Lộc cộc vó câu…

Lộc cộc gõ vào ánh mắt ngỡ ngàng, háo hức khám phá của em thơ lần đầu tận thấy loài vật mà trước nay chỉ thấy trên truyền hình, trong trang sách hay trên bức tranh treo tường "Mã đáo thành công".

Gõ vào niềm kiêu hãnh oai phong, dù chỉ là giả tưởng, của thiếu niên hóa thân thành gã cao bồi miền Viễn Tây nước Mỹ. Gõ vào niềm lãng mạn hạnh phúc của đôi lứa tay trong tay cùng lắc lư trên chuyến xe thổ mộ lòng vòng qua dốc phố.

Gõ vào lo toan cơm áo của nài ngựa du lịch trong mùa phố vắng. Gõ vào nỗi trăn trở nối nghiệp của người đóng yên hay rèn móng ngựa khi tuổi đã xế chiều…

2. Ta ngược về hướng núi để hòa vào bản giao hưởng đại ngàn cùng những kỵ mã chân đất ở buôn làng dưới chân dãy Lang Biang huyền thoại. Hòa cùng thanh âm rộn rã của giải đua ngựa không yên độc đáo mà tiếng tăm đã vượt ra khỏi buôn làng, mời gọi khách muôn phương.

Già làng người Cil, người Lạch cũng không nhớ rõ giải đua ngựa không yên ở vùng đất này có từ bao giờ. Chỉ biết loài ngựa cỏ đã gắn bó thân thuộc với đời sống đồng bào từ ngàn xưa. Những đứa trẻ lên năm, lên bảy đã bắt đầu tập tành trên lưng ngựa, lớn hơn chút nữa đã tự mình cưỡi ngựa vào rừng thăm trâu, lấy củi.

Và khi buôn làng vào hội, những chàng trai, cô gái đầu trần, chân đất tự tin cưỡi lên lưng ngựa không yên dũng mãnh tung vó tiến về phía trước. Dũng mãnh như tổ tiên thuở hồng hoang đương đầu với mãnh thú nơi rừng thiêng nước độc. Như cha ông một lòng theo cách mạng bám rừng, bám bản chiến đấu, chiến thắng quân thù. Như nghị lực vượt qua đói nghèo, lạc hậu và tự tin tiến bước đến tương lai…

3. Ta cùng xuôi về bình nguyên trù phú Đơn Dương - nơi dòng Đa Nhim bồi đắp phù sa, tưới tắm sự mát lành cho vùng rau lớn nhất nước. Để có gần triệu tấn rau cung ứng cho thị trường mỗi năm, cùng với nỗi nhọc nhằn của nông dân một nắng hai sương là những người xà ích và những chú ngựa thồ cần mẫn.

Người ta nói rằng, ở vùng đất này, không một con đường dẫn ra đồng rau nào mà không in dấu chân ngựa. Không một sáng mờ sương, một chiều nhạt nắng nào mà không vang tiếng vó ngựa khua. Nông thôn mới phát triển mạnh mẽ, đường bê tông, xe cơ giới vào sâu tận đồng rau, sao xe ngựa vẫn chưa hết sứ mệnh? Phải chăng đó là bởi sự chịu thương, chịu khó của những người xà ích cùng sức dẻo dai, linh hoạt của những chú ngựa thồ...

*

Lắng lòng giữa thanh âm lộc cộc đâu đó vọng về, ta nghe mùa xuân cũng vừa gõ cửa!