Những khó khăn, vướng mắc trong quy định pháp luật về giáo dục nghề nghiệp

Cập nhật lúc 06:34, Thứ Ba, 10/09/2019 (GMT+7)
Mới đây, tại Trường Cao đẳng Y tế Lâm Đồng, Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) tổ chức hội nghị triển khai pháp luật về giáo dục nghề nghiệp năm 2019 với sự tham dự của 500 đại biểu đến từ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong cả nước. Hội nghị cũng đã đề cập đến những khó khăn, vướng mắc trong quy định pháp luật về giáo dục nghề nghiệp cần sự hoàn chỉnh, bổ sung đa ngành.
 
Sinh viên Trường CĐYT Lâm Đồng trong ngày lễ tốt nghiệp nhận bằng Y sỹ đa khoa
Sinh viên Trường CĐYT Lâm Đồng trong ngày lễ tốt nghiệp nhận bằng Y sỹ đa khoa
 
Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp đã cấp 1.085 lượt Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp cho 430 trường (gồm 45 cơ sở giáo dục đại học và 385 trường cao đẳng). Trong đó, lĩnh vực sức khỏe có 92 cơ sở và lĩnh vực văn hóa nghệ thuật có 35 cơ sở. Nổi cộm trong hoạt động liên kết đào tạo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp ngoài trụ sở chính, đặc biệt khối ngành kỹ thuật, sức khỏe đòi hỏi phải có thiết bị, dụng cụ đảm bảo chất lượng đào tạo, nhưng thực tế hiện nay, việc liên kết không đảm bảo đầy đủ số lượng theo chương trình đào tạo, ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và không đảm bảo mục tiêu đào tạo, dẫn đến tình trạng “học giả bằng thật”, mà việc kiểm soát chất lượng liên kết đào tạo của các cơ quan có thẩm quyền gặp khó khăn. Qua báo cáo của 62/63 Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các tỉnh, thành phố, thống kê có 113 trường chủ trì liên kết tổ chức thực hiện chương trình đào tạo và 337 đơn vị phối hợp liên kết đào tạo thì đã phát hiện 20 đơn vị không có chức năng đào tạo. 
 
Phần lớn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp liên kết với các trường THPT, Trung tâm Y tế huyện, Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên huyện để đào tạo cho đối tượng vừa học trung cấp vừa học văn hóa trình độ THPT để hưởng chính sách về miễn học phí đào tạo trình độ trung cấp theo quy định tại Nghị định  số 86/2015/NĐ-CP. Qua kết quả rà soát, theo dõi, xử lý của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp và báo cáo của các Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cả nước cho thấy một thực trạng đáng quan ngại là không có một cơ sở giáo dục nghề nghiệp nào liên kết tổ chức thực hiện chương trình đào tạo với doanh nghiệp để cho học viên, sinh viên tiếp cận với môi trường làm việc, các thiết bị công nghệ thực tiễn sản xuất và nâng cao trình độ kỹ năng nghề theo đúng tinh thần của Thông tư số 29/2017/TT-BLĐTBXH và mục tiêu đào tạo nhân lực có trình độ tay nghề.
 
Hiện nay, để đội ngũ nhà giáo đạt chuẩn theo quy định tại Thông tư số 08/2017/TT-BLĐTBXH, phần lớn các cơ sở giáo dục nghề nghiệp gặp khó khăn về đạt chuẩn trình độ kỹ năng nghề, trình độ tin học và trình độ ngoại ngữ của đội ngũ nhà giáo. Một số ngành nghề đào tạo về trình độ cao đẳng thiếu đội ngũ nhà giáo đạt chuẩn về trình độ chuyên môn vì hiện nay chưa có trường đại học nào đào tạo các ngành này ở trình độ đại học trở lên như: ngành, nghề kỹ thuật chế biến món ăn, chăm sóc sắc đẹp, dinh dưỡng… 
 
Theo quy định tại Thông tư số 26/2015/TTLT - BYT - BNV giữa Bộ Y tế và Bộ Nội vụ quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật y và Thông tư liên tịch số 27/2015/TTLT - BYT - BNV quy định mã số, tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp dược, có nội dung từ ngày 1/10/2021 trở đi, viên chức tuyển dụng vào chức danh nghề nghiệp điều dưỡng, dược, hộ sinh, kỹ thuật y ít nhất phải tốt nghiệp trình độ cao đẳng chuyên ngành trở lên. Do đó, thời gian qua, những người học các ngành nghề nêu trên đang học trình độ trung cấp có tâm lý lo ngại sau khi học xong không được các cơ sở y tế tuyển dụng. Bên cạnh đó, ngày 27/4/2017, Bộ Y tế có Văn bản số 2209 kiến nghị Bộ Lao động - TBXH giảm quy mô tuyển sinh và dừng đào tạo trình độ trung cấp vào năm 2018 đối với các ngành, nghề nêu trên, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo y tế và đảm bảo tính hội nhập quốc tế trong đào tạo. Nhưng trong thực tế, các bệnh viện và các cơ sở y tế vẫn có vị trí việc làm, nhu cầu tuyển dụng cho các ngành, nghề dược, điều dưỡng, hộ sinh trình độ trung cấp; tuy nhiên, đến năm 2018 các cơ sở không tuyển sinh được các ngành nghề đào tạo trình độ trung cấp nêu trên.
 
Về đội ngũ nhà giáo, hiện nay theo quy định tại Khoản 1 Điều 16 Nghị định số 111/2017/NĐ-CP, người giảng dạy thực hành của cơ sở thực hành được công nhận là giảng viên (hoặc giáo viên) cơ hữu của cơ sở giáo dục khi được kiêm nhiệm giữ chức vụ lãnh đạo, trưởng, phó khoa, bộ môn của cơ sở giáo dục đó. Tuy nhiên, Luật Giáo dục nghề nghiệp cũng như các văn bản hướng dẫn không quy định về vấn đề này. Ngoài ra, tiêu chuẩn của nhà giáo giáo dục nghề nghiệp và tiêu chuẩn của cán bộ đang làm việc tại cơ sở thực hành là khác nhau, do vậy, các cơ sở đào tạo gặp rất nhiều khó khăn trong việc chứng minh chuẩn nhà giáo giáo dục nghề nghiệp của đội ngũ giảng dạy thực hành. Về chương trình đào tạo thực hành, theo quy định tại Điều 4 Nghị định 111 của Chính phủ, cơ sở giáo dục có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ sở thực hành để xây dựng chương trình đào tạo thực hành. Tuy nhiên, Bộ Y tế chưa có hướng dẫn chi tiết về thể thức, nội dung, yêu cầu của chương trình đào tạo thực hành, do đó, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp còn lúng túng trong việc xây dựng chương trình đào tạo thực hành khối ngành sức khỏe.
 
Để hoạt động giáo dục dạy nghề phát triển đáp ứng yêu cầu xã hội và phù hợp với thực tế, cần hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nhiều bộ ngành. Đối với Bộ Lao động - TBXH sớm ban hành quy định khối lượng kiến thức tối thiểu, yêu cầu về chuẩn năng lực mà người học đạt được sau tốt nghiệp và định mức kinh tế kỹ thuật, danh mục thiết bị đào tạo tối thiểu đối với các ngành nghề đào tạo có trong danh mục ngành nghề đào tạo theo quy định tại Thông tư 04/2017 của Bộ Lao động - TBXH. Xây dựng, ban hành ngân hàng đề thi và tổ chức đánh giá kỹ năng nghề cho đội ngũ nhà giáo đối với tất cả các ngành nghề có trong danh mục quy định ngành nghề đào tạo. Phối hợp với Bộ Giáo dục - Đào tạo sớm ban hành quy định khối lượng kiến thức văn hóa để đào tạo cho học sinh thuộc khối ngành văn hóa nghệ thuật; mở các điều kiện liên thông từ trung cấp, cao đẳng lên đại học; chỉ đạo Sở Giáo dục các tỉnh, thành phố kết nối và chia sẻ dữ liệu kết quả thi tốt nghiệp THPT quốc gia với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên phạm vi cả nước.
 
Bộ Y tế sớm ban hành quy định về tiêu chuẩn năng lực đội ngũ cán bộ, nhà giáo và nội dung chuyên môn, nghiệp vụ trong việc tổ chức đào tạo đối với các ngành nghề thuộc lĩnh vực sức khỏe. Đồng thời, sớm ban hành quy định mã chức danh, vị trí việc làm đối với các ngành nghề có trình độ đào tạo dưới trình độ cao đẳng cho phù hợp với nhu cầu thực tiễn hiện nay, đặc biệt là các ngành ở trình độ sơ cấp.
 
Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Lao động - TBXH có quy định chặt chẽ về chương trình đào tạo, thời gian đào tạo, yêu cầu văn hóa; tiêu chuẩn cơ sở vật chất, trang thiết bị; quy mô lớp học, đội ngũ giáo viên đối với việc mở ngành đào tạo để đảm bảo chất lượng đào tạo, đặc biệt là lĩnh vực văn hóa nghệ thuật và thể dục thể thao. Liên bộ có thỏa thuận việc công nhận tương đương với các bậc trình độ kỹ năng nghề đối với nhà giáo đã được cấp chứng chỉ nghiệp vụ du lịch được đánh giá theo tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch Việt Nam và nhóm ngành văn hóa - nghệ thuật…
 
AN NHIÊN
,