Nâng cao năng lực cạnh tranh các khu công nghiệp - Nhìn từ thực tiễn các tỉnh phía Nam
Cập nhật lúc 09:36, Thứ Sáu, 11/08/2017 (GMT+7)
Khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế, khu công nghệ cao (gọi tắt là KCN) được hình thành và phát triển gắn liền với công cuộc đổi mới, mở cửa nền kinh tế đất nước. Phát triển các khu công nghiệp và nâng cao giá trị cạnh tranh của các sản phẩm công nghiệp được xem là “điểm nhấn” quan trọng tại các tỉnh phía Nam. Việc xây dựng một mô hình mang tính đột phá trong thu hút đầu tư, tăng trưởng công nghiệp, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa cũng là một chiến lược phát triển kinh tế của tỉnh Lâm Đồng.
 
Nhà máy sản xuất tại Khu Công nghiệp Lộc Sơn. Ảnh: Diễm Thương
Nhà máy sản xuất tại Khu Công nghiệp Lộc Sơn. Ảnh: Diễm Thương
“Một cửa, tại chỗ”
 
Cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ” do các Ban Quản lý KCN các tỉnh phía Nam đang triển khai và thực hiện theo nhiệm vụ, quyền hạn được quy định tại Quy chế khu công nghiệp, khu chế xuất và khu công nghệ cao ban hành kèm theo Nghị định số 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính phủ và thông qua cơ chế ủy quyền của các bộ, ngành Trung ương và của Ủy ban nhân dân tỉnh để thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước trên các lĩnh vực đầu tư, xây dựng, tài chính, thương mại, lao động… trong các khu công nghiệp. Với cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ”, Ban Quản lý KCN được quyền xin ý kiến trực tiếp các bộ về những vấn đề chuyên môn mà nhà đầu tư đặt ra vượt ngoài quyền hạn của mình, để giải quyết kịp thời các yêu cầu của nhà đầu tư. Theo cơ chế này, các nhà đầu tư khi có nhu cầu, chỉ cần đến một nơi là Ban Quản lý các KCN tỉnh để giải quyết các thủ tục một cách nhanh chóng, tiện lợi như: cấp và điều chỉnh giấy phép đầu tư, cấp giấy phép xuất nhập khẩu, cấp và gia hạn giấy phép lao động, cung ứng lao động, giải quyết tranh chấp lao động và các thủ tục khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động của các nhà đầu tư.
 
Ông Cao Tiến Sỹ - Trưởng Ban Quản lý các KCN tình Đồng Nai cho biết: Những kết quả bước đầu đạt được tại các KCN Đồng Nai xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó, thực hiện cải cách hành chính theo cơ chế quản lý “một cửa, tại chỗ” là nhân tố quan trọng tạo nên thành công. Đến cuối năm 2016, các KCN tỉnh Đồng Nai đã thu hút được 600 dự án của các nhà đầu tư trong nước và các nhà đầu tư đến từ 26 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với tổng vốn đăng ký hơn 7,1 tỉ USD, các doanh nghiệp có 100% vốn nước ngoài chiếm tới 83%. Các khu công nghiệp tỉnh Đồng Nai thu hút khoảng 80% dự án đầu tư nước ngoài và chiếm khoảng 90% tổng kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn tỉnh. Hoạt động của các doanh nghiệp trong các KCN tỉnh góp phần giải quyết việc làm cho gần 200.000 người.
 
Theo ông Trần Xuân Vượng - Trưởng Ban Quản lý các KCN Lâm Đồng cho hay: Tại Lâm Đồng, trong quá trình triển khai thực hiện công tác cải cách thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông cũng như việc xây dựng đề cương triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN ISO 9001:2000; ISO 9001:2008 của Ban Quản lý Lâm Đồng cũng đang phát huy hiệu quả, hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp, tuy nhiên với đặc thù nền công nghiệp chưa phát triển mạnh, Lâm Đồng vẫn đang xây dựng và học hỏi kinh nghiệm từ các tỉnh thành công để đi đến mô hình “một cửa, tại chỗ” một cách ưu Việt nhất.
 
Tăng tỉ lệ lấp đầy từ “làn sóng” FDI
 
Ông Vũ Văn Hòa - nguyên Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất (KCX) và KCN TP Hồ Chí Minh nhận định: Các KCNphía Nam đang đón nhận luồng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài - FDI rất lớn, và tận dụng các cơ hội mới từ Hiệp định Đối tác Kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP), cũng như các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã ký kết. Lâm Đồng cũng là một tỉnh mà các nhà đầu tư FDI khá quan tâm, cần tận dụng, tranh thủ nguồn vốn này vào công nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh cho nền công nghiệp của tỉnh.
 
Thực tế, khối FDI vẫn tiếp tục dẫn đầu nguồn vốn đầu tư vào các KCN, KCX tại TP Hồ Chí Minh. “Trong quy hoạch phát triển công nghiệp TP Hồ Chí Minh từ năm 2010 tính đến năm 2020 xác định quỹ đất KCX, KCN tập trung là 7.000 ha, trong đó đã khai thác 4.000 ha, diện tích đất còn lại là 3.000 ha. Nghĩa là quỹ đất của các KCX - KCN cũng còn tương đối dồi dào. Nền kinh tế nội địa Việt Nam đã sẵn sàng cho sự tăng trưởng nhanh và bây giờ chính là thời điểm lý tưởng để đầu tư, đón đầu làn sóng FDI”- ông Vũ Văn Hòa thông tin thêm.
 
Cũng nằm trong Vùng Kinh tế trọng điểm phía Nam, Ban Quản lý các KCN tỉnh Bình Dương là một trong những tỉnh dẫn đầu cả nước về nguồn vốn FDI rót vào, trong đó chủ yếu các nhà đầu tư từ Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc, Nhật Bản… Ông Trần Văn Liễu - Trưởng Ban quản lý các KCN tỉnh Bình Dương lý giải: “Nguyên nhân nguồn vốn FDI đổ vào tỉnh tăng cao là do các nhà đầu tư nắm bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do và đặc biệt là TPP, nhiều tập đoàn FDI lớn trên thế giới đã đến đầu tư ở các KCN tại Đồng Nai nhằm liên kết, đầu tư xây dựng nhà xưởng sản xuất nguyên liệu, hàng hóa để cung ứng cho thị trường trong nước và xuất khẩu”.
 
Theo Ban Quản lý các KCN tỉnh Lâm Đồng, tính lũy kế đến nay tỉnh đã có 65 doanh nghiệp/dự án được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư còn hiệu lực (17 doanh nghiệp FDI) với tổng vốn đầu tư đăng ký là 79,160 triệu USD và 3.912,247 tỷ đồng, diện tích đất đăng ký là 142,732 ha và 7.991 lao động đăng ký. 
 
Trong năm 2016, tổng doanh thu tại các khu công nghiệp ước đạt 5.648 tỷ đồng, trong đó xuất khẩu đạt 165 triệu USD, với các sản phẩm chủ yếu là cà phê nhân, cà phê hòa tan, vải dệt các loại, sản phẩm nhựa PE, rau củ quả đông lạnh… Giá trị hàng hóa tiêu thụ nội địa ước đạt 1.935 tỷ đồng, với các mặt hàng chủ yếu như cao, trà Atiso, cà phê nhân, giấy cuộn xeo, gạch tuynel, ngói màu màng lợp nông nghiệp…
 
Ông Trần Xuân Vượng - Trưởng Ban Quản lý các KCN Lâm Đồng cũng phân tích: Quá trình phát triển các KCN trong thời gian qua cũng tồn tại một số hạn chế như: quy mô phát triển KCN chưa phù hợp với định hướng phát triển chung, quy hoạch phát triển các KCN chưa gắn với quy hoạch phát triển đô thị, khu dân cư; các KCN vẫn chưa được kết nối với các cụm liên kết trong sản xuất công nghiệp, chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp hỗ trợ cho ngành công nghiệp mũi nhọn; hệ thống hạ tầng kỹ thuật còn chưa đồng bộ, công tác bảo vệ môi trường trong KCN chưa được cải thiện… Lâm Đồng vẫn thường xuyên tổ chức đối thoại để lắng nghe kịp thời ý kiến của các doanh nghiệp, từng bước hoàn thiện cơ chế “một cửa, tại chỗ” và hỗ trợ về tiếp cận thị trường, tiêu thụ sản phẩm và đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đồng thời cũng tích cực hoàn thiện về cơ sở vật chất, đồng bộ hạ tầng, định hướng phát triển có chọn lọc để thu hút các nguồn vốn hiệu quả, tránh dàn trải mà không đạt kết quả.
 
Riêng đối với nguồn vốn FDI, tỉnh cũng tranh thủ kinh nghiệm từ các tỉnh phía Nam và có những chính sách, kế hoạch phù hợp với điều kiện kinh tế địa phương, thu hút các doanh nghiệp nước ngoài vào các khu công nghiệp, tăng tỷ lệ lấp đầy. Phấn đấu giá trị sản xuất công nghiệp tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 2016 - 2020 đạt 10,2%. Với mức tăng trưởng này, lĩnh vực công nghiệp - xây dựng sẽ đóng góp vào cơ cấu kinh tế Lâm Đồng chiếm tỷ trọng từ 19,5 - 20% vào năm 2020, thấp hơn so với khu vực kinh tế khác, đó là dịch vụ chiếm 33,5 - 34% và nông, lâm, thủy sản chiếm 46 - 46,5%.
 
Một chặng đường còn khá dài cùng những chiến lược “dài hơi” cho nền công nghiệp Lâm Đồng. Tuy nhiên, với những tín hiệu khả quan bước đầu cùng những chính sách, chủ trương của tỉnh, Lâm Đồng vẫn đang tranh thủ mọi nguồn lực và kinh nghiệm từ các tỉnh phía Nam để nâng cao năng lực cạnh tranh cho các KCN, các sản phẩm công nghiệp của tỉnh nhà. 
 
DIỄM THƯƠNG
,
.