TFSS: Mỹ lập lực lượng UAV cảm tử LUCAS ở Trung Đông

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo thành lập Lực lượng Đặc nhiệm Scorpion Strike (TFSS), đơn vị đầu tiên chuyên vận hành UAV cảm tử tại Trung Đông. TFSS sử dụng hệ thống LUCAS, phát triển trên cơ sở đảo ngược công nghệ từ UAV Shahed-136 mà Mỹ thu giữ trước đây. Theo CENTCOM, cách tiếp cận này nhằm bổ sung năng lực tấn công chi phí thấp nhưng linh hoạt, phù hợp nhịp độ tác chiến hiện nay.

Máy bay không người lái thuộc hệ thống LUCAS được bố trí trên đường băng tại một căn cứ không được tiết lộ trong khu vực hoạt động của Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ, ngày 23-11-2025. Ảnh: CENTCOM

Thông số kỹ thuật đã công bố

Cách tiếp cận chi phí thấp và mục tiêu tác chiến

Đại tá Tim Hawkins, người phát ngôn CENTCOM, nhấn mạnh “chi phí thấp không đồng nghĩa với năng lực thấp”; LUCAS cung cấp phương án linh hoạt hơn trong bối cảnh nhịp độ tác chiến tăng cao. Với giá thành thấp hơn hàng trăm lần so với một UAV như MQ-9 Reaper, LUCAS giúp giảm rủi ro chi phí khi triển khai hỏa lực chính xác vào bệ phóng, kho vũ khí hoặc lực lượng chuẩn bị tập kích.

Việc tổ chức TFSS phản ánh tư duy “đối xứng hóa” trước các phương tiện giá rẻ: thay vì dùng khí tài đắt tiền để đánh chặn mục tiêu rẻ, Mỹ đưa vào biên chế năng lực tấn công chi phí thấp nhằm đáp ứng yêu cầu số lượng và tốc độ.

Bối cảnh đe dọa UAV tại Trung Đông

• Trong hai năm qua, Iran và các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah, Houthi, Kataib Hezbollah nhiều lần tập kích UAV vào các mục tiêu của Mỹ tại Iraq, Syria, Jordan và trên biển Trung Đông.
• Vụ tấn công UAV vào tiền đồn Tháp 22 tại Jordan gần hai năm trước làm 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng, được xem là cảnh báo nghiêm trọng.
• Theo CNN, riêng năm 2024, Mỹ đã phải đánh chặn hơn 70 UAV và nhiều tên lửa đạn đạo trong các đợt tấn công quy mô lớn do Iran tiến hành nhằm vào Israel. Cùng lúc, Houthi liên tục gây sức ép lên tuyến vận tải qua Biển Đỏ.

Chiến thuật: bão hòa, bầy đàn và triển khai phân tán

LUCAS được thiết kế phù hợp chiến thuật bão hòa và tập kích bầy đàn, xu hướng đã định hình tại Ukraine và Trung Đông. Khả năng phóng từ nhiều nền tảng, kể cả phương tiện cơ động mặt đất và bệ phóng dã chiến, cho phép triển khai nhanh các đòn phủ đầu vào mục tiêu cơ động của lực lượng thân Iran.

So sánh chi phí và hiệu quả

Thực tế gần đây cho thấy việc dùng tên lửa phòng không trị giá hàng triệu USD để đánh chặn UAV chỉ vài chục nghìn USD tạo bất lợi về chi phí. LUCAS, với giá khoảng 35.000 USD/chiếc, nhằm cân bằng bài toán chi phí – hiệu quả, đồng thời mở rộng quy mô tác chiến khi yêu cầu là số lượng và nhịp độ thay vì từng khí tài đơn lẻ công nghệ cao.

Sáng kiến Drone Dominance và công nghiệp quốc phòng

Tháng 7-2024, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth công bố sáng kiến “Drone Dominance” với mục tiêu trong hai năm tới, mọi đơn vị lục quân Mỹ đều được trang bị UAV tấn công giá rẻ. LUCAS là sản phẩm tiên phong của sáng kiến này, với sự tham gia của nhiều công ty công nghiệp quốc phòng Mỹ trong quá trình đảo ngược và tái tạo thiết kế Shahed-136.

Theo bà Caitlin Lee, Giám đốc chính sách công nghệ tại RAND Corporation, sự phổ biến của linh kiện thương mại giúp chế tạo UAV giá rẻ dễ dàng hơn; Mỹ buộc phải thích ứng để không tụt hậu trước làn sóng tác chiến mới.

Tác động và triển vọng

Việc Mỹ triển khai phi đội UAV cảm tử LUCAS tại Trung Đông cho thấy chiến lược tác chiến đang chuyển trọng tâm sang tốc độ, số lượng và tối ưu chi phí. Nhiều chuyên gia nhận định việc sử dụng “bản sao Shahed-136” cũng là thông điệp rằng Washington sẵn sàng đáp trả theo chính phương thức mà Tehran và các lực lượng ủy nhiệm áp dụng lâu nay.

Động thái này báo hiệu giai đoạn mà UAV giá rẻ tiếp tục định hình chiến trường, khiến cạnh tranh trong khu vực diễn biến nhanh, khó kiểm soát và tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường.

CTVX