Colombia điều tra giá 184,4 triệu Euro mỗi tiêm kích Gripen

Văn phòng Công tố Colombia đã được đề nghị kiểm toán thỏa thuận mua 17 tiêm kích JAS 39 Gripen E/F của Thụy Điển, trị giá 3,135 tỷ euro, sau khi đơn giá 184,4 triệu euro/chiếc (213,4 triệu đô la) được công bố và gây tranh cãi trong nước. Bộ Quốc phòng Colombia khẳng định đây là gói mua sắm toàn diện, minh bạch và sẽ tổ chức họp kín với các đại biểu để giải trình chi tiết.

Tổng quan hợp đồng

Theo thông tin được công bố, hợp đồng đã chắc chắn được ký kết cách đây khoảng hai tuần, thời hạn giao hàng dự kiến trong 7 năm. Giá trị công bố dẫn tới đơn giá 184,4 triệu euro cho mỗi máy bay, trái với quan niệm phổ biến trước đây rằng Gripen có giá thấp.

Giải trình về cấu hình và gói kèm theo

Bộ Quốc phòng Colombia nêu đây là thương vụ “toàn diện”, bao gồm máy bay cấu hình cải tiến cùng gói trang bị và hỗ trợ đi kèm:

• Hệ thống điều khiển, tác chiến điện tử và các cảm biến mới nhất.
• Gói vũ khí đi kèm.
• Thiết bị bổ sung, bệ thử nghiệm.
• Phụ tùng thay thế cho những năm đầu hoạt động.
• Thiết bị cho phép tự cấu hình tổ hợp tác chiến điện tử.
• Trung tâm huấn luyện với 4 cabin và thiết bị phụ trợ.

Bộ này cho biết con số cuối cùng phản ánh đầy đủ các hạng mục trong hợp đồng, không chỉ riêng khung máy bay.

Tranh luận về “giá toàn diện”

Các mức giá vũ khí công bố công khai thường là giá toàn diện, vốn đã bao gồm các chi phí liên quan trong khuôn khổ hợp đồng. Vì vậy, việc tách riêng giá máy bay khỏi vũ khí, đào tạo, hậu cần… là rất khó. Với tiêm kích, đánh giá tách rời khỏi vũ khí và bảo đảm khả năng chiến đấu là không phản ánh đúng bản chất mua sắm một phương tiện chiến đấu.

Các yếu tố làm chênh lệch giá giữa các quốc gia

Bộ Quốc phòng Colombia cho rằng sự khác biệt có thể đến từ:

• Cấu hình thiết bị cụ thể theo yêu cầu.
• Chi phí tích hợp một số loại vũ khí.
• Khối lượng phụ tùng thay thế và chi phí hậu cần.
• Điều kiện tài chính của hợp đồng.
• Khác biệt giữa mua bổ sung hay trang bị mới một phi đội.

Ngoài ra, quá trình mua sắm của Colombia được thực hiện theo hình thức vay dài hạn 8 năm theo thông tin hiện có.

So sánh giá tham chiếu

Sau công bố giá của Colombia, các so sánh khu vực được nêu ra:

Chênh lệch nói trên có thể liên quan đến cấu hình và danh mục vũ khí, cũng như điều kiện tài chính của từng hợp đồng.

Minh bạch và kiểm toán

Trước cáo buộc thiếu minh bạch, Bộ Quốc phòng Colombia cho biết quyết định được toàn bộ chính phủ thông qua, với các ủy ban và hội đồng riêng. Quá trình được công khai, có thuê một công ty hàng đầu trong nước làm tư vấn pháp lý. Bộ cũng nhấn mạnh Thụy Điển là một trong những quốc gia minh bạch nhất về tham nhũng, đồng thời chủ động yêu cầu Văn phòng Công tố tiến hành kiểm toán. Một cuộc họp kín với các đại biểu sẽ được tổ chức để làm rõ hạng mục mua sắm và cơ sở hình thành giá.

Bối cảnh liên quan

Vấn đề giá Gripen tại Colombia được đánh giá là “nằm ngoài dự đoán chung”. Trước đây, thương vụ Gripen của Brazil (2014) cũng từng gây bê bối chính trị nội bộ với cáo buộc tham nhũng. Thông tin hiện tại được dẫn theo Defense Express.

CTVX