NGÀY HỘI CÀ PHÊ VIỆT NAM LẦN THỨ NHẤT
Nỗ lực xây dựng thương hiệu cà phê thế mạnh
Cập nhật lúc 08:43, Thứ Hai, 11/12/2017 (GMT+7)
Nếu như trước đây, người tiêu dùng thế giới cũng như trong nước nhắc đến cà phê Việt là nhắc đến “thủ phủ” cà phê Đắk Lắk, thì những năm gần đây, thương hiệu cà phê Lâm Đồng lại có bước nhảy vọt về uy tín, đứng ở vị trí cao cấp hơn hẳn, được nhắc đến như là vùng đất của những loại cà phê ngon, chất lượng. Điều này có được nhờ việc nhanh nhạy nắm bắt xu hướng thưởng thức cà phê trên thị trường trong và ngoài nước, kịp thời quy hoạch lại một số vùng trồng cà phê chất lượng cao lâu đời gần như sắp bị xóa sổ. 
 
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường (thứ hai, từ trái qua) tham quan mô hình sản xuất cà phê sạch tại thị trấn Nam Ban, huyện Lâm Hà. Ảnh: Đoàn Kiên
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường tham quan mô hình sản xuất cà phê sạch tại thị trấn Nam Ban, huyện Lâm Hà. Ảnh: Đoàn Kiên
Trung tâm cà phê arabica của Việt Nam
 
Gần đây, với việc xây dựng thành công hai thương hiệu Cà phê arabica LangBiang và Cà phê Cầu Đất, cà phê Lâm Đồng đang chiếm vị trí số 1 về chất lượng cà phê arabica ở thị trường trong nước và bước đầu được một số nước như Nhật, Hàn, Mỹ… quan tâm, đặt hàng, đánh giá cao về chất lượng. Theo số liệu của UBND xã Xuân Trường, toàn xã hiện có khoảng 1.300 ha cà phê, chủ yếu là arabica, với sản lượng bình quân 15 tấn tươi/ha/năm. Còn ở Lạc Dương, có khoảng 3.700 ha cà phê arabica, sản lượng bình quân đạt 10 tấn tươi/ha.
 
Từ ngày 9 - 11/12, tại Đà Lạt diễn ra Ngày hội Cà phê Việt Nam lần thứ nhất với chủ đề “Thời kỳ phát triển mới cà phê Việt Nam trong bối cảnh hội nhập”. Ngày Cà phê Việt Nam lần thứ nhất có các hoạt động chính: Hội thảo chuyên ngành cà phê, thăm mô hình sản xuất cà phê công nghệ cao, triển lãm không gian văn hóa cà phê;…

Theo đánh giá của các nhà khoa học, nhờ thổ nhưỡng và khí hậu nên cây cà phê arabica trồng ở Cầu Đất (Xuân Trường) và một số vùng ở Lạc Dương có mùi vị và chất lượng khá đặc biệt, được các chuyên gia thẩm định cà phê uy tín của thế giới đánh giá là đạt chất lượng cao, có nhiều dược tính, mùi thơm đặc trưng. Nắm bắt được điều này, cùng với sự chung tay đồng lòng “bắt nhịp” của doanh nghiệp và nông dân, chính quyền tỉnh Lâm Đồng đã đưa ra nhiều chính sách, xây dựng đề án để tái canh, vực dậy lại vùng cà phê nổi danh một thời ở Cầu Đất và Lạc Dương. Với nỗ lực đó, nhãn hiệu “Cà phê arabica Lang Biang” của huyện Lạc Dương đã được Cục Sở hữu trí tuệ công nhận là nhãn hiệu độc quyền, tiếp đó là nhãn hiệu Cà phê Cầu Đất cũng vừa được công nhận và đang là nhãn hiệu được ưa chuộng trên thị trường hiện nay. Trước đó, nhãn hiệu “Cà phê Di Linh” cũng đã được xây dựng và công nhận.

 
Với thành công bước đầu của một số nhãn hiệu cà phê, trong đó nổi lên là loại cà phê arabica, chính quyền tỉnh đã đặt ra mục tiêu xây dựng thương hiệu cà phê là một trong những mục tiêu chiến lược về phát triển nông nghiệp công nghệ cao của tỉnh trong thời gian tới. Cụ thể, tỉnh lập kế hoạch xây dựng Lâm Đồng trở thành trung tâm cà phê arabica của Việt Nam, sẽ trở thành một trong những vùng cà phê arabica có chất lượng cao trên thế giới. Tuy nhiên, để khẳng định được vị trí đó, thời điểm hiện tại, vẫn còn rất nhiều vấn đề cần phải được quan tâm giải quyết. 
 
Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện diện tích cà phê arabica của tỉnh chưa nhiều, sản lượng hằng năm không đáng kể, đặc biệt là loại cà phê thế mạnh này hiện vẫn chưa được người nông dân ý thức “vun vén” về mặt chất lượng một cách bài bản nên việc nâng cao giá trị của cây cà phê chỉ mới manh mún ở một số hộ làm theo hợp đồng khi có các đơn vị thu mua. Quy trình sản xuất, thu hái, chế biến theo công nghệ tiên tiến cơ bản đã tồn tại trong suy nghĩ của người dân, nhưng để triển khai vào thực tế lại là chuyện còn khó, dẫn tới chưa nâng cao được giá trị của cà phê arabica trên thị trường theo đúng nghĩa nên chất lượng của cà phê Lâm Đồng mặc dù được khẳng định về ưu thế nhưng vẫn chưa xứng với tiềm năng. Tỉnh đặt kế hoạch là đến năm 2020, trong tổng diện tích 150.000 ha cà phê hiện có của tỉnh, sẽ quy hoạch diện tích cà phê arabica chiếm vào khoảng 20-30%, hiện chỉ có 15% diện tích là cà phê arabica trong khi đây là loại cà phê Lâm Đồng chiếm thế mạnh và được công nhận có ưu thế và là loại cà phê được đánh giá cao về chất lượng và được ưa chuộng trên thị trường thế giới.
 
Phơi cà phê trong nhà kính theo tiêu chuẩn quốc tế ở cơ sở sản xuất Song Vũ, Xuân Trường
Phơi cà phê trong nhà kính theo tiêu chuẩn quốc tế ở cơ sở sản xuất Song Vũ, Xuân Trường
Hơn 4.000 tỷ đồng để phát triển cây cà phê
 
Với mục tiêu đặt ra là phát triển cà phê chất lượng cao và bền vững, cải thiện khâu chế biến, nâng cao chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu; từ nay đến năm 2020, toàn tỉnh sẽ ổn định khoảng 15.000 ha cà phê, trong đó khoảng 15-30% diện tích cà phê arabica; phấn đấu năng suất bình quân cà phê nhân đạt 3,1-3,2 tấn/ha, sản lượng đạt khoảng 460.000-480.000 tấn/năm; đặc biệt, nâng cao năng lực chế biến cà phê nhân đạt 440.000 - 450.000 tấn, trong đó 70% sản lượng được chế biến theo quy mô công nghiệp, hình thành một số nhà máy tinh chế cà phê với công nghệ hiện đại để chế biến cà phê bột và cà phê hòa tan, chú trọng phát triển diện tích cà phê công nghệ cao tiêu chuẩn 4C, UTZ...; Đề án quy hoạch cà phê đã được UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, kinh phí đầu tư cần là hơn 4.000 tỷ đồng. Tỉnh dự tính, trong tổng số vốn này, vốn ngân sách nhà nước đầu tư là 406 tỷ đồng, vốn doanh nghiệp, nhân dân và các nguồn vốn khác là 3.652 tỷ đồng, chưa kể vốn đầu tư kết cấu hạ tầng phục vụ sản xuất cà phê, như thủy lợi, điện, giao thông… sẽ được lồng ghép vào các nguồn vốn khác.
 
Hiện, Lâm Đồng có tiến độ tái canh cây cà phê nhanh nhất cả nước và diện tích canh tác cà phê lên tới 155.239 ha, với sản lượng khoảng 430.000 tấn. Một số vùng ở Lâm Đồng như Lạc Dương, Đà Lạt có điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng lý tưởng để sản xuất sản phẩm cà phê arabica thuộc tốp đầu thế giới. Vì vậy, cà phê arabica của Lâm Đồng luôn được các công ty thu mua với giá cao hơn so với các loại cà phê khác. Ngoài vùng cà phê Cầu Đất (Đà Lạt), Langbiang (Lạc Dương), thì để hình thành những vùng nguyên liệu có quy mô lớn phục vụ cho chế biến và xuất khẩu, tỉnh đang tập trung phát triển 4 vùng chuyên canh cà phê có quy mô lớn tại các huyện Di Linh, Lâm Hà, Bảo Lâm và Đức Trọng.
 
Hiện trong tỉnh có 3 đơn vị kinh doanh cà phê trong nước được đánh giá rất cao và liên kết sản xuất với nông dân rất tốt là Công ty TNHH UCC Ueshima Coffe, Công ty TNHH Là Việt và Công ty TNHH Olam Việt Nam. Đây là 3 đơn vị đang hợp tác xuất khẩu cà phê của tỉnh và thực hiện một số dự án kỹ thuật chuyển giao, đào tạo nông dân trồng cà phê sạch tiêu chuẩn quốc tế góp phần lớn vào việc nâng cao kỹ năng sản xuất cà phê sạch chất lượng cao của tỉnh, phù hợp với quan điểm của tỉnh là phát triển cà phê hướng tới việc nâng cao năng suất, chất lượng. 
 
Hiện nay, theo số liệu của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, trong tổng số 150 ngàn ha cà phê của tỉnh, diện tích được cấp các chứng nhận sản xuất như UTZ, 4C mới chỉ có trên 40 ngàn ha, vào khoảng 145 tấn. Chính vì vậy, việc thúc đẩy phát triển, nâng cao năng suất và chất lượng cà phê theo hướng an toàn, chất lượng sẽ là mục tiêu được đặt lên hàng đầu trong thời gian tới nhằm ổn định thu nhập cho nông dân cũng như xây dựng thương hiệu cà phê Lâm Đồng mạnh trên thị trường cà phê thế giới. 
 
Để thương hiệu cà phê Lâm Đồng lan xa
 
Ông Sử Thanh Hoài - Phó Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương: Liên kết với doanh nghiệp mạnh, lan tỏa thương hiệu Cà phê LangBiang
 
Phó Chủ tịch UBND huyện Lạc Dương cho biết, hiện nay, toàn huyện có 3.700 ha cà phê arabica, sản lượng bình quân 10 tấn tươi/ha. Về cơ bản, diện tích này chủ yếu của bà con đồng bào dân tộc thiểu số trồng. Huyện đã xây dựng, đăng ký thương hiệu Cà phê arabica LangBiang và đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học & Công nghệ) cấp Chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Đây là văn bản xác lập hành lang pháp lý nhằm bảo hộ độc quyền đối với sản phẩm cà phê arabica của địa phương. Tuy nhiên, hiện thương hiệu Cà phê arabica LangBiang còn được ít người biết. Để thương hiệu Cà phê LangBiang ngày một lan tỏa, UBND huyện Lạc Dương đã chào mời, đặt vấn đề liên kết với một số doanh nghiệp mạnh, như Tập đoàn TH True Milk đầu tư xây dựng Nhà máy chế biến cà phê arabica, và TH True Milk đã đồng ý khảo sát để nghiên cứu đầu tư. Nếu có được nhà máy chế biến thì thương hiệu Cà phê arabica LangBiang sẽ rất tốt. Trước mắt, để giải quyết đầu ra cho nông dân, UBND huyện đã ký kết với Công ty TNHH TP ATLANTIC Việt Nam (Acom) để có liên kết thu mua cà phê cho người dân, với giá thu hái đúng tiêu chuẩn là 11.000 đ/kg cà phê tươi. Việc này cũng giúp ý thức của người trồng cà phê ngày một nâng cao trong việc chăm sóc, thu hái đảm bảo chất lượng đồng đều cho sản phẩm; góp phần nâng cao chất lượng cà phê địa phương.  
 
Ông Trần Như Dũng - Chủ tịch UBND xã Xuân Trường (TP Đà Lạt): Cà phê sạch - hướng đi bền vững cho Cà phê Cầu Đất
 
Đó là khẳng định của ông Trần Như Dũng - Chủ tịch UBND xã Xuân Trường. Theo ông, để tìm hướng đi bền vững cho cà phê địa phương, thời gian qua, được sự quan tâm của UBND tỉnh Lâm Đồng, TP Đà Lạt, trực tiếp là Sở KH&CN, Phòng Kinh tế Đà Lạt đã giúp địa phương xây dựng thành công thương hiệu Cà phê Cầu Đất. Đây là tiền đề để người nông dân hướng đến việc sản xuất cà phê chất lượng cao. Nhưng cái khó hiện nay là để đảm bảo chất lượng sản phẩm, việc thu hái, bảo quản sau thu hoạch phải đúng quy trình, đặc biệt với loại cà phê Chè (Arabica) của Cầu Đất thì phải hái lựa, chứ không thể tuốt như cà phê Robosta ở các vùng khác, trong khi người dân lại thiếu nhân công, tất cả đều phải thuê mướn, rất tốn kém. 
 
Ông Dũng cho biết, thời gian tới, muốn sản phẩm cà phê được giá, có đầu ra ổn định, người trồng cà phê phải đầu tư, chuyên canh theo hướng nông nghiệp công nghệ cao, cà phê sạch để nâng cao chất lượng sản phẩm. Song song với đó, địa phương cần kêu gọi, liên kết với các doanh nghiệp đủ mạnh để hợp đồng bao tiêu, xây dựng nhà máy chế biến cà phê tại địa phương, để người dân an tâm đầu tư, sản xuất, tạo ra sản phẩm cà phê chất lượng.  
 
Anh Nguyễn Song Vũ - Cơ sở kinh doanh, chế biến cà phê Song Vũ ở Cầu Đất: Ứng dụng tiến bộ khoa học vào khâu chế biến cà phê 
 
Cùng quan điểm với Chủ tịch UBND xã Xuân Trường, anh Nguyễn Song Vũ nêu ý kiến rằng, không chỉ áp dụng NNCNC trong việc canh tác, ngay cả việc thu hái, chế biến cũng phải theo quy trình khoa học thì mới nâng cao được chất lượng, giá trị của cà phê. 
 
Theo anh Vũ, dù chất lượng cà phê Cầu Đất đã được nhiều người biết đến, nhưng trước nay, nhiều nông hộ vẫn áp dụng phương thức canh tác, thu hoạch theo lối truyền thống, sản phẩm cà phê làm ra chưa đạt chất lượng đích thực vốn có, nên chưa có những hợp đồng bao tiêu ổn định. Áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, chế biến cà phê theo hướng chất lượng, bền vững, thân thiện với môi trường là hướng đi đúng của nhiều nông hộ trồng cà phê ở Cầu Đất hiện nay. Tuy nhiên, trước mắt vẫn còn khó khăn chính là thiếu vốn đầu tư. Ngay như doanh nghiệp Song Vũ, có nhiều hợp đồng xuất khẩu cà phê mang thương hiệu Cầu Đất, đầu ra không thiếu, nhưng do nguồn vốn có hạn, chưa thể đầu tư nâng cấp cơ sở chế biến để bao tiêu sản phẩm cho các nông hộ ở địa phương.
 
VÕ TRANG - NGUYÊN THI (ghi)
 
NGUYÊN THI - VÕ TRANG
,
.