QUỸ PHÒNG CHỐNG TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
Những yếu tố giúp cai nghiện thuốc lá thành công
Cập nhật lúc 09:54, Thứ Sáu, 06/04/2018 (GMT+7)
Tác hại của khói thuốc lá đối với sức khỏe đã trở thành điều “khổ lắm nói mãi” nhưng đã trót nghiện thuốc lá rồi, muốn từ bỏ không phải là việc dễ dàng. Vậy muốn cự tuyệt thuốc lá, cách nào và yếu tố nào là quyết định thành công?
 
Quan trọng nhất là phải có quyết tâm
 
Theo tài liệu được cung cấp bởi Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia, không có phương pháp nào được gọi là “tuyệt vời” để cai thuốc lá. Không có loại thuốc nào có thể biến một người hôm qua còn hút cả gói thuốc lá/ngày thành người không hút lá chỉ sau 1 ngày. Thành công cai thuốc lá không phải nhờ vào “phép lạ” mà vào “nỗ lực” của bản thân.
 
Như vậy điều kiện kiên quyết để cai thuốc lá thành công chính là: “Quyết tâm cai thuốc lá” của bản thân người hút thuốc lá. Để giảm nhẹ khó chịu khi cai thuốc lá, khoa học ngày nay đã tìm ra các phương pháp hỗ trợ có hiệu quả, tuy nhiên vì là hỗ trợ nên các phương pháp này không thể thay thế cho quyết tâm của người cai thuốc lá được.
 
Bên cạnh đó, những biện pháp hỗ trợ có thể kể ra là: tư vấn điều trị nhận thức chuyển đổi hành vi hướng dẫn người cai thuốc lá những kế hoạch, chiến lược giải quyết những tình huống khó khăn, khó chịu khi cai thuốc lá, tránh những “cạm bẫy” khiến người hút thuốc lá tái nghiện; thuốc hỗ trợ bao gồm nicotine thay thế, bupropion, varenicilline giúp giảm nhẹ các triệu chứng khó chịu của hội chứng cai thuốc lá trên người nghiện thực thể - dược lý.
 
Khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới
 
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo, có 3 biện pháp cai nghiện thuốc lá hiệu quả là “đánh” vào 3 quá trình nghiện thuốc lá của người hút thuốc. Đó là: Điều trị nhận thức, thay đổi hành vi, đây được coi là bước đầu tiên và rất quan trọng trong quá trình cai nghiện thuốc lá. Người tư vấn cần chỉ ra lý do, hoàn cảnh, môi trường thúc đẩy việc hút thuốc lá, và lý do cần ngừng bỏ hút. Cũng cần củng cố lý do và quyết tâm muốn cai thuốc lá, ít nhất cũng bằng việc chuyển đổi từ hút thuốc lá thành một động thái khác có lợi cho sức khỏe hơn. Dùng chế phẩm nicotine thay thế, là biện pháp được khuyên dùng cho những trường hợp bị lệ thuộc thực thể nặng. Nicotine thay thế có thể được cung cấp qua nhiều dạng khác nhau như: viên thuốc nhai, viên thuốc ngậm dưới lưỡi, nicotine hít (thuốc lá điện tử) và phổ biến nhất là miếng dán trên da. Về nguyên lý, các nhà nghiên cứu cho biết, đây là một cách “hút thuốc không khói”, cơ thể được cung cấp trực tiếp nicotine không từ điếu thuốc lá. Điểm khác biệt duy nhất là nicotine trong chế phẩm thay thế thấm vào máu ổn định, đồng đều hơn, khiến cơ thể không xuất hiện hội chứng cai thuốc do quá thiếu nicotine nhưng cũng không tăng cao đạt đỉnh sảng khoái nên không gây nghiện. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý rằng, nicotine là một trong 7.000 hóa chất, trong 4.000 chất độc hại có trong khói thuốc lá. Do đó chế phẩm nicotine thay thế giúp loại bỏ các chất độc này. Tùy theo cá nhân và mức độ nghiện thuốc, thời gian dùng nicotine thay thế thường kéo dài 1-2 tháng, cá biệt có thể kéo dài đến nửa năm. Điều trị bằng buprobion và varenicline: được khuyên dùng cho trường hợp lệ thuộc thực thể nặng, Buprobion và varenicline khi tác động lên hệ thống thần kinh sẽ làm người nghiện hút thuốc lá giảm hẳn ham muốn hút thuốc lá. Với cơ chế tác động như vậy, bupropion và varenicline được hy vọng là giải pháp “đúng gốc” để cai thuốc lá. Tiếc rằng, trong thực tế khá nhiều người cai thuốc không đáp ứng với hai thuốc này, hơn nữa bupropion và varenciline là hai vị thuốc nên đều có chỉ định, chống chỉ định về tác dụng phụ khó dùng đại trà không cần kê toa.
 
6 phương pháp cai thuốc lá được nhiều người áp dụng
 
Ra chỉ tiêu cai thuốc trong một ngày: Muốn làm việc gì to lớn cũng phải bắt đầu từ việc nhỏ, chính vì vậy mà chỉ tiêu ban đầu đề ra là không hút thuốc trong một ngày sẽ rất dễ dàng thực hiện cho người nghiện thuốc. Điều quan trọng nhất là bạn hãy tập trung tinh thần và cảm xúc giống như một sự khởi đầu để có sức khỏe tốt hơn.
 
Sẵn sàng đối mặt với… khốn khổ: Thông thường thói quen của bạn là phì phèo thuốc, nay bỗng dưng từ bỏ nó chắc chắn bạn sẽ cảm thấy rất khó chịu, cáu kỉnh và chán nản. Thay vì sợ nó, bạn hãy chuẩn bị tâm lý đối mặt và vượt qua thử thách, sau vài tuần sẽ quen thôi. Bạn nhớ chuẩn bị cho mình một số đồ ăn vặt vì sau vài tuần bỏ thuốc cảm giác đói bụng và thèm ăn rất cao.
 
Cần tránh xa những thứ liên quan đến thuốc lá: Nếu bạn đã quyết tâm bỏ thuốc lá thì không nên sáng la cà cafe, chiều lại nhậu nhẹt với bạn bè. Sống trong môi trường có nhiều khói thuốc như thế thì khó lòng mà bỏ được, hơn nữa mọi thứ liên quan đến thuốc lá như gạt tàn, đốm lửa… hãy dọn ra khỏi tầm ngắm của bạn.
 
Thuốc thay thế nicotine: Đó là loại thuốc chứa nicotin với hàm lượng thấp, được bào chế dưới dạng băng dán, viên ngậm, kẹo cao su hay thuốc hít… Loại thuốc này sẽ dần làm giảm cảm giác thèm thuốc của người nghiện thuốc lá.
 
Dùng thuốc giúp cai nghiện thuốc lá: Nếu bạn muốn có sự hỗ trợ từ tân dược thì tốt nhất nên tham khảo ý kiến bác sĩ, không được tự tiện dùng bất cứ loại tân dược nào. Bởi hiện nay có một số loại thuốc có tác dụng phụ làm thay đổi hành vi, gây kích động, stress và đỉnh điểm là muốn tự tử.
 
Đừng bao giờ bỏ cuộc: Phải nói một điều rằng không ai bỏ thuốc lá thành công ở lần đầu tiên. Mỗi lần không thành công bạn cũng đừng quá thất vọng mà hãy kiên cường, bạn hãy hiểu rằng với những người bỏ thuốc lá thành công thì trước đó họ cũng phải trải qua dăm ba lần thất bại. Theo một nghiên cứu của các nhà khoa học Thụy Sĩ, việc cho người nghiện thuốc lá xem hình chụp siêu âm mạch máu của chính mình sẽ giúp họ bỏ thuốc nhanh chóng hơn so với những lời tư vấn của chuyên viên ngành y. 
 
ThS-BS KA SUM
,
.