Cây đan sâm giữa đất cà phê
Cập nhật lúc 08:56, Thứ Năm, 27/09/2018 (GMT+7)
Xã Ðông Thanh, Lâm Hà, bên cạnh trồng chủ lực cây cà phê  nay có thêm một hướng đi mới, trồng cây dược liệu quý đan sâm. 
 
Vườn đan sâm của anh chị Đào Minh Hương, thôn Đông Hà, xã Đông Thanh. Ảnh: D.Q
Vườn đan sâm của anh chị Đào Minh Hương, thôn Đông Hà, xã Đông Thanh. Ảnh: D.Q

Anh Nguyễn Văn Hải, thôn Trung Hà, xã Đông Thanh, người đã trồng đan sâm  từ 3 năm nay chia sẻ, cây đan sâm rất hợp với vùng đất cao nguyên màu mỡ như Đông Thanh. Với một sào đất, tùy mức độ chăm sóc có thể cho thu hoạch từ 1,3 tới 2 tấn củ/vụ. Vụ đan sâm kéo dài 10 tháng, trồng vào tháng 11 năm trước, thu hoạch vào tháng 10 năm sau. Với giá bán 35 ngàn/kg rễ tươi, lợi nhuận thu được xấp xỉ 35-40 triệu đồng, nhà chăm tốt có thể đạt 50 triệu đồng/năm. Anh Hải cho biết, cây đan sâm ưa ẩm nhưng không úng, khi trồng cần lên luống để thoát nước tốt và có không gian cho cây tạo củ. Khi thu hoạch cần dùng nĩa xới, đào củ lên một cách cẩn thận, tránh làm đứt rễ. Có thể rửa củ đan sâm bằng vòi xịt gia đình, rửa hết đất bùn bám trên thân củ. 
 
Không chỉ có nhà anh Hải, nhiều gia đình tại Đông Thanh đã trồng thành công cây đan sâm như gia đình anh Nguyễn Xuân Doãn, anh Đào Minh Hương, ông Trần Ngọc Huần, ông Nguyễn Thế Trực… Chăm sóc tốt, nhiều củ đan sâm đạt trọng lượng trên 1 kg, vỏ rễ màu đỏ nhạt rất đẹp. Nếu so với cà phê, trồng đan sâm cho thu hoạch tốt hơn, lợi nhuận cao hơn. Thêm vào đó, do là cây dược liệu, trồng cây đan sâm cũng cần chú trọng tới việc sử dụng phân bón cũng như thuốc bảo vệ thực vật đúng kỹ thuật nên đan sâm trồng an toàn, đảm bảo chất lượng củ phù hợp với tiêu chuẩn dược liệu. 
 
Anh Nguyễn Văn Diện, cán bộ kỹ thuật Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, người trực tiếp thực hiện một số mô hình thử nghiệm trồng cây đan sâm tại Đông Thanh cho biết, cây đan sâm là dược liệu quý, thường được sử dụng để chữa các bệnh tim mạch. Tại Việt Nam, đan sâm không mọc trong tự nhiên nhưng đã được nhân giống thành công và trồng thử nghiệm tại một số vùng ở trong nước. Vì vậy, với mục tiêu mở rộng diện tích một loài cây dược liệu quý cho thu nhập tốt về với nông dân, Trung tâm đã thực hiện một số mô hình trồng đan sâm tại Đông Thanh là vùng có điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng được đánh giá là hợp với cây dược liệu và đã có nhiều hộ đang trồng thành công. Sau 10 tháng trồng và ghi chép, đánh giá chất lượng củ, Trung tâm xác định cây đan sâm phù hợp với vùng đất Đông Thanh. Đặc biệt, Trung tâm đã lấy mẫu củ đan sâm Đông Thanh đi phân tích hoạt chất Tanshinon IIA, hoạt chất chính trong củ đan sâm được kết quả đạt từ 0,48% tới 0,72%, cao hơn quy định trong Dược điển Việt Nam là từ 0,2% trở lên. Thời gian thu hoạch củ tốt nhất là được trên 10 tháng. Kết quả thử nghiệm cho thấy hoạt chất quý trong củ đan sâm trồng tại Đông Thanh khá cao, đáp ứng được nhu cầu chế biến và sử dụng của ngành dược.  
 
Điều quan trọng để phát triển cây đan sâm là chuyện tiêu thụ. Hiện tại một số công ty đang thu mua rễ đan sâm ở dạng tươi như Công ty Hải Tám, HTX dược liệu Biết Lộc Thành. Tuy nhiên, lượng thu mua không nhiều mà hầu hết các công ty chỉ mua theo định lượng hàng ngày khiến nông dân khó khăn trong thu hoạch. Ông Trần Văn Kỷ, Chủ tịch UBND xã Đông Thanh cho biết, người dân trong xã trồng đan sâm khá nhiều nhưng chưa dám mở rộng diện tích lớn do vấn đề đầu ra. Để giải quyết đầu ra cho cây đan sâm, ông Nguyễn Văn Diện, Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết, hầu hết nông dân bán đều là dạng củ tươi, đào lên bán liền. Tuy nhiên, các công ty dược đều yêu cầu nông dân cần có biện pháp chế biến, làm khô trước khi bán để đảm bảo chất lượng dược liệu và thuận lợi trong khâu bảo quản. Vì vậy, Trung tâm xác định sẽ đầu tư cho bà con một máy sấy dược liệu để giúp bà con sấy củ đan sâm cũng như nhiều dược liệu cần sấy khô khác, để đáp ứng nhu cầu của các đơn vị thu mua. Đây cũng là cách làm giải quyết được vấn đề thu hoạch trong mùa mưa, không thể phơi khô dược liệu bằng ánh nắng tự nhiên. 
 
DIỆP QUỲNH
,
.