Sử dụng vốn, tài sản Nhà nước - những vấn đề đặt ra
Cập nhật lúc 08:43, Thứ Ba, 06/02/2018 (GMT+7)
Làm sao để bảo toàn vốn, tài sản Nhà nước sau cổ phần hóa, lợi nhuận doanh nghiệp tăng, thu nhập người lao động nâng lên, thu hút nhà đầu tư lớn cổ phần, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển… đó chính là câu chuyện cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước tại Lâm đồng mặc dù trong quá trình thực hiện còn gặp không ít khó khăn. 
 
Đoàn kiểm tra làm việc tại doanh nghiệp. Ảnh: N.Thu
Đoàn kiểm tra làm việc tại doanh nghiệp. Ảnh: N.Thu

Thực tế Lâm Đồng nhiều năm qua đã minh chứng chủ trương cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước (DNNN) của Đảng, Nhà nước và sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, địa phương là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp xu thế hội nhập.
 
Lợi ích sau cổ phần hóa
 
Thực hiện nghị quyết của Quốc hội về chương trình giám sát tối cao, về thực hiện cơ chế chính sách của Nhà nước, nhất là đẩy mạnh giám sát về quản lý sử dụng vốn, tài sản nhà nước tại các DNNN và cổ phần hóa DNNN, Đoàn ĐBQH đơn vị tỉnh Lâm Đồng cùng các cơ quan chuyên môn đã tiến hành kiểm tra, giám sát đối với 3 đơn vị: Công ty CP Du lịch Lâm Đồng, Công ty CP Dịch vụ Đô thị Đà Lạt và Công ty TNHH MTV Cấp thoát nước Lâm Đồng. Qua đó, Đoàn đã tiến hành kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định pháp luật về quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp. Việc triển khai thực hiện chính sách pháp luật về cổ phần hóa, thủ tục, trình tự tiến hành cổ phần hóa, đánh giá tình hình quản trị doanh nghiệp và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sau cổ phần hóa; Đánh giá vai trò, trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình tổ chức, thực hiện chính sách pháp luật về cổ phần hóa DNNN; Đồng thời, qua đó nhằm tìm những bất cập, vướng mắc hoặc những sai phạm trong quá trình thực hiện chính sách pháp luật về quá trình thực hiện cổ phần hóa; Về cơ chế xử lý trách nhiệm người đứng đầu khi xảy ra các sai phạm, hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, kiểm toán… 
 
Phát huy tinh thần trách nhiệm của thành viên Đoàn ĐBQH Lâm Đồng, sau 3 buổi làm việc khẩn trương, tích cực và theo như ông Nguyễn Tạo - Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH Lâm Đồng, Trưởng đoàn giám sát đánh giá:  UBND tỉnh Lâm Đồng đã chỉ đạo sát sao về vấn đề cổ phần hóa DNNN trong giai đoạn 2011 - 2016. Nhìn chung, tỉnh đã đặc biệt quan tâm, chỉ đạo sát thực tiễn, sau cổ phần hóa hầu hết các doanh nghiệp đã thu hút các nhà đầu tư, bảo toàn được nguồn vốn, tài sản nhà nước. Bên cạnh đó, các thành viên trong Đoàn chúng tôi đặc biệt quan tâm về vấn đề thẩm định giá đối với tài sản nhà nước, đến quá trình thẩm định giá, xác định giá trị thực của doanh nghiệp để bảo toàn vốn, tài sản Nhà nước.
 
Thực tế, qua làm việc tại 3 công ty nêu trên, chúng tôi nhận thấy giá trị tăng thêm của tài sản Nhà nước được tăng lên theo các năm, cổ tức tăng, lợi nhuận sau thuế sau khi cổ phần của doanh nghiệp được tăng lên. Theo đó, quyền lợi của cổ đông sinh lời, thu nhập của người lao động tăng nhiều lần so với trước khi chưa cổ phần hóa. Cụ thể, ở Công ty Du lịch Lâm Đồng cho thấy mức thu nhập của người lao động trước khi cổ phần là 4,5 triệu đồng/tháng thì nay tăng lên 7,5 triệu đồng/tháng.Việc sắp xếp lại bộ máy, nhân sự đi vào ổn định, phù hợp vị trí người lao động nên đã phát huy hiệu quả công việc. Theo quy định của Chính phủ, đối tượng CB, CNVC được mua cổ phần, thì tại các doanh nghiệp trên cũng đã thực hiện nghiêm túc, đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Ngoài ra, số lao động dôi dư sau cổ phần đều cơ bản được giải quyết thỏa đáng, công tác đào tạo nhân lực được quan tâm, mọi chế độ chính sách cho người lao động được đảm bảo. 
 
Lộ trình cổ phần hóa của Lâm Đồng được doanh nghiệp chuẩn bị rất kỹ, Thanh tra tỉnh, Sở Tài chính, Kiểm toán đã phát huy trách nhiệm, qua nhiều đoàn kiểm tra đã phát hiện và có kết luận không sai sót lớn, những sai sót nhỏ đến nay đã được khắc phục...
 
Cũng theo ông Nguyễn Tạo: Trong quá trình giám sát, chúng tôi quan tâm đến vấn đề thoái vốn, kiến nghị Trung ương hướng dẫn cụ thể để sát thực hơn, xác định giá trị thực để bảo toàn vốn Nhà nước và tăng hiệu quả cho doanh nghiệp.
 
Ông Đoàn Kim Đình - Phó Giám đốc Sở Tài chính Lâm Đồng, thành viên Đoàn giám sát cho biết: Nhìn chung sau khi cổ phần hóa, các doanh nghiệp sử dụng hiệu quả hơn nguồn vốn huy động, tổng doanh thu tại thời điểm 21/12/2016 là 247.626 triệu đồng, tăng 66% so với năm trước khi cổ phần hóa. Lợi nhuận trước thuế là 169.893 triệu đồng, tăng 304% so với năm trước khi cổ phần hóa, tổng số đã nộp ngân sách nhà nước 58.245 triệu đồng, tăng 151% so với năm trước khi cổ phần hóa. Như vậy, doanh thu của các doanh nghiệp sau khi cổ phần tăng trưởng đáng kể, công tác kiểm soát chi phí của doanh nghiệp cũng đã thực hiện được tốt hơn, nâng cao số thu từ thuế nộp ngân sách nhà nước.
 
Còn theo ông Đoàn Vinh Quang - Phó Chánh Văn phòng UBND tỉnh Lâm Đồng cho biết thêm: Tính đến 31/12/2016, UBND tỉnh là cơ quan đại diện chủ sở hữu phần vốn nhà nước đầu tư tại 5 công ty cổ phần gồm các công ty: Công trình Đô thị Bảo Lộc, Du lịch Lâm Đồng, Quản lý xây dựng đường bộ II Lâm Đồng, Cấp thoát nước và Xây dựng Bảo Lộc, Dịch vụ Đô thị Đà Lạt. Các doanh nghiệp trên đều được cổ phần hóa từ DNNN thuộc tỉnh. Về cơ bản, sau khi hoàn thành cổ phần hóa, tỷ lệ phần vốn Nhà nước tại các doanh nghiệp đã đảm bảo theo quy định về tiêu chí phân loại doanh nghiệp do Thủ tướng Chính phủ ban hành qua từng thời kỳ. Vì vậy, giai đoạn 2011 - 2016 tỉnh không thực hiện thoái vốn nhà nước đang đầu tư tại các doanh nghiệp nêu trên. 
 
Những vấn đề đặt ra
 
“Cũng qua giám sát, Đoàn nhận thấy cần kiến nghị Chính phủ, Quốc hội những vấn đề còn vướng mắc tồn tại đặt ra cho doanh nghiệp sau khi cổ phần hóa, đó là: Đối với những doanh nghiệp công ích phải có ưu đãi sau cổ phần hóa để phục vụ lợi ích cho bà con” - ông Nguyễn Tạo chia sẻ.
 
Trên thực tế, để bảo đảm cao nhất lợi ích của Nhà nước khi bán cổ phần, nhiều chủ doanh nghiệp, tập đoàn nhận định giống như khi bán một cái nhà, phải chống thấm, chống dột, chỉnh trang để nhà đẹp hơn và bán được với giá cao nhất. Tuy nhiên, thực tiễn, có doanh nghiệp khi bán lại “làm cái nhà xấu đi” để bán  giá thấp cho “nhóm lợi ích”... Do vậy, cần có sự giám sát chặt chẽ, hợp lý để bảo đảm lợi ích cao nhất của Nhà nước khi bán cổ phần. 
 
Nhận định về vai trò, trách nhiệm quản lý của tỉnh Lâm Đồng trong quá trình tổ chức, triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về cổ phần hóa DNNN, Phó Giám đốc Sở Tài chính Đoàn Kim Đình cho rằng: Khi thực hiện cổ phần hóa các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, UBND tỉnh Lâm Đồng đều thành lập Ban chỉ đạo cổ phần hóa và Tổ giúp việc cho Ban chỉ đạo. Kịp thời tham mưu, đề xuất Ban chỉ đạo nhằm thực hiện đúng, kịp thời công tác xác định và phê duyệt giá trị doanh nghiệp, xây dựng và phê duyệt phương án cổ phần hóa, xây dựng tiêu chí và lựa chọn nhà đầu tư chiến lược, thực hiện chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng, hướng dẫn thanh quyết toán tại thời điểm doanh nghiệp chính thức chuyển thành công ty cổ phần. Về cơ bản, quá trình tổ chức thực hiện cổ phần đảm bào đúng tiến độ, chất lượng theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, không để xảy ra tình trạng thất thoát vốn, tài sản của Nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.
 
Đẩy mạnh thoái vốn và cổ phần hóa trong thời gian tới, đảm bảo lợi ích của Nhà nước và huy động vốn xã hội tốt nhất theo chỉ đạo của Chính phủ trong giai đoạn 2016 - 2020. Đoàn ĐBQH Lâm Đồng kiến nghị Quốc hội, Chính phủ: Để nâng cao hiệu quả hoạt động quản lý, sử dụng vốn, tài sản Nhà nước tại doanh nghiệp, đề nghị cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành quy định tách bạch giữa quyền của chủ sở hữu nhà nước với chức năng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp. Cũng như tách bạch giữa chức năng quản lý nhà nước đối với DNNN và chức năng của cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đồng thời, để đảm bảo hài hòa lợi ích của nhà nước trong quá trình xác định giá trị doanh nghiệp để cổ phần hóa các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước, đề nghị cơ quan có thẩm quyền sớm ban hành quy định hoặc hướng dẫn quyền được thuê đất của doanh nghiệp.
 
NGUYỆT THU
,
.