Ghi nhận ở Khoa Ung bướu Lâm Ðồng
Cập nhật lúc 09:26, Thứ Năm, 04/01/2018 (GMT+7)
Tròn 1 năm mở ra Khoa Ung bướu tại Bệnh viện Ða khoa (BVÐK) Lâm Ðồng, chúng tôi trở lại khoa, mới thấy việc phát triển bệnh viện vệ tinh chuyên ngành ung bướu tại địa phương là bước đi đúng đắn đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân địa phương để đối phó với căn bệnh của thời đại: ung thư.
 
BS Đặng Văn Tân phụ trách điều trị ở Khoa Ung bướu BVĐK Lâm Đồng là người gắn bó với bệnh nhân từ ngày đầu mới thành lập khoa đến nay. Ảnh: D.Hiền
BS Đặng Văn Tân phụ trách điều trị ở Khoa Ung bướu BVĐK Lâm Đồng là người gắn bó với bệnh nhân
từ ngày đầu mới thành lập khoa đến nay. Ảnh: D.Hiền

Ở nơi “bệnh viện là nhà”
 
Bệnh nhân Vũ Mỡ, 56 tuổi, bị u phổi di căn lên não, ở Nam Ban - Lâm Hà lên BVĐK Lâm Đồng điều trị từ tháng 2/2017. Người vợ luôn đi cùng ông trong mỗi đợt nằm viện cho biết: “Đợt nằm lâu nhất là 4 tháng nay, cứ về nhà 2 - 3 ngày lại lên nằm ở đây. Trước đây, nhà tôi không ốm đau bao giờ, làm vườn khỏe lắm, rồi một đêm đau đầu, hôm sau bị tai biến liệt nửa người, được đưa đi nhập viện tại BVĐK tỉnh, chụp CT. Scanner kết quả u não nên chuyển đi Chợ Rẫy. Ở đây, bác sĩ quyết định phẫu thuật khối u nhưng gia đình lo sợ nên không đồng ý, rồi về nhà. Khi nghe ở Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) có phương pháp mổ bằng dao gamma hiện đại, gia đình đưa ông ra đấy, do thể trạng yếu nên chỉ xạ trị rồi về. Bây giờ, lên nằm đây yên tâm có bác sĩ nhiệt tình chăm sóc. Thường thì nằm 1 tuần rồi về nhưng đợt này, ông mệt nhiều nên ở bệnh viện nhiều hơn”.
 
Người nhà bệnh nhân cho biết thêm: “Từ khi phát hiện bệnh nhân bị ung thư tại BVĐK tỉnh, chuyển BV Chợ Rẫy, rồi ra BV Bạch Mai, về nhà, rồi xuống BV Ung Bướu TP HCM, đến nay đã 16 tháng. Dù có thẻ BHYT, nhưng đợt ra Hà Nội chi phí tiền túi hết khoảng 50 triệu đồng cả thuốc men, ăn uống các thứ trong 1 tháng; đợt ở BV Chợ Rẫy 15 ngày hết hơn chục triệu đồng; thời gian nằm ở BVĐK Lâm Đồng tiết kiệm hơn vì ông đã ở thời điểm ung thư di căn rồi, giai đoạn cuối, được hưởng BHYT 100%, cơm nước có bếp cơm từ thiện, chi tiêu thêm sữa, trái cây, ăn uống thêm buổi sáng, còn không có chi phí gì nữa, được bác sĩ chăm sóc nâng đỡ”. 
 
Bệnh nhân Nguyễn Lợi, 71 tuổi, ở nhà trọ đường Hùng Vương - Đà Lạt điều trị ung thư phổi từ tháng 8/2017, trước đây hóa trị tại BV Phạm Ngọc Thạch TP HCM. Người nhà cho biết: “Gần 2 tháng ở BV Phạm Ngọc Thạch, chi phí 1 đợt trên 50 triệu đồng, còn về đây cũng đã chục triệu đồng, giờ vợ chồng tôi ăn cơm từ thiện của bệnh viện hàng ngày. Bệnh ở giai đoạn cuối rồi nên di căn tùm lum, được an ủi, yên tâm có bác sĩ, điều dưỡng hàng ngày chăm sóc điều trị nhiệt tình”. 
 
Bệnh nhân nằm lâu nhất ở Khoa Ung bướu này là ông Hứa Văn Ngôn, 52 tuổi, người dân tộc Nùng, ở Lâm Hà bị bướu dạ dày. Từ khi phát hiện bệnh đến nay đã gần 2 năm và đúng 1 năm điều trị tại BVĐK tỉnh. Bệnh nhân cho biết: “Trước đây tôi không điều trị ở đâu cả, khi xuống Sài Gòn khám thì nghe bác sĩ nói không mổ xẻ gì được. Cứ một tháng nằm viện 1 - 2 tuần, chi phí tốn kém, có thẻ BHYT rồi, một tháng nếu lên đây nằm  3 - 4 lần thì cũng tốn kém hơn chục triệu đồng. Nằm ở đây được bác sĩ chăm sóc tử tế, giảm đau phần nào nên tôi rất hài lòng”.
 
BS Đặng Văn Tân - BS chuyên khoa sơ bộ về ung bướu là BS điều trị của khoa gắn bó qua 1 năm với bệnh nhân kể từ khi thành lập Khoa ung bướu của bệnh viện cho biết: “Có bệnh nhân ở Đơn Dương do làm ăn thất bại và mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối nên phải bán nhà, lên khoa nằm 3 tháng. Vì hoàn cảnh họ như thế nên bệnh viện tạo điều kiện cho nằm điều trị, cả 2 vợ chồng ở đây đến khi quá nặng thì đưa bệnh nhân về nhà thờ rồi mất”.
 
Chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư
 
BS Tân cho biết thêm: “Nằm thường xuyên 20 - 30 bệnh. Bệnh viện triển khai gói chăm sóc giảm nhẹ, tới giờ này hoàn toàn tự chủ gói kỹ thuật này, chỉ 3 tháng đầu được hỗ trợ hướng dẫn về mặt chuyên môn của BV Ung Bướu TP HCM. Vấn đề cốt lõi của gói chăm sóc giảm nhẹ là giúp bệnh nhân cải thiện về mặt sức khỏe, cảm thấy khỏe hơn, ăn uống ngon miệng hơn, bệnh nhân đau đớn thì làm cho bệnh nhân giảm bớt đau đớn, thoải mái về tinh thần. Có những bệnh nhân nặng tưởng mất nhưng nhờ chăm sóc giảm nhẹ đã kéo dài thời gian sống hơn, họ biết là bệnh không chữa được nhưng mình chăm sóc tốt thì họ thoải mái, gần qua đời thấy vui vẻ tinh thần, làm cho họ chấp nhận bệnh tật trong tinh thần thoải mái”.
 
Qua quá trình điều trị, BS Tân cho biết thêm: Bệnh nhân mắc 3 loại ung thư gan, dạ dày, phổi nhiều nhất; ung thư đại tràng, tử cung, gặp hầu hết các loại ung thư. Độ tuổi mắc từ 50 trở lên; trẻ hơn cũng có mắc ung thư não, ung thư hạch; vài trường hợp trẻ em ung thư điều trị ở TP HCM chuyển về đây điều trị hỗ trợ thiếu máu, bù đắp do suy kiệt. Giới tính nam nữ chênh lệch không đáng kể, ung thư gan nam mắc nhiều hơn. Bệnh nhân ở ngoài tỉnh đến điều trị cũng có vì có người nhà ở đây, như trường hợp 1 bệnh nhân quê ở Bình Định bị ung thư dạ dày giai đoạn cuối điều trị ở đây 6 tháng, đến lúc yếu quá rồi về. Số bệnh nhân ở các huyện trong tỉnh đa số chiếm 2/3 lượng bệnh nhân ở khoa.  
 
Gói chăm sóc giảm nhẹ cho đa số bệnh nhân bị ung thư giai đoạn 3 - 4. Trong tương lai, khi triển khai thêm gói hóa trị, xạ trị và phòng khám chuyên khoa ung bướu thì giải quyết triệt để được tình trạng bệnh nhân Lâm Đồng lên tuyến trên, đáp ứng điều trị ung thư tại chỗ. 
 
Hiện nay, khoa chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối và cho đối tượng bệnh nhân đang hóa trị và xạ trị tại các BV tuyến trên như: BV Ung Bướu, Chợ Rẫy, Từ Dũ, 115, Đại học Y Dược, tất cả bệnh nhân ung thư từ giai đoạn 2 - 4 đều có. Số bệnh nhân đang hóa trị, xạ trị chiếm 1/4, nằm thời gian ngắn từ 5 ngày - 1 tuần để hỗ trợ về mặt giảm tác dụng phụ khi dùng thuốc, hóa chất điều trị. Còn lại nằm thường xuyên là bệnh nhân ung thư giai đọan cuối, cứ nằm từ 1 - 2 tháng, đa số có BHYT, còn một số không có BHYT thì cho điều trị 1 đợt 10 ngày cho ra vì nằm lâu sẽ chi phí tốn kém. Phần lớn bệnh nhân khó khăn, điều trị đến giai đoạn này đã kiệt quệ về kinh tế và sức khỏe, rất khó khăn, chi phí đi lại liên tục, 1 bệnh kèm theo 1 người nhà. 
 
Nỗ lực phát triển chuyên ngành ung bướu tại địa phương
 
BS Nguyễn Đức Thuận - Giám đốc BVĐK Lâm Đồng cho biết: Khoa Ung bướu của bệnh viện ra đời nhờ triển khai Đề án bệnh viện vệ tinh chuyên ngành ung bướu của BV Ung Bướu TP HCM. Khoa Ung bướu BVĐK Lâm Đồng được thành lập và triển khai trong bối cảnh bệnh ung thư ngày càng gia tăng, các bệnh viện tuyến trên quá tải. 
 
Khoa Ung bướu xây dựng xong với quy mô 40 giường bệnh và triển khai từ đầu năm 2017 đến nay. Hiện, về cơ sở vật chất và trang thiết bị cơ bản đã có, bao gồm 37 giường bệnh, các phương tiện hỗ trợ điều trị như máy đo SPO2, máy hút dịch, bơm tiêm điện và một số trang thiết bị khác. Khoa Ung bướu cũng được trang bị hệ thống máy xạ trị áp sát suất liều cao theo dự án JICA. 
 
Thời gian thực hiện Đề án bệnh viện vệ tinh chuyên khoa Ung bướu từ năm 2016 đến hết năm 2020 và được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn I từ năm 2016 đến hết 2017 với các nội dung: Kiện toàn nhân sự cho Khoa Ung bướu; đầu tư trang thiết bị; cử cán bộ đi đào tạo; điều trị nội khoa và chăm sóc giảm nhẹ; tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật xạ trị nạp nguồn sau. Giai đoạn II từ năm 2018 đến hết 2020 với các nội dung: tiếp tục kiện toàn nhân sự cho Khoa Ung bướu; cử cán bộ đi đào tạo; điều trị nội khoa và chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối; tiếp nhận chuyển giao phẫu thuật ung thư đầu cổ - tuyến giáp, ung thư vú, xạ trị ngoài, ung thư đường tiêu hóa, ung thư phụ khoa. 
 
Đánh giá hoàn thành giai đoạn I của Đề án bệnh viện vệ tinh, BVĐK Lâm Đồng đã kiện toàn Khoa Ung bướu gồm 9 cán bộ: 2 bác sĩ (hiện bổ sung thêm 1 BS), 5 điều dưỡng, 2 kỹ sư vật lý. Cho đến nay, BV Ung Bướu TP HCM đã cử cán bộ đến BVĐK Lâm Đồng chuyển giao thành công gói kỹ thuật chăm sóc giảm nhẹ, điều trị giảm đau cho bệnh nhân ung thư. Sắp tới sẽ tiếp tục chuyển giao về các gói kỹ thuật phẫu thuật ung bướu và xạ trị áp sát. Bệnh viện cũng đang dự thảo kế hoạch ký kết với BV Ung Bướu TP HCM để hợp tác chuyển các bệnh nhân từ bệnh viện ung bướu có địa chỉ tại Lâm Đồng về địa phương để điều trị xạ trị áp sát. 
 
Bệnh viện triển khai thành công gói kỹ thuật về thực hành chăm sóc giảm nhẹ cho bệnh nhân ung thư, chăm sóc nâng đỡ cho các bệnh nhân đang điều trị hóa trị và xạ trị ở tuyến trên chuyển về địa phương để chăm sóc chờ đợt điều trị kế tiếp. Trong năm 2017, Khoa Ung bướu điều trị chăm sóc giảm nhẹ cho hơn 840 lượt bệnh nhân ung thư (trung bình 20 bệnh nhân/ngày), chuyển bệnh nhân tuyến trên điều trị 86 lượt. Tuy chưa thành lập được phòng khám chuyên khoa nhưng Khoa Ung bướu cũng đã phối hợp được với các khoa lâm sàng tiếp nhận các bệnh nhân thuộc chuyên khoa, khám chẩn đoán và tư vấn cho bệnh nhân các phương thức điều trị ung thư hiện nay, để từ đó các bệnh nhân hiểu rõ hơn và chọn lựa phương thức điều trị khi được chuyển lên tuyến trên. Khoa Ung bướu đã phối hợp với Đơn vị Tim mạch can thiệp và Khoa Chẩn đoán hình ảnh để thực hiện tiếp nhận chuyển giao kỹ thuật “Chụp nút mạch điều trị ung thư gan (TACE)” cho các bệnh nhân, đến nay đã thực hiện thành công kỹ thuật này cho 4 bệnh nhân với sự hỗ trợ chuyên môn của tuyến trên.
 
AN NHIÊN
,
.