Gia nhập TPP: Nông nghiệp Việt mừng và lo
Cập nhật lúc 09:21, Thứ Năm, 07/07/2016 (GMT+7)
Sau khi đàm phán TPP kết thúc tối 5/10/2015 (theo giờ Việt Nam), nhiều chuyên gia cho rằng, nông nghiệp nước ta sẽ có rất nhiều cơ hội, song thách thức đến từ chính chúng ta cũng không ít…
 
Thủy sản, cà phê, gạo rộng cửa
 
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, tham gia TPP sẽ có một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam có lợi thế rất lớn như trà, cà phê, thủy sản…
 
Nhu cầu về thủy sản ngày càng tăng cùng với những lợi thế về thuế quan tạo điều kiện thuận lợi cho xuất nhập khẩu, các chuyên gia dự báo thủy sản Việt Nam sẽ có nhiều điều kiện để tiếp tục chiếm lĩnh thị trường sau TPP.
 
Không chỉ vậy, phần lớn các nước TPP có nhu cầu nhập khẩu các sản phẩm nông nghiệp như trái cây, gạo, cà phê, tiêu… với khối lượng rất lớn, đặc biệt là Nhật Bản, Mỹ, Australia… Các nước này hiện là thị trường hàng đầu của trái cây Việt Nam. Về mặt hàng gạo, do các đối thủ Thái Lan và Ấn Độ chưa vào TPP nên sẽ là cơ hội lớn cho gạo Việt Nam xâm nhập thị trường các nước thành viên TPP khi thuế xuất khẩu gạo của Việt Nam vào các nước này sẽ giảm, như tại Mỹ sẽ giảm từ 7% xuống 0%.
 
TPP có hiệu lực, nông nghiệp đối mặt thuận lợi và khó khăn
TPP có hiệu lực, nông nghiệp đối mặt thuận lợi và khó khăn
Nên cải tổ ngành chăn nuôi
 
Chăn nuôi được cho là “đứa con út”, là ngành chịu nhiều tác động xấu nhất khi TPP có hiệu lực. Một số chuyên gia thậm chí còn cho rằng, ngành chăn nuôi trong nước sẽ phải đối mặt với phá sản sau TPP, tuy vậy vẫn có nhiều trang trại, hộ chăn nuôi đang tích cực mở rộng quy mô, cải tạo quy trình chăn nuôi để giảm giá thành, tìm chỗ đứng trong thị trường mở rộng sắp tới.
 
Kết thúc cuộc đàm phán tại Atlanta (Mỹ) kết thúc, Bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng nhận định, sau khi TPP được ký kết, thách thức lớn nhất là sức ép cạnh tranh, đặc biệt trong lĩnh vực chăn nuôi. Dù Việt Nam có thế mạnh trong nhiều lĩnh vực nông nghiệp nhưng sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi vẫn chưa thực sự tốt, sức cạnh tranh của các sản phẩm chăn nuôi trong nước không cao. Do đó, đây sẽ là ngành gặp nhiều khó khăn nhất khi cam kết TPP có hiệu lực. Quy mô ngành chăn nuôi của Việt Nam vẫn ở dạng nhỏ lẻ, còn yếu kém.
 
Tuy vậy, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Đồng Nai Nguyễn Trí Công vẫn cho rằng, một bộ phận người chăn nuôi đã ý thức được “điểm yếu” nên bắt tay vào cải tổ, mở rộng quy mô sản xuất nhằm “sống sót” trước TPP. Nhiều trang trại lớn đã đầu tư nhập khẩu giống ngoại, thiết bị, quy trình chăn nuôi của các nước tiên tiến, để qua đó giảm giá thành, nâng chất lượng sản phẩm, nâng tỷ lệ thành công trong chăn nuôi.
 
TPP vừa là cơ hội, vừa là thách thức
 
Ông Hà Công Tuấn, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp & PTNT cho biết, tham gia TPP là một tín hiệu vui đối với toàn nền kinh tế nước ta, cũng như ngành nông nghiệp. Song cũng không ít những thách thức đang chờ đợi ngành nông nghiệp.
 
Theo ông Tuấn, lĩnh vực nông nghiệp sẽ có cơ hội lớn với 4 lợi thế chính là: Một là có thị trường rộng lớn 800 triệu dân, sẽ giúp tiêu thụ nông sản lớn cho Việt Nam, giảm áp lực phụ thuộc thị trường truyền thống là Trung Quốc. Hiện nay, xuất khẩu nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc rất lớn, trong những tháng đầu năm chiếm tới 35% giá trị, trong đó, riêng cao su chiếm 48% tổng giá trị xuất khẩu, rau quả chiếm tới 64%, gỗ chiếm hơn 12%; và nhập khẩu từ thị trường này cũng chiếm tới 62,5% đầu vào cho nông nghiệp. “Đây là thị trường, là bạn hàng lớn nên chính sách phải luôn luôn linh hoạt. Mở ra thị trường mới rộng lớn trong khuôn khổ TPP thì Việt Nam có thể điều chỉnh cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu lĩnh vực nông nghiệp, có điều kiện linh hoạt hơn, tốt hơn”- ông Tuấn nói.
 
Ông Tuấn cũng cho rằng, ngay sau khi TPP có hiệu lực, hầu hết các mặt hàng nông sản của 12 nước đã giảm thuế xuống hơn 90%, có mặt hàng chỉ còn 0%. Trong đó có mặt hàng Việt Nam duy trì lợi thế tốt như thủy sản và đồ gỗ. Những tháng đầu năm, đồ gỗ Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ chiếm tới 39%, Nhật Bản 19%...
 
Mặt khác, theo ông Tuấn, rõ ràng khi vào TPP, thông thương thuận lợi sẽ thu hút được vốn đầu tư của các quốc gia vào Việt Nam. Thuế bằng 0% thì nhiều cơ hội mở ra, trong khi nông nghiệp đang rất thiếu vốn đầu tư nên sẽ là cơ hội để thu hút được vốn đầu tư trong thời gian tới. Hiện nay, vốn FDI vào nông nghiệp khá ít, giá trị vốn cam kết chỉ có chiếm 1,4% tổng vốn FDI vào Việt Nam. Đây là cơ hội để đẩy nhanh thu hút đầu tư, thu hút khoa học công nghệ, cách quản lý mới với nông nghiệp.
 
“TPP là cơ hội thúc đẩy tái cấu trúc nền nông nghiệp trong chương trình tái cơ cấu nền kinh tế, trọng tâm định hướng mong muốn là đưa công nghệ mới, quản lý mới vào trong nông nghiệp” - ông Tuấn khẳng định.
 
Tuy vậy, ông Tuấn cũng cho rằng: Khi tham gia TPP cũng có thách thức, bởi rõ ràng so với các nước thì Việt Nam có nền sản xuất nhỏ, chủ yếu quy mô hộ gia đình. Chúng ta có khoảng 3.500 doanh nghiệp nông nghiệp, chiếm 1,01% tổng số doanh nghiệp và hầu hết là doanh nghiệp nhỏ. Các doanh nghiệp có vốn dưới 5 tỷ đồng chiếm tới 65% nên rất khó trong cạnh tranh. Do sản xuất quy mô hộ là chính, công nghệ còn kém cho nên sẽ có mặt hàng rất khó khăn khi mở cửa. Đã là “sân chơi” chung, luật chung thì ai mạnh người ấy thắng, nên nông sản cũng sẽ rất khó khăn về tiêu thụ nếu vẫn duy trì quản lý như hiện nay. Trong đó, chăn nuôi là lĩnh vực rất khó khăn. Nếu sản xuất duy trì quy mô nhỏ như hiện nay thì chắc chắn sẽ thua.     
 
DQ (theo DV)   
,
.