Diệt dịch cứu cây điều 3 huyện phía nam
Cập nhật lúc 10:12, Thứ Ba, 11/04/2017 (GMT+7)
Điều là cây trồng chủ lực ở 3 huyện Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên. Nhưng hơn 4 tháng nay, dịch bọ xít muỗi và thán thư hoành hành gây nên nguy cơ mất trắng mùa điều năm 2017. 
 
2 ha điều nhà ông Nguyễn Văn Châu đều bị nhiễm bệnh, cây đã khô lá hết. Ảnh: L.H
2 ha điều nhà ông Nguyễn Văn Châu đều bị nhiễm bệnh, cây đã khô lá hết. Ảnh: L.H
Toàn tỉnh Lâm Đồng có gần 28,5 ngàn ha điều, thì tại Đạ Huoai, Đạ Tẻh và Cát Tiên, bọ xít muỗi đã gây hại trên 27,8 ngàn ha, trong đó có trên 16,7 ngàn ha bị thiệt hại nặng; diện tích điều bị bệnh thán thư gần 27,9 ngàn ha, nhiễm nặng trên 17 ngàn ha. Diện tích bị hại nặng có nguy cơ mất trắng, bởi, bọ xít muỗi hút nhựa trên đọt non và nụ hoa, làm đọt và hoa bị khô. Khi đó, cho dù có bơm thuốc thì cây cũng không hồi phục được.
 
Bọ xít muỗi là loại côn trùng di trú nên lây lan và sinh đẻ nhanh từ vườn này sang vườn khác. Thán thư là một loại bệnh phổ biến thường gặp trên cây điều. 2 loại bệnh này thường phát sinh và gây hại nặng trên các bộ phận còn non của cây và phát triển mạnh trong điều kiện thời tiết có độ ẩm cao, sương mù nhiều, thiếu ánh nắng; đặc biệt, trong giai đoạn điều ra đọt, hoặc ra nụ - hoa - quả non. Vườn điều có mật độ bọ xít muỗi cao cũng thường có tỷ lệ bị bệnh thán thư cao hơn, hoặc vườn không phun thuốc phòng trừ kịp thời thì bệnh cũng phát triển, gây hại nặng hơn tới năng suất điều.
 
Từ đầu năm, dịch bọ xít muỗi đã gây hại trên diện rộng ở cây cà phê tại huyện Lạc Dương, nhưng đã kịp thời được khống chế. Ở 3 huyện phía nam, không chỉ có cây điều mà cây sầu riêng, măng cụt, chè, chôm chôm, keo lá chàm… cũng bị nhiễm. 
 
Giữa tháng 3 vừa qua, ngành NN-PTNT Lâm Đồng phối hợp với nông dân cứu điều bằng cách tỉa cành và vệ sinh vùng đất trồng bị hại kết hợp phun thuốc và đợt đầu đã phun trên diện rộng khoảng 25,8 ngàn ha (Đạ Huoai 8 ngàn ha, Đạ Tẻh 10,2 ngàn ha  và Cát Tiên 7,6 ngàn ha). 
 
Để phòng chống dịch hiệu quả, cán bộ Chi cục Trồng trọt và BVTV khuyến cáo, bà con nông dân phải chủ động triển khai chống dịch đồng loạt, nếu triển khai lẻ tẻ dịch sẽ di chuyển từ vườn này sang vườn khác. Thuốc phun cũng nên theo hướng dẫn về danh mục và liều lượng từ cán bộ kỹ thuật… 
 
Ông Nguyễn Văn Châu (xã Phước Lộc - Đạ Huoai) thuê 2 ha đất trồng điều, năm nay, diện tích này coi như mất trắng, 20 cây chôm chôm trong vườn sầu riêng ảnh hưởng bởi mưa nhiều cũng bị hư trái hết.
 
Cũng theo ông Châu, ở Đạ Huoai, thiệt hại về điều gần như toàn bộ, có đến 80% diện tích chôm chôm bị hại, còn sầu riêng cũng bị ảnh hưởng tới 30%...
 
Ông Hoàng Sỹ Bích - Phó Giám đốc Sở NN-PTNT cho biết: Thực chất dịch bệnh bọ xít muỗi và thán thư trên cây điều hiện nay sẽ làm mất khoảng 90% sản lượng. Ngành Nông nghiệp đã giải quyết vấn đề bọ xít muỗi trên 3.100 ha cà phê ở Lạc Dương kịp thời, giúp cây bung hoa nở, sản lượng ước giảm 20%, nhưng dịch trên cây điều rất phức tạp. Ngành đã cử cán bộ xuống huyện triển khai cùng bà con nông dân phun thuốc, xử lý theo vùng và theo hình thức cuốn chiếu, nhằm khống chế dịch bệnh dứt điểm trên cây điều; đồng thời, tập trung phòng chống bệnh rầy nâu đang có nguy cơ lây lan. 
 
Thời gian qua, để phục vụ đề án phát triển cây điều ở tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2015-2020, diện tích điều của tỉnh đã tăng lên đáng kể. Chính vì vậy, với đợt dịch năm nay, ước tính của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng, có trên 90% diện tích điều sẽ không cho thu hoạch, thất thu khoảng 17 ngàn tấn điều, thiệt hại khoảng 850 tỷ đồng (tính theo giá điều nhân hiện nay là trên 50 ngàn đồng/kg). Với diện tích điều bị nhiễm nặng có thể làm chết cây, phải trồng lại sẽ mất đến 3 năm, dẫn đến lượng lao động dôi dư ở 3 địa phương này là đáng kể.
 
Ông Lưu Tiến Chinh - Chủ tịch UBND huyện Đạ Huoai cho biết: 3 huyện phía nam bị mưa trái mùa gây nên dịch bệnh hại điều từ bọ xít muỗi và thán thư. UBND huyện đã có các cuộc họp, giải quyết khoảng 200 lao động nông thôn làm giỏ mỹ nghệ để bà con không có điều thu thì cũng có việc làm; dự án Trường đua ngựa đã khai trương cũng giải quyết được gần 100 lao động; đồng thời, chính quyền hỗ trợ cấp giống bắp, giống chè và triển khai đề án chăn nuôi bò… cố gắng khắc phục tình trạng lao động dôi dư và tạo thu nhập cho bà con. 
 
LÊ HOA
,
.