Người cựu chiến binh giữ "hồn" chiêng
Cập nhật lúc 09:00, Thứ Tư, 07/02/2018 (GMT+7)
Ông K’Chung, ở thôn Păng Pah, xã Ðạ K’nàng, huyện Ðam Rông là người đồng bào Cơ Ho và là một cựu chiến binh đã tích cực tham gia bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa cồng chiêng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Ghi nhận sự cố gắng đó, mới đây, ông đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch công nhận là nghệ nhân cồng chiêng ưu tú. Ông cũng là nghệ nhân cồng chiêng ưu tú đầu tiên ở huyện Ðam Rông tính đến thời điểm này. 
 
Cựu chiến binh K’Chung. Ảnh: Đ.T
Cựu chiến binh K’Chung. Ảnh: Đ.T

Cựu chiến binh K’Chung trong kháng chiến đã không ngại hy sinh để bảo vệ Tổ quốc và vì sự bình yên của buôn làng. Trong thời bình, đã nhiều năm qua, ông K’Chung nỗ lực truyền dạy cồng chiêng cho thế hệ trẻ để góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống cồng chiêng của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên. Hiện nay, ông K’Chung là một trong rất ít nghệ nhân ở huyện Đam Rông hiểu và thực hiện thành thạo hơn 20 bài chiêng, như: chào mừng khách, ngày hội đâm trâu, săn con nai, mừng lúa mới, mừng năm mới..., trong đó, có những bài chiêng cổ. Ông cho rằng: “Là cựu chiến binh, tôi phải gương mẫu để làm sao cho con cháu sau này không quên được cồng chiêng. Dù tuổi đã cao nhưng tôi vẫn tích cực dạy con cháu thuộc những bài chiêng mà ông cha truyền lại”.
 
Những việc làm ấy của ông K’Chung xuất phát từ tình yêu văn hóa truyền thống cồng chiêng của dân tộc mình. Ông rất lo lắng bởi đã xuất hiện nhiều nét văn hóa mới lôi cuốn giới trẻ và nếu không có sự chỉ bảo kịp thời, phù hợp cho lớp trẻ ở địa phương mình thì cồng chiêng sẽ dễ bị mai một.
 
Từ suy nghĩ đó, ông K’Chung đã tận tình “truyền lửa” để thế hệ trẻ ở thôn Păng Pah hiểu và yêu hơn về giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Tây Nguyên mình là cồng chiêng. Cũng vì lẽ đó, mỗi lần tập luyện và biểu diễn, những người trẻ đã tích cực đánh cồng chiêng cho đúng vần, đúng điệu. Và họ như quên đi sự vất vả sau những ngày làm việc trên nương rẫy. Chị K’ Hoa, một thành viên đội cồng chiêng thôn Păng Pah, xã Đạ K’Nàng, huyện Đam Rông bày tỏ: “Mình vui vì được học cồng chiêng của ông K’ Chung. Mình và các bạn sẽ cố gắng học nhiều hơn để hiểu về cồng chiêng của đồng bào mình”.
 
Không chỉ chú trọng truyền dạy cồng chiêng, ông K’Chung còn tuyên truyền, vận động đồng bào cần phải lưu giữ các bộ chiêng và coi đó như “báu vật” của gia đình, dòng tộc mình. Cùng với đó, ông KChung luôn kiểm tra và điều chỉnh có được tiếng chiêng ngân vang. Ông K’Chung cho biết thêm:“Trong quá trình đánh chiêng thì tay không được ấn mạnh vì nếu ấn mạnh thì âm chiêng không vang. Vì vậy, mình phải mở tay cho thoáng. Tay phải là tay đánh chiêng, còn tay trái bắt nhịp như thế nào cho nó vang. Đó là nghệ thuật đánh chiêng”.
 
Nhờ sự nỗ lực tận tình của ông K’Chung nên đội cồng chiêng trẻ ở thôn Păng Pah, xã Đạ K’Nàng luôn có tiết mục tham gia biểu diễn trong những ngày lễ, hội được tổ chức tại địa phương. Đặc biệt, đội hình ấy luôn được chọn tham dự các hoạt động văn hóa cồng chiêng huyện, cấp tỉnh. Đáng ghi nhận, giữa năm 2017 vừa qua, đội cồng chiêng trẻ thôn Păng Pah đã đoạt giải nhất Hội thi đội cồng chiêng trẻ tại “Ngày hội Văn hóa thể thao các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số” tỉnh Lâm Đồng lần thứ nhất năm 2017. 
 
Không chỉ truyền dạy cồng chiêng cho thanh niên trong thôn Păng Pah, ông K’ Chung cũng sẵn sàng chỉ bảo cho thế hệ trẻ ở các thôn khác. Cũng nhờ vậy, đã góp phần xây dựng được 4 đội hình cồng chiêng trẻ ở xã Đạ K’nàng như hiện nay. Ông Nguyễn Văn Quân - Chủ tịch UBND xã Đạ K’Nàng, huyện Đam Rông, ghi nhận:“Ban đầu, ông K’Chung chủ yếu đánh cồng chiêng và hướng dẫn sử dụng cồng chiêng cho các thành viên trong gia đình. Sau đó, những năm qua, ông đã mở một số lớp dạy cồng chiêng trong thôn và tại một số thôn khác của xã. Qua đó, ông K’Chung đã tích cực tham gia bảo tồn văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và nhiệt tình ủng hộ địa phương trong những dịp lễ hội”.
 
Giống như nhiều buôn làng khác ở Tây Nguyên, vào những dịp lễ hội, tiếng cồng, tiếng chiêng lại ngân vang ở thôn Pang Pah, xã Đạ K’Nàng. Để những thanh âm ấy vẫn rộn rã từ nhiều năm qua, có phần lớn sự nỗ lực của ông K’Chung trong việc truyền dạy cồng chiêng cho thế hệ trẻ.
 
ÐAM TRỌNG
,
.