Cà phê rợp bóng giữa đồi Gan Thy
Cập nhật lúc 08:45, Thứ Năm, 07/06/2018 (GMT+7)
Theo lời giới thiệu của anh Ngô Trung Kiên, Chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà về một vườn cà phê đẹp, năng suất cao, chúng tôi tới nhà anh chị Tống Văn Doanh và Nguyễn Thị Ðịnh ở giữa xứ đồi Gan Thy và thấy tầm nhìn dài hơi của chủ nhân khu vườn.
 
Anh Tống Văn Doanh, chủ nhà vườn bắt đầu câu chuyện với lời chia sẻ rất chân thành của người nông dân: “Làm cà phê thì nông dân ai cũng cố gắng thôi, như nhà tôi là rất bình thường, kinh tế còn khó khăn cô ạ”. Anh Doanh kể lại, vợ chồng anh vào thôn Gan Thy, xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà năm 2000 và bắt đầu cắm xuống đất những gốc cà phê đầu tiên. Thời điểm ban đầu vô cùng vất vả, hai vợ chồng phải làm thuê làm mướn nuôi con, thì giờ và mức đầu tư chăm sóc cà phê rất hạn chế. Bởi vậy, năng suất cà phê không cao, cuộc sống rất khó khăn. Tuy nhiên, là người gắn bó với đất, với cây cà phê, hai vợ chồng anh chị cố gắng chăm chỉ lao động và đất không phụ người, vườn cà phê đã đem lại cho anh chị thành quả xứng đáng với những giọt mồ hôi đã đổ xuống.
 
Khác với nhiều gia đình trồng cà phê thuần không cây che bóng, dù đất Gan Thy khá mát mẻ nhưng trong vườn anh chị được che bóng bằng một loại cây khá lạ: cây sưa đỏ. Anh Doanh cho hay ban đầu nghe nói trồng sưa đỏ lấy gỗ rất tốt, có giá trị cao, anh trồng với mong muốn có thêm một nguồn thu nhập. Sau dù phong trào trồng sưa không kéo dài nhưng anh vẫn để cây trong vườn với mục tiêu che bóng cho cà phê. Vài năm trước, anh xuống giống vài trăm cây bơ và cây sầu riêng được chọn lựa là bơ 034 và sầu riêng monthon. Đến niên vụ 2017, anh đã có bơ thu bói và năm nay, sầu riêng đã bắt đầu ra trái non, báo hiệu một mùa thu hoạch trù phú.
 
Nhắc tới mảnh vườn rộng 2,5 ha, công sức của hai vợ chồng ngày đêm vun xới, anh Doanh không giấu giếm sự tự hào. Anh cho hay: “Vụ cà phê 2017, nhà tôi thu 70 tấn trái tươi, ước nhân khô là trên 17 tấn. Năm nay, theo kết quả hiện giờ mà tính thì nhà tôi phải thu được 80 tấn trái tươi. Nói chung trước kia cà năng suất cũng có nhưng không đạt như mấy vụ này, từ khi nhà tôi tham gia dự án cà phê bền vững là thay đổi toàn diện”. Anh Trịnh Văn Doanh là một trong số những hộ tham gia Dự án Chuyển đổi nông nghiệp bền vững (VNSAT), canh tác cà phê bền vững, phù hợp với môi trường sống. Anh cho hay, tham gia dự án, anh được tiếp  cận với quan điểm mới về canh tác cà phê. Đó là cho cây ăn đủ dinh dưỡng, chăm sóc đúng thời điểm, tôn trọng môi sinh và nhất thiết phải duy trì cây che bóng. Anh chia sẻ: “Cho phân đủ, đúng chu kỳ, chăm sóc cây phù hợp với thời điểm sinh trưởng là kỹ thuật tôi được chuyển giao rất kỹ và cho hiệu quả rất tốt. Việc tái canh cũng được thực hiện liên tục, chọn những nguồn giống phù hợp với địa phương. Ngoài ra, vườn phải duy trì cây che bóng, tạo môi trường sống tốt nhất cho cây cà phê”. Anh nhận xét, cây che bóng giúp kéo dài thời gian héo cà, đất ẩm mát, đỡ công tưới, công làm cỏ. Ngoài ra, với đất đồi như Gan Thy, cây che bóng còn giúp vườn đỡ gió, cà phê bớt rụng trái, tăng năng suất và chất lượng trái. Nếu chọn cây che bóng là các giống cây ăn trái hiệu quả như sầu riêng, bơ, thu nhập từ trái cây còn cao hơn cả thu nhập từ cà phê.    
 
Anh Ngô Trung Kiên, Chủ tịch Hội Nông dân xã Gia Lâm, huyện Lâm Hà đánh giá, vườn cà phê của gia đình anh chị Doanh - Định được coi là vườn cà phê đẹp có tiếng trong khu vực. Ngoài việc năng suất cà phê xấp xỉ 7- 8 tấn/ha, vườn còn bảo đảm đa dạng sinh thái với hệ cây che bóng đa dạng. Thu nhập từ bơ, sầu riêng cũng là một khoản đáng kể, tăng doanh thu trên cùng một diện tích đất. Đây là một trong những mô hình được bà con nông dân tới tham quan học hỏi rất nhiều và có sức lan tỏa trong cộng đồng người trồng cà phê địa phương.
 
DIỆP QUỲNH
,
.