Mỹ lập phi đội UAV cảm tử LUCAS đầu tiên tại Trung Đông
Phi đội dưới Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike của CENTCOM, dùng UAV LUCAS phát triển từ Shahed; tự động, phóng đa nền tảng; giá khoảng 35.000 USD.
Mỹ đang thành lập phi đội UAV "cảm tử" đầu tiên tại Trung Đông, sử dụng hệ thống LUCAS phát triển dựa trên UAV Shahed của Iran, theo CNN. Phi đội thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike do Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lập vài tháng trước, gồm gần 20 thành viên. CENTCOM cho biết LUCAS có phạm vi hoạt động rộng, được thiết kế để vận hành tự động và có thể phóng từ nhiều cơ chế; mỗi UAV có giá khoảng 35.000 USD.

Tổng quan triển khai
Theo CNN, phi đội mới được đặt dưới quyền Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike của CENTCOM. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, nêu trong thông cáo ngày 3/12 rằng "lực lượng đặc nhiệm mới này sẽ triển khai các UAV mới như một biện pháp răn đe".
Một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết LUCAS được phát triển dựa trên UAV cảm tử Shahed của Iran mà Washington thu giữ vài năm trước; mẫu Shahed thu được đã hư hỏng và các công ty quốc phòng Mỹ tiến hành kỹ thuật ngược để phát triển LUCAS. Hiện chưa rõ vị trí đóng quân của phi đội tại Trung Đông. Số lượng UAV không được công bố, chỉ nói là "nhiều" và sẽ còn tăng.
Đặc điểm kỹ thuật theo CENTCOM
LUCAS là viết tắt của Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Giá rẻ. Thông tin được CENTCOM và nguồn chính thức công bố nêu:
- Phạm vi hoạt động: "rộng" (không nêu cụ thể).
- Chế độ vận hành: thiết kế để tự động.
- Phương thức phóng: máy phóng; hệ thống cất cánh hỗ trợ tên lửa; các bệ phóng mặt đất di động; phương tiện cơ giới.
- Chi phí: khoảng 35.000 USD/chiếc.
- Nguồn gốc phát triển: kỹ thuật ngược từ UAV Shahed do Iran sản xuất.
| Thuộc tính | Thông tin |
|---|---|
| Vai trò | UAV "cảm tử"/tấn công, triển khai như biện pháp răn đe |
| Chỉ huy | Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike (CENTCOM) |
| Vận hành | Tự động theo mô tả của CENTCOM |
| Phóng | Máy phóng; hỗ trợ tên lửa; bệ phóng di động; phương tiện cơ giới |
| Chi phí | Khoảng 35.000 USD/chiếc |
| Số lượng | Không công bố; mô tả là "nhiều" |
Bối cảnh tác chiến và mục tiêu sử dụng
Trong hai năm qua, Iran và các lực lượng ủy nhiệm liên tục tấn công các căn cứ Mỹ trong khu vực, đặc biệt sau khi Israel mở chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Hamas ngày 7/10/2023. Một vụ tấn công vào tiền đồn ở Jordan khiến ba binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Cùng thời điểm, lực lượng Houthi tại Yemen sử dụng UAV và tên lửa tấn công tàu thương mại trên Biển Đỏ.
Năm 2024, Iran phóng khoảng 170 UAV và hơn 120 tên lửa đạn đạo nhằm vào Israel, phần lớn bị đánh chặn. Lực lượng Mỹ bắn hạ 70 UAV và ba tên lửa đạn đạo trong đêm xảy ra vụ tấn công; hai phi công Mỹ được trao Huân chương Sao Bạc vì thành tích trong nhiệm vụ này.
Hàm ý kỹ thuật – chiến thuật
Một quan chức quốc phòng Mỹ thừa nhận việc Washington lâu nay tập trung vào các hệ thống vũ khí chính xác, quy mô lớn và đắt đỏ "đã đặt lực lượng vào thế bất lợi" trước các UAV giá rẻ do Iran sử dụng, đồng thời nói "giờ chúng tôi đang đảo ngược tình thế". Với chi phí ước khoảng 35.000 USD/chiếc, LUCAS nhằm giải quyết bài toán chi phí – hiệu quả và mở rộng tùy chọn phản ứng nhanh, quy mô lớn, theo hướng tận dụng nền tảng giá rẻ, phóng đa điểm.
Liên hệ với UAV Shahed
LUCAS được phát triển dựa trên mẫu Shahed thu giữ. Shahed cũng là loại UAV được Nga sử dụng phổ biến trong các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine, theo nguồn tin. Tuy nhiên, các thông số chi tiết về tầm bay, đầu đạn hoặc hệ dẫn đường của LUCAS chưa được công bố.
Tổng thể, việc hình thành phi đội UAV "cảm tử" đầu tiên của Mỹ tại Trung Đông cho thấy nỗ lực tăng cường năng lực tác chiến bằng UAV trong bối cảnh môi trường đe dọa dày đặc, đồng thời duy trì răn đe theo tuyên bố của CENTCOM.