Để Đà Lạt phát triển bền vững
Cập nhật lúc 09:30, Thứ Hai, 14/05/2018 (GMT+7)
Như mọi đô thị khác ở Việt Nam trên đường phát triển, Đà Lạt đang nỗ lực bảo vệ môi trường trong khi vẫn giữ được đà tăng trưởng như hiện nay. 
 
Ra quân thu gom rác thải tại Phường 2 - Đà Lạt. Ảnh: V.T
Ra quân thu gom rác thải tại Phường 2 - Đà Lạt. Ảnh: V.T
Sức ép từ canh tác nông nghiệp 
 
Là một đô thị “nhà vườn” với rất nhiều cư dân sinh sống bằng nông nghiệp, môi trường Đà Lạt đang chịu một sức ép không nhỏ từ chính các hoạt động nông nghiệp. 
 
Trong tổng diện tích 39.445 ha đất tự nhiên của thành phố hiện nay, đất canh tác nông nghiệp chiếm trên 13.660 ha, chỉ sau diện tích đất lâm nghiệp với hơn 20.827 ha, hầu hết diện tích lâm nghiệp này đều được phủ rừng.
 
Theo ngành chức năng Đà Lạt, diện tích trồng trọt hằng năm của Đà Lạt lên trên 18.377 ha, trong đó khoảng 11.926 ha trồng rau, trên  5.435 ha trồng hoa, phần diện tích còn lại trồng các cây lương thực, đậu, dâu tây, dược liệu, trồng cỏ chăn nuôi... Cùng đó có trên 5.000 ha đất đang được sử dụng để trồng cây lâu năm bao gồm chè (463 ha), cà phê (trên 4.030 ha) và cây ăn quả (523 ha). 
 
Là địa phương đi đầu về nông nghiệp công nghệ cao của tỉnh, Đà Lạt đến nay có trên 5.493 ha đất đang ứng dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, trong đó diện tích phủ nhà kính trên 1.730 ha. Trong năm 2017, thu nhập bình quân 1 ha đất canh tác ở thành phố vào khoảng 300 triệu đồng/năm, tăng hơn 30 triệu đồng so với năm 2016. 
 
Diện tích canh tác nông nghiệp lớn và có giá trị nên nhu cầu sử dụng nước tưới cho nông nghiệp Đà Lạt cũng rất lớn. Bên cạnh các ao hồ sử dụng nước tự nhiên, nhiều nơi người dân Đà Lạt đang sử dụng nước tưới và cả nước sinh hoạt qua hệ thống giếng khoan nước ngầm, nhất là trong mùa khô. Việc khai thác nước ngầm nếu không quản lý tốt, tận dụng quá mức sẽ dẫn đến việc suy giảm tầng chứa nước, gây ô nhiễm cho tầng nước ngầm.
 
Cùng đó, nước mưa khi chảy tràn qua các diện tích đất canh tác nông nghiệp hằng năm sẽ đưa một lượng lớn phân bón, hóa chất bảo vệ thực vật lẫn phế phẩm nông nghiệp vào các nguồn nước, đặc biệt là chai lọ, bao bì hóa chất bảo vệ thực vật bỏ lại trên đồng ruộng sau khi sử dụng xong, ảnh hưởng đến chất lượng nước sinh hoạt về trước mắt lẫn lâu dài.
 
Hệ thống nhà kính, theo đánh giá của ngành chức năng, bên cạnh ngăn được nước mưa chảy tràn qua đất, tránh việc đưa phân bón, hóa chất bảo vệ thực vật vào nguồn nước tự nhiên nhưng cũng ngăn việc nước mưa thấm vào đất cung cấp nước cho nguồn nước ngầm. Cùng đó, việc xây dựng nhà lưới, nhà kính trên những lưu vực có địa hình quá dốc dễ dẫn đến gia tăng tình trạng xói mòn và rửa trôi đất ở những khu vực này.
 
Trong chế biến nông sản, dù phát sinh một lượng nước thải lớn nhưng chủ yếu từ công đoạn sơ chế làm sạch, nên mức độ ô nhiễm - theo ngành chức năng là không đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn một số cơ sở trong mùa thu mua cà phê sử dụng công nghệ ướt nên thải ra một lượng lớn nước thải, lượng nước thải này nếu không được xử lý mà thải trực tiếp ra nguồn nước sẽ gây ô nhiễm cục bộ cho môi trường. 
 
Sức ép về phát triển du lịch
 
Là thành phố du lịch nghỉ dưỡng nổi tiếng, Đà Lạt những năm gần đây đã thu hút lượng du khách ngày một tăng. 
 
Nếu như năm 2011, thành phố chỉ đón 2,7 triệu lượt khách thì đến năm 2017 vừa qua, lượng khách đã tăng lên 5,1 triệu lượt, trong đó có khoảng 14% là du khách quốc tế. 
 
Toàn thành phố hiện có 1.044 cơ sở kinh doanh lưu trú du lịch, trên 15.800 phòng; có 55 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành - vận chuyển du lịch, rất nhiều khu du lịch, điểm du lịch đang hoạt động phục vụ cho du khách khi đến với thành phố.
 
Du lịch bùng nổ kéo theo nhiều hệ lụy nếu công tác quản lý không tốt. Khách sạn, nhà hàng, các khu biệt thự, khu vui chơi giải trí, các khu du lịch sinh thái mọc lên ngày càng nhiều tại thành phố đã và đang có tác động không nhỏ đến môi trường và khí hậu Đà Lạt. Việc gia tăng lượng du khách đến trong những thời điểm cao điểm về du lịch như những dịp lễ, tết, mùa hè... đã và đang tạo áp lực không nhỏ cho thành phố về cung ứng nước sinh hoạt, thực phẩm; gây sức ép cho hệ thống xử lý nước thải, rác thải của thành phố vốn chỉ thiết kế cho một đô thị với dân số vài trăm nghìn người.
 
Để Đà Lạt phát triển bền vững 
 
Nhiều thách thức đặt ra cho môi trường Đà Lạt trong những năm gần đây khi thành phố duy trì tốc độ phát triển rất nhanh, trên 10%/năm, như năm 2017 vừa qua là 10,6%. Tuy nhiên, Đà Lạt đến nay vẫn kiểm soát được các vấn đề môi trường trong quá trình phát triển. 
 
Những cuộc khảo sát của ngành chức năng Đà Lạt những năm qua cho thấy chất lượng không khí, môi trường nước mặt, môi trường nước ngầm, tiếng ồn... của thành phố, hầu như tất cả các mẫu khảo sát đều đạt chỉ tiêu. 
 
Đến nay, Đà Lạt đang thực hiện rất tốt việc thu gom rác thải sinh hoạt tại địa bàn, tỷ lệ thu gom đạt trên 98,5% với trên 180 tuyến đường thuộc khu vực nội thị và các vùng ven, trên 100 con hẻm được quét dọn thu gom rác hằng ngày; tổng khối lượng rác thải mỗi ngày khoảng trên 190 tấn được vận chuyển về bãi rác tập trung để xử lý. 
 
Trong xử lý nước thải sinh hoạt, Nhà máy xử lý nước thải Đà Lạt hiện đã xây dựng và hoàn thiện hệ thống thu gom giai đoạn 2 để đấu nối, mở rộng việc thu gom thêm một số phường mới trên địa bàn, nâng công suất xử lý từ 7.400 m3 nước thải/ngày đêm trước đây lên con số 12.400 m3/ngày đêm. 
 
Đà Lạt hiện cũng đang tiến hành khảo sát và lắp đặt các điểm thu gom bao bì hóa chất bảo vệ thực vật tại các phường xã, vận động dân cùng chung tay thu gom xử lý tập trung, trước nhất là tại Phường 12. Thành phố cũng có nhiều nỗ lực trong việc xử lý chất thải y tế nguy hại hằng ngày. Hệ thống cây xanh, công viên hoa, nhà vệ sinh công cộng cũng được thành phố quan tâm đầu tư. 
 
Rất nhiều giải pháp được các ngành chức năng đưa ra cho công tác bảo vệ môi trường trong thời gian đến tại Đà Lạt, trong đó tập trung vào các giải pháp chính như tăng cường công tác truyền thông; phòng ngừa và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm môi trường; kiểm soát, xử lý, giảm thiểu các nguồn phát sinh gây ô nhiễm; đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật về môi trường. Trước mắt, thành phố cho biết sẽ tăng cường công tác thanh kiểm tra về môi trường, kiên quyết xử lý các cơ sở gây ô nhiễm, đóng cửa hoàn toàn bãi rác Cam Ly tại Phường 5; từng bước phân loại rác thải tại nguồn. Đà Lạt sẽ thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn việc đưa công nghệ, máy móc lạc hậu vào sử dụng gây ô nhiễm môi trường tại thành phố.
 
VIẾT TRỌNG 
,
.