Hiện nay, tại các huyện Lạc Dương và Di Linh, Dự án Phát triển lâm nghiệp để cải thiện đời sống vùng Tây Nguyên tỉnh Lâm Đồng (gọi tắt là FLITCH Lâm Đồng) đang triển khai thực hiện mô hình Quỹ phát triển xã (CDF). Đây có thể coi là mô hình tín dụng nông thôn đặc thù nhưng có hiệu quả cao trong việc giúp đỡ các hộ đồng bào DTTS và hộ nghèo trong vùng dự án phát triển sản xuất, từng bước thoát nghèo.
Ông Hồ Quốc Thạnh - Giám đốc FLITCH Lâm Đồng cho hay, mục đích của Quỹ phát triển xã là hỗ trợ các hộ gia đình thực hiện hoạt động sản xuất tạo thu nhập thông qua các khoản vay với lãi suất ưu đãi (lãi suất đang áp dụng là 0,65%/tháng); Huy động các nguồn lực do xã quản lý thực hiện các hoạt động cải thiện sinh kế cộng đồng, phát triển và quản lý tài nguyên rừng bền vững, xây dựng cơ chế tự quản lý vốn nhằm nâng cao quyền tự chủ cho ban quản lý quỹ, bảo đảm cho Ban Quản lý quỹ có quỹ để duy trì các hoạt động đầu tư thôn bản, cộng đồng cho tới khi kết thúc dự án; Tăng cường sự tham gia lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, giám sát đánh giá của cộng đồng. Theo quyết định của Dự án FLITCH Trung ương, Lâm Đồng có 10 xã được hưởng lợi từ CDF với định mức 20.000 USD/xã. Đồng thời, quỹ cũng là địa chỉ tiếp nhận các nguồn hỗ trợ khác từ ngân sách địa phương, từ các khoản đóng góp tự nguyện và không hoàn lại của các tổ chức và cá nhân… để cho hộ DTTS và hộ nghèo vay xóa nghèo. Cũng theo quy định của FLITCH Trung ương, các hộ được vay vốn từ quỹ sau 6 tháng kể từ khi được vay vốn phải đóng góp cho quỹ 100.000 đồng để tăng thêm nguồn vốn của quỹ nhằm xử lý rủi ro (nếu có); và hộ vay vốn sau khi đóng góp có quyền kiểm tra việc cho vay, việc sử dụng vốn của quỹ. Sau khi kết thúc Dự án FLITCH, quỹ (cả vốn lẫn lãi) sẽ được bàn giao lại cho xã để tiếp tục duy trì hoạt động cho vay hộ nghèo. Như vậy, đối với các xã được hưởng lợi nguồn vốn của quỹ sẽ là vốn ngân sách không hoàn lại và UBND xã có trách nhiệm quản lý.
Để giải ngân quỹ đúng đối tượng, đúng mục đích và sử dụng vốn có hiệu quả cao, hiện đã có 61 nhóm tín dụng và tiết kiệm được thành lập tại 10 xã vùng dự án với 1.617 thành viên tham gia. Qua số liệu tổng hợp của FLITCH Lâm Đồng thì tới nay đã có 886 lượt hộ được quỹ cho vay trên 3,62 tỷ đồng để phát triển sản xuất. Trong đó có 667 hộ được vay trên 2,8 tỷ để đầu tư trồng trọt, 180 hộ vay 0,78 tỷ đồng đầu tư cho chăn nuôi và 8 hộ vay 0.03 tỷ đồng để đầu tư các lĩnh vực kinh tế khác. Hiện tại, ngoài các hộ đã đáo hạn, vẫn còn 614 hộ được quỹ giải ngân 2,86 tỷ đồng để tiếp tục đầu tư sản xuất mở rộng. Để quay vòng vốn, phần lớn những hộ được quỹ hỗ trợ vốn vay đã thanh toán đúng hạn (hiện chỉ có 11 hộ nợ quá hạn 33 triệu đồng, và các hộ nợ quá hạn đều là hộ vay để đầu tư vào lĩnh vực trồng cây dài ngày). Các hộ tham gia cũng đã đóng góp thêm vào quỹ 76,5 triệu đồng.
Tại xã ĐạSa (Lạc Dương), một trong 10 xã hiện đang được hưởng lợi từ Quỹ CDF, ông Chủ tịch UBND xã cho biết, đã có 165 lượt hộ là đồng bào DTTS có khó khăn về vốn sản xuất đã được vay từ quỹ 0,625 tỷ đồng. Điều đặc biệt là phần lớn số hộ ở Đạ Sar vay vốn từ quỹ để đầu tư phát triển chăn nuôi gia súc (94 hộ/412 triệu đồng so với 71 hộ/213 triệu đồng vay để phát triển trồng trọt). Cũng theo kết quả kiểm tra của Ban Quản lý quỹ trực thuộc UBND xã thì tất cả các hộ được vay vốn đều sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả.
Tuy lượng vốn cho vay không lớn, chỉ từ 3-4 triệu đồng/lượt hộ, nhưng do cho vay đúng đối tượng, đáp ứng yêu cầu vay vốn của hộ vay với lãi suất thấp; các hộ vay vốn đều sử dụng vốn vay đúng mục đích vay và thực hiện tốt quyền kiểm tra, giám sát quỹ của hộ tham gia (các hộ sau khi vay vốn đã đóng góp thêm cho quỹ 100.000 đồng đều có quyền này) theo phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, có thể nói Quỹ phát triển xã mà Dự án FLITCH Lâm Đồng đang triển khai tại 10 xã vùng dự án đang là một kênh tín dụng vì người nghèo có hiệu quả cao trong việc phát triển sản xuất nông nghiệp, tham gia xóa đói giảm nghèo cho bà con DTTS, qua đó góp phần tích cực vào sự nghiệp bảo vệ và phát triển rừng tại địa bàn. Hiện tại FLIT Lâm Đồng đang tiếp tục mở rộng thêm số hộ được vay vốn và giải ngân vốn từ Quỹ CDF tới những hộ đã đăng ký tham gia quỹ.
Đức Hưng