ngày càng khá, năm 2011 tổng doanh thu đạt trên 8,5 tỷ đồng, lợi nhuận xấp xỉ 500 triệu đồng, chia lãi cho xã viên bình quân 16%/năm. Bên cạnh đó, với tư cách nhà cung cấp phân bón lớn, HTX cùng các doanh nghiệp chế biến phân bón tổ chức nhiều hội thảo hướng dẫn bà con sản xuất theo hướng ứng dụng công nghệ sinh học, giúp bà con tiếp cận với tư duy sản xuất mới bền vững, thân thiện với môi trường. Từ những hoạt động phù hợp với nhu cầu của xã viên, HTX ngày càng phát triển và đến nay, Đồng Phát có 338 hộ xã viên, tổng số vốn là trên 6,5 tỷ đồng với một trụ sở làm việc khang trang và được đánh giá là một trong những HTX xuất sắc của Lâm Đồng.
Nhận xét về HTX Đồng Phát, ông Phạm Văn Tường, Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh cho biết: “HTX Đồng Phát là HTX mạnh, xã viên đoàn kết, Ban Quản trị tâm huyết, nhiều hoạt động hỗ trợ xã viên. Điều quan trọng theo đánh giá của chúng tôi là muốn HTX phát triển, nội bộ HTX phải có sự đoàn kết và muốn đoàn kết thì phải minh bạch trong mọi hoạt động”. Chính sự minh bạch, đoàn kết và liên kết hoạt động của Đồng Phát đã giúp HTX phát triển bền vững, đồng thời giúp đông đảo xã viên và nông dân địa phương có nguồn tài chính tốt để tăng cường phát triển sản xuất kinh doanh thoát khỏi nghèo đói.
Diệp Quỳnh