Văn hóa nghệ thuật cộng đồng - "Món ăn" quý vùng sâu
Cập nhật lúc 09:31, Thứ Hai, 12/02/2018 (GMT+7)
Những tháng của Tết Dương lịch và Tết Âm lịch năm 2018, tập thể Ðoàn Ca múa nhạc tỉnh Lâm Ðồng càng bận rộn với hành trình xuôi ngược. Bởi vì có nhiều ngày lễ lớn của đất nước và sự kiện chính trị, văn hóa của tỉnh diễn ra cùng với những chương trình đưa món ăn tinh thần về phục vụ đồng bào các dân tộc vùng sâu, vùng xa…
 
Một tiết mục biểu diễn phục vụ vùng sâu huyện Đam Rông của Đoàn Ca múa nhạc Lâm Đồng. Ảnh: T.X
Một tiết mục biểu diễn phục vụ vùng sâu huyện Đam Rông của Đoàn Ca múa nhạc Lâm Đồng. Ảnh: T.X

Theo dõi trong mấy năm gần đây, Đoàn Ca múa nhạc Lâm Đồng (Đoàn CMN) luôn xây dựng kế hoạch - chương trình rất cụ thể. Năm nay, càng vất vả hơn vì không chỉ tham gia góp phần quan trọng và cùng tạo nên thành công trong chuỗi sự kiện văn hóa của Festival Hoa 2017, mà Đoàn CMN vẫn lên đường đến vùng sâu, vùng xa của tỉnh. Hết đến với huyện Lâm Hà tham gia biểu diễn kỷ niệm 30 năm thành lập huyện, lại ngược lên thành phố Đà Lạt, Đoàn CMN tiếp tục phục vụ Ngày hội Hoa Anh đào lần thứ nhất và Kỷ niệm 88 năm Ngày thành lập Đảng (3/2)... Ngoài việc đáp ứng kịp thời đối với các sự kiện thời sự, Đoàn CMN quan tâm đầu tư đến chất lượng sao cho ngày thêm mới hơn, từ kỹ thuật đến chuyên môn, từ dân gian đến hiện đại, từ ca đến nhạc, từ nội dung đến hình thức... Mỗi chương trình đều cố gắng toát lên một màu sắc âm nhạc khác nhau. Vừa đạt đến tầm cỡ hoành tráng một sự kiện lớn của huyện, của tỉnh; vừa có sắc thái văn hóa vùng miền của một địa điểm vùng sâu, vùng xa hay các hội nghị đặc thù của ngành nào đó. Năng động, nhiệt huyết, mỗi thành viên Đoàn CMN gắn kết thành một khối sức mạnh tập thể, đủ sức xoay chuyển linh hoạt chứ không đứng một chỗ. Hết diễn ở Lâm Hà họ lại lên Đà Lạt, xong lại vào ngay các xã, các thôn, buôn của huyện Lạc Dương, Đạ Huoai, Cát Tiên, Đam Rông…
 
Khi những ngày đã cận kề Tết Mậu Tuất 2018, tôi gặp nhạc sĩ Nguyễn Đình Nghĩ, vị Trưởng đoàn CMN tỉnh Lâm Đồng được bạn bè đùa là “quản Đoàn cấp tỉnh dai nhất nước” với 35 năm làm quản lý. Nhạc sĩ Đình Nghĩ cho biết: Lúc này, Đoàn đã và đang đi diễn ở các xã và thôn của huyện Cát Tiên và huyện Đạ Huoai, nhưng mấy ngày nữa lại hành quân lên Trại giam Đại Bình, huyện Bảo Lâm để phối hợp với ngành Công an phục vụ cán bộ, chiến sĩ của Trại cũng như các phạm nhân. Rồi ngày 23 Tết, theo kế hoạch của UBND tỉnh, Đoàn lại quay ngược lên thành phố Đà Lạt để có chương trình nghệ thuật phục vụ bà con Việt kiều về nước vui xuân đón tết. Ngày 25 Tết, Đoàn vẫn còn đi biểu diễn tại vùng sâu, vùng xa. Và cũng như mọi năm, đêm giao thừa 30 Tết, để phục vụ sự kiện dân tộc đón giao thừa, Đoàn phục vụ sang đến những thời khắc đầu tiên của năm mới. Không gian địa lý rất rộng, giao thông có những nơi không thuận lợi như tỉnh Lâm Đồng, có sự kiện ngoài cả chương trình kế hoạch năm, nhưng kịp thời, có mặt mọi lúc mọi nơi, quả là sự nỗ lực và tài khéo léo sắp xếp của lãnh đạo Đoàn CMN Lâm Đồng. 
 
Nói về tổng số lượng buổi biểu diễn, Trưởng đoàn Đình Nghĩ cho biết, năm 2017, do kinh phí giới hạn hơn và cũng nhằm tăng giá trị thù lao suất diễn lên cho các nghệ sĩ, Đoàn đã phục vụ 80 buổi, năm 2016 lên đến 100 buổi. Có những buổi diễn thu hút hàng chục ngàn lượt người thưởng thức như những sự kiện lớn tổ chức ở thành phố Đà Lạt, nhưng cũng có những buổi gom hết dân cư trong vùng cũng chỉ khoảng 200 người, mọi thành viên trong mỗi gia đình. Đó là những thôn vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Nói điều này để thấy, với nhiệm vụ chính trị và nghề nghiệp, với tấm lòng, các nghệ sĩ của Đoàn CMN tỉnh Lâm Đồng đã không nề gian khó về các điều kiện ăn ở, đi lại và sinh hoạt khác, các nghệ sĩ đã vượt lên để cố gắng đưa món ăn tinh thần đến tận nơi sơn cùng thủy tận nhất. Trong đó, cá nhân Trưởng đoàn không chỉ là người nhạc sĩ tài hoa với hàng chục giải thưởng âm nhạc toàn quốc và khu vực mà trong anh luôn chất chứa bầu nhiệt huyết và tinh thần tận hiến, chân chất và trong trẻo. Một thực tế cho thấy, mặc dù trong bối cảnh thế giới phẳng về thông tin, công chúng có thể tiếp cận dễ dàng chương trình nghệ thuật bằng nhiều kênh truyền tải, nhưng với loại hình sân khấu trực quan sinh động hiện nay của Đoàn CMN Lâm Đồng vẫn rất cuốn hút đối với đồng bào vùng sâu, vùng xa. Với một chương trình nghệ thuật hiện đại, có chiều sâu, phong phú và hoành tráng, từ dàn nhạc sống với các loại nhạc cụ điện tử, dân tộc đến hệ thống ánh sáng và âm thanh rất hiệu quả, sự xuất hiện của Đoàn CMN là một mặt trận hết sức lợi hại trong công tác tuyên truyền văn hóa mà không thể có kênh nào thay thế được. Bởi, chính chương trình nghệ thuật này đã khơi dậy chất dân ca dân vũ vốn là một trong những giai tầng văn hóa đặc sắc của các đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có đồng bào gốc Tây Nguyên. Đó là văn hóa theo nghĩa rộng nhất (Cultural), là sinh hoạt là ứng xử cộng đồng, luôn có vị trí xứng đáng từ ngàn đời nay. 
 
Đồng bào các dân tộc huyện Đam Rông thưởng thức chương trình nghệ thuật của Đoàn. Ảnh: T.X
Đồng bào các dân tộc huyện Đam Rông thưởng thức chương trình nghệ thuật của Đoàn. Ảnh: T.X

Đoàn CMN Lâm Đồng hiện nay có 30 biên chế, trong đó bộ phận hành chính chiếm một nửa, do đó phải hợp đồng thêm 15 người bổ sung vào đội ngũ trực tiếp biểu diễn nghệ thuật. Đây cũng là giải pháp năng động trong cơ chế không thể đủ kinh phí để đào tạo một nghệ sĩ chuyên nghiệp. Dĩ nhiên, những người hợp đồng trước hết có năng khiếu và nhiệt tình, thực sự phải xem nhẹ việc thu nhập từ suất diễn. Hiện dàn nhạc sống của Đoàn CMN Lâm Đồng là “báu vật” mà không có mấy đoàn nghệ thuật cấp tỉnh hay nhóm đoàn có được. Tuy vất vả trong di chuyển nhưng dàn nhạc sống này là điểm tựa của diễn viên thể hiện, xương sống của chương trình, và có sức lan tỏa, cuốn hút mãnh liệt đối với công chúng thưởng thức trực tiếp. Dàn nhạc của Đoàn đã gặt hái nhiều thành tích trong các hội diễn nghệ thuật cấp khu vực trong nhiều năm qua. Góp phần làm nên sự thành công của đoàn còn có những hạt nhân rất quý khác: một Rôđa NaiVi - nữ nhạc công T’rưng; một Duy Thanh, anh vừa là đội phó vừa kiêm phụ trách nhạc dân tộc; một giọng ca bolero và opera Đình Vỹ; một biên đạo múa Phạm Văn Kiên... Và, chính môi trường cống hiến nghệ thuật Đoàn CMN này, một số nghệ sĩ khác mới nổi lên: nhạc sĩ Minh Thu, biên đạo múa Phạm Ngọc Hiến... Tất cả họ đã làm nên một đoàn nghệ thuật cuốn hút mãnh liệt cộng đồng và nhận được nhiều tình cảm trân quý từ công chúng.
 
TĨNH XUYÊN
,
.