Lâm Hà: Vươn mình từ "kén"
Cập nhật lúc 08:46, Thứ Hai, 16/10/2017 (GMT+7)
Những ngày tháng 10/2017, giá kén tằm lên tới mức kỷ lục, đạt 190 ngàn đồng/kg. Niềm vui của những người nông dân trồng dâu nuôi tằm lớn dần theo tuổi tằm ăn tằm ngủ. Và, nông dân Lâm Hà đang vươn mình từ những con kén nhỏ.
 
Lên nén tằm Lâm Hà. Ảnh: D.Q
Lên nén tằm Lâm Hà. Ảnh: D.Q
Ông Trương Quốc Khánh, Trưởng phòng Nông nghiệp huyện Lâm Hà hồ hởi chia sẻ: “Giá kén tằm hiện đang giúp nông dân chúng tôi làm giàu. Và thực sự nông dân Lâm Hà đang phát triển diện tích dâu rất đều đặn, theo đúng kế hoạch phát triển cây trồng của huyện”. Ông Khánh cho biết, sau một thời gian nghề trồng dâu nuôi tằm suy thoái do giá kén giảm và tằm bị bệnh, nông dân bắt đầu gây lại vườn dâu dù giá kén còn thấp. Ông cung cấp: “Lâm Hà xác định cây dâu là một trong 3 cây trồng chủ lực của huyện bên cạnh cây cà phê và cây chè. Bởi vậy, việc phát triển cây dâu tằm luôn nằm trong lộ trình phát triển của huyện, với từng bước đi phát triển vững chắc”. 
 
Vốn là vùng đất phù hợp cho sự sinh trưởng của cây dâu, những người dân vùng kinh tế mới Lán Tranh, Tân Hà, Nam Ban mang vào Lâm Hà cả một truyền thống trồng dâu nuôi tằm. Bởi vậy, dù trải qua nhiều thăng trầm, nghề tằm vẫn gắn bó với nông dân vùng đất này và hiện thành quả đã đơm hoa kết trái. Không chỉ dừng lại ở các xã có truyền thống trồng dâu nuôi tằm như Tân Hà, Nam Ban, Đông Thanh, hiện diện tích dâu tằm được trải đều toàn huyện Lâm Hà, cả trong nhiều gia đình người dân tộc K’Ho, Cil. Tính tổng diện tích, toàn huyện Lâm Hà có xấp xỉ 2.000 ha dâu tằm, là địa phương có diện tích dâu lớn nhất, vượt qua cả Bảo Lộc, “thủ phủ dâu tằm” một thuở.
 
Giá kén lên, người trồng dâu chăn tằm Lâm Hà cũng phát triển nghề nghiệp theo hướng chuyên môn hóa, từng khâu một đều được chuyên biệt và khép kín dẫn đến năng suất và chất lượng kén tăng. Ông Nguyễn Văn Đông, Chủ tịch Hội Nông dân thị trấn Nam Ban, một trong những địa phương có diện tích dâu lớn của Lâm Hà chia sẻ: “Nông dân hiện giờ chăn tằm không vất vả như xưa vì áp dụng nhiều kỹ thuật hiện đại, phân chia từng khâu một nên nuôi tằm ăn cơm đứng mà vẫn nhàn. Ngoài giảm công lao động, kỹ thuật chăn tằm hiện đại còn giúp chất lượng kén tốt, giá tăng và cả nhà ươm cũng được hưởng lợi”. Nông dân hiện tại một số nhà có điều kiện, kỹ thuật tốt, nuôi tằm con cung cấp cho các nhà nuôi tằm lớn đại trà. Bởi vậy, thời gian của một lứa tằm rút ngắn từ 30 ngày xuống còn 18 ngày, tằm khỏe, ít bệnh, ít chết. Bà con áp dụng kỹ thuật nuôi tằm trên sàn đất, trên giàn lưới, bớt hẳn công chăm sóc tằm hàng ngày. Các loại né cũng chuyển sang né gỗ, dùng máy bóc kén. Ngay cả cây dâu, hiện nhiều gia đình có rất ít tằm nhưng trồng diện tích dâu lớn, chuyên hái lá bán cho các hộ nuôi tằm khác với giá tới 12 ngàn đồng/kg lá. 
 
Không chỉ trồng dâu nuôi tằm, Lâm Hà đã khép kín quy trình trồng dâu - chăn tằm - se tơ với việc kén được sử dụng để se tơ ngay tại địa phương. Hiện tại, theo thông tin từ Sở Công thương Lâm Đồng, mỗi năm Lâm Đồng xuất khẩu hàng triệu đô la tơ se từ chính những nhà máy đóng ngay trên đất Lâm Đồng. Lâm Hà vốn có nhiều xưởng ươm tơ quy mô nhỏ và vừa như Cường Hoàn, Vạn Hạnh chuyên làm tơ se xuất khẩu sang Nhật. Và vừa qua, nhà máy se tơ lớn vừa đi vào hoạt động tại xã Đông Thanh, Lâm Hà đã đảm bảo lượng kén của huyện được tiêu thụ hết, không cần vận chuyển đi xa. Đặc biệt, hầu hết các xưởng ươm tơ quy mô nhỏ của Lâm Hà đều nằm trong chuỗi làng nghề dâu tằm Đông Anh 3 và Đông Anh 5 (Nam Ban), hai làng nghề dâu tằm được công nhận của huyện Lâm Hà, nơi gần như 100% cư dân sống bằng nghề tằm. Việc khép kín sản xuất - tiêu thụ đã giúp đường đi của những con kén thuận lợi, mang lại lợi ích cho cả người trồng dâu nuôi tằm và người sản xuất. 
 
Để nghề tằm phát triển bền vững, Lâm Hà sẽ làm gì? Ông Trương Quốc Khánh trả lời câu hỏi bằng sự chia sẻ: “Giá kén thì nông dân chúng tôi không thể đảm bảo sẽ tăng hay giảm. Nhưng Lâm Hà xác định, sẽ cố gắng hết sức nâng cao năng suất, chất lượng kén tằm nhằm đảm bảo chất lượng tơ. Chúng tôi động viên bà con trồng dâu song song với trồng các loại cây trồng khác, tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật mới trong trồng dâu nuôi tằm thông qua các tổ chức nông dân”. Nghề tằm Lâm Hà đã trải qua nhiều thăng trầm nhưng với sự nỗ lực của những người làm nghề, của địa phương, Lâm Hà đang vươn mình trở thành vùng dâu tằm lớn, mang lại thu nhập ổn định cho nông dân từ những chiếc kén tằm trắng.
 
DIỆP QUỲNH
,
.