Lựa chọn đa dạng cây trồng để phát triển gắn với bảo vệ môi trường
Cập nhật lúc 08:48, Thứ Ba, 25/09/2018 (GMT+7)
Hệ thống nhà lưới, nhà kính phát triển mạnh trong nông nghiệp công nghệ cao đã gây ra nhiều hệ quả: ngập úng cục bộ, nhiệt độ tăng cao, môi trường ô nhiễm... Việc chủ trương trồng những loại cây như Magic S, atisô, đương quy... vẫn mang lại lợi ích kinh tế, song còn tạo ra các mảng xanh bảo vệ môi trường, nhất là giúp người dân giảm đầu tư nhà kính, nhà lưới.
 
Cây trồng Magic S đang mở hướng đi mới giúp nông dân phát triển kinh tế. Ảnh: H.Y
Cây trồng Magic S đang mở hướng đi mới giúp nông dân phát triển kinh tế. Ảnh: H.Y

Những cây trồng không “chui” vào nhà kính 
 
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đặc biệt trồng những cây dược liệu quý: atisô, đẳng sâm, đương quy… ở thành phố Đà Lạt và các huyện lân cận đang đem lại hiệu quả kinh tế cao. 
 
Ông Nguyễn Văn Lương, (Phường 11, thành phố Đà Lạt) trồng 2 sào atisô cho biết, hầu hết các diện tích liền kề của các gia đình khác đã đầu tư nhà kính trồng rau, hoa công nghệ cao, còn  gia đình ông lại chọn cây atisô để sản xuất nông nghiệp. Atisô là một loại cây không quá khó trồng và chi phí đầu tư ban đầu thấp hơn so với một số loại cây trồng khác. Loại cây này có thể trồng ngoài trời, chăm sóc đúng quy trình thì cây sẽ phát triển tốt, cho sản lượng cao. “Bình quân 1 sào 2.000 cây, mỗi cây thu được bông tươi, lá, thân, rễ; giá thấp nhất cũng được 100.000 đồng/cây, tính sơ sơ 1 sào atiso có thể cho thu nhập cả trăm triệu đồng và con số này tương đương với trồng rau hoa, trong khi không phải bỏ chi phí đầu tư ban đầu để xây dựng nhà kính” -  ông Lương cho hay.
 
Hay ông Trần Bình (thôn Tầm Xá, xã Đông Thanh) cho biết: “Gia đình có hơn 5 sào đất trồng cà phê, vì cà phê lâu năm nên già cỗi cho năng suất rất thấp, thấy nhiều nơi diện tích đất ít mà thu lợi kinh tế rất cao nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng nên ông quyết định phá bỏ hết toàn bộ diện tích cà phê để trồng dược liệu đương quy. Còn tới 3 tháng nữa là cho thu hoạch nhưng thương lái đã tới đặt tiền cọc để mua. 
 
Trồng cây đương quy rất dễ, không tốn nhiều phân, thuốc, thu nhập thì cao hơn cà phê gấp mấy lần”. Giá atisô và đương quy trên thị trường rất cao và ổn định. Đầu ra cho sản phẩm này cũng được mở rộng, vì nhu cầu của người dân trong và ngoài tỉnh khá lớn. 
 
Chúng tôi đến thăm vườn Magic S của ông Nguyễn Mạnh Hà (thôn Đa Hoa, xã Tu Tra) khi vườn cà chua thân gỗ của ông đang rộ trái, bước vào kỳ thu hoạch thứ 3. Nhìn những cây cà chua trĩu quả, chín mọng, ông  chia sẻ: Toàn bộ cà chua của chúng tôi được Công ty TNHH Thực phẩm Đà Lạt mua với giá ổn định 150.000 đ/kg. Trước giờ tôi chưa trồng loại cây nào mang lại giá trị kinh tế cao như loại cây này. Cùng với ông Hà, gia đình ông Nguyễn Bá Tôn cũng là một trong hai hộ đầu tiên của xã Tu Tra phá bỏ diện tích đất trồng cỏ nuôi bò để chuyển sang trồng cà chua thân gỗ. Sau 11 tháng, vườn cà chua của ông đã bắt đầu cho thu hoạch. Với hơn 1 tấn quả được thu hái trong đợt tháng này, gia đình ông Tôn vui mừng bỏ túi hơn 150 triệu đồng.
 
Phát triển kinh tế nhưng không đánh đổi môi trường 
 
Ông Trần Thanh Trí, Bí thư Đảng ủy xã Trạm Hành cho hay, chủ trương của xã là sẽ tạo mọi điều kiện để người dân nơi đây phát triển rau, hoa theo hướng công nghệ cao. Tuy nhiên, vốn đầu tư nhà kính tương đối cao nên không phải ai cũng làm được, đặc biệt khó nhất vẫn là đầu ra cho sản phẩm bởi phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và vấn đề kỹ thuật của người dân còn hạn chế. Hiện nay, diện tích rau, hoa nhà kính ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn xã khoảng 60 ha. Tuy nhiên, chủ trương của xã là phải phát triển theo quy hoạch từng vùng phù hợp, đồng thời vẫn tập trung chăm sóc phát triển cây cà phê làm chủ lực để giữ vững thương hiệu cà phê Cầu Đất vốn đã nổi tiếng từ lâu.
 
Ông Lại Thế Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và BVTV cho biết, trên địa bàn thành phố Đà Lạt việc phát triển quá nhanh nhà kính đã có tác động rất lớn đến cảnh quan cũng như môi trường. Nhiều lợi ích từ nhà kính đem lại lợi nhuận kinh tế cao cho người dân nên chúng ta không thể cấm người dân khi họ có nhu cầu xây dựng nhà kính. Đà Lạt là vùng trồng rau, hoa truyền thống, việc chuyển đổi sang loại cây trồng mới chưa biết thị trường thế nào khiến người dân ngại chuyển đổi. Hiện tại, hầu hết những diện tích nhà kính cũ của thành phố Đà Lạt đều không đủ tiêu chuẩn, nó chỉ là nhà che mưa, gió chứ chưa thật sự được áp dụng công nghệ cao, bên cạnh đó việc nhà kính nối nhà kính, không có một khoảng không gian xanh nào cũng đã khiến cho Đà Lạt nóng lên, ngập úng… Trong thời gian tới, đối với những diện tích nhà kính cũ, khuyến cáo người dân hoàn thiện lại nhà kính công nghệ cao, trồng cây xanh để tạo cảnh quan môi trường xanh, hoàn thiện hệ thống tiêu nước ở những khu vực làm nhà kính để hạn chế ngập úng cục bộ khi mưa đến. 
 
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm S, cho biết, hiện tại có khoảng 4.400 ha nhà kính, 1.200 ha nhà lưới ở Ðà Lạt và vùng nông nghiệp lân cận. Phát triển nhà kính đem lại nhiều lợi ích đặc biệt là việc ứng dụng nông nghiệp 4.0. Tỉnh đã ghi nhận những vấn đề liên quan đến nhà kính, với việc không đánh đổi việc phát triển kinh tế để ảnh hưởng đến môi trường, tỉnh đã chỉ đạo các ngành, các bộ phận liên quan tìm cách tháo gỡ, xử lý để phát triển bền vững, đồng thời yêu cầu địa phương tuyên truyền với người dân về việc hạn chế sử dụng nhà kính trồng trọt nếu không cần thiết. Song song đó, đã nghiên cứu các loại cây trồng nên và không nên dùng nhà kính để người dân theo đó áp dụng.  Điều này không chỉ tăng hiệu quả sản xuất, giảm diện tích nhà kính mà còn tiết kiệm cho nông dân chẳng hạn như, chuyển đổi trồng một số loại cây trồng ngoài trời nhưng đem lại lợi ích kinh tế cao như cây Magic S, Atisô, cà rốt, khoai tây… để người dân phát triển kinh tế mà vẫn giữ được cảnh quan môi trường, trong đó đặc biệt là thành phố du lịch Đà Lạt.
 
HOÀNG YÊN
,
.