Vụ phóng tên lửa tại Yasny thất bại, nổ trên không

Theo Astra, một vụ phóng tên lửa gần khu định cư Yasny thuộc vùng Orenburg của Nga đã thất bại, gây nổ trên không và rơi xuống đất. Người dân địa phương ghi nhận cột khói tím phía trên thành phố; các đoạn video cho thấy vụ nổ xảy ra trên khoang tên lửa khi đang bay, sau đó lượng nhiên liệu còn lại phát nổ, tạo thành đám mây màu cam lớn – dấu hiệu đặc trưng của tên lửa sử dụng nhiên liệu lỏng với hợp chất chứa nitơ làm chất đẩy chính.

Yasny là nơi đóng quân của một đơn vị thuộc Sư đoàn Tên lửa 13 của Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga (RVSP) và là một trong 11 điểm trên lãnh thổ Nga có khả năng phóng tên lửa tầm xa từ mặt đất, bao gồm cả loại mang đầu đạn hạt nhân. Tại đây từng sử dụng các tên lửa đạn đạo liên lục địa R-36M2 Voevoda, và từ năm 2019 bắt đầu quá trình thay thế bằng hệ thống tên lửa dẫn đường siêu thanh Avangard.

Tổng quan sự kiện

Diễn biến chính theo các đoạn ghi hình: tên lửa bị nổ trên không trong quá trình bay, mất kiểm soát và rơi. Nhiên liệu chưa cháy hết phát nổ tiếp, tạo mây màu cam nổi bật. Tại thời điểm này, chưa có thông tin chính thức về loại tên lửa cụ thể tham gia vụ phóng.

Phân tích kỹ thuật

Dấu hiệu cho thấy sử dụng nhiên liệu lỏng

• Màu sắc đám mây: mây màu cam lớn sau vụ nổ thứ cấp phù hợp với đặc tính tên lửa dùng nhiên liệu lỏng, trong đó hợp chất chứa nitơ giữ vai trò chất đẩy chính.
• Trình tự sự cố: nổ trên khoang khi đang bay, mất điều khiển, rơi và phát nổ phần nhiên liệu còn lại – trùng khớp mô tả từ nguồn video được công bố.

Nền tảng tên lửa tại Yasny

• Hệ vũ khí quá khứ: R-36M2 Voevoda được nhắc tới như loại tên lửa từng được sử dụng tại bãi thử.
• Chuyển đổi hiện tại: từ năm 2019, bắt đầu thay bằng hệ thống Avangard. Năm 2022, một trung đoàn của Sư đoàn 13 được tái trang bị tổ hợp Avangard.

Avangard và phương tiện mang

Cuối năm 2024, truyền thông Nga dẫn lời Tư lệnh RVSP, tướng Sergei Karakayev, cho biết việc tái trang bị cho đơn vị đóng tại Yasny đã hoàn tất. Theo vị chỉ huy, năm 2023, RVSP hoàn thành triển khai các trung đoàn tên lửa được trang bị hệ thống Avangard vào trực chiến, đưa các bệ phóng mặt đất vào hoạt động dưới sự kiểm soát của sở chỉ huy thống nhất Bugai.

Theo báo chí, có hai loại tên lửa có khả năng làm phương tiện mang đầu đạn lượn siêu thanh Avangard: UR-100N do Liên Xô sản xuất đến năm 1985 (được sử dụng như phương án sẵn có, chi phí thấp) và RS-28 Sarmat của Nga. Việc sử dụng RS-28 Sarmat được đánh giá là không có khả năng trong bối cảnh này, do dù được tuyên bố sẽ vào biên chế từ năm 2023, tên lửa này vẫn liên tục gặp thất bại đáng kể trong các lần phóng thử. Ngoài ra, đặc điểm khối tên lửa của UR-100N có thể nhận ra trong video Bộ Quốc phòng Nga công bố năm 2020 về cảnh nạp đạn cho tổ hợp Avangard tại Yasny.

Ghi nhận về chiến thuật và an toàn

Không có thông tin chính thức về cấu hình nhiệm vụ hay kịch bản thử nghiệm. Dữ kiện hiện có chỉ cho thấy sự cố xảy ra trong giai đoạn bay sớm, dẫn tới nổ trên khoang và rơi. Việc hình thành mây màu cam lớn sau nổ thứ cấp nhấn mạnh nguy cơ từ nhiên liệu lỏng còn lại khi quy trình tự hủy hoặc rơi xuống đất kích hoạt phản ứng mạnh.

Mức độ tin cậy nguồn và giới hạn thông tin

• Nguồn chính: Astra; thông tin bổ sung về hệ thống Avangard và phương tiện mang từ Militarnyi.
• Video: được đề cập là căn cứ cho nhận định nổ trên khoang và mây cam; không có công bố chính thức về loại tên lửa cụ thể trong vụ việc.

Tác động và bối cảnh

Sự cố xảy ra tại một điểm phóng chiến lược của RVSP, nơi đang hoàn tất chuyển đổi sang hệ thống Avangard. Trong bối cảnh đó, việc nhận diện đúng loại phương tiện mang chưa thể xác nhận qua các thông tin công khai hiện có. Các dữ liệu kỹ thuật được nhắc tới phản ánh xu hướng sử dụng phương tiện mang sẵn có UR-100N cho Avangard, trong khi RS-28 Sarmat được đánh giá là ít khả năng tham gia do lịch sử thử nghiệm chưa ổn định.

CTVX