Ban Quản lý dự án nông nghiệp tỉnh: Một năm tạo “dấu ấn” trên bờ, dưới biển
Với hơn 17 dự án mà Ban Quản lý dự án (QLDA) nông nghiệp tỉnh làm chủ đầu tư, triển khai trong năm 2025 trên các lĩnh vực như: kè biển, kênh dẫn nước, hồ chứa thủy lợi... đã cho thấy thực tế, một khi hoàn thành chất lượng đều đem lại an sinh rất đậm nét.
Nhộn nhịp ngoài đại dương
Giữa tháng 1/2026, gió đông bắc đã dịu dần, tàu thuyền trú ẩn trong Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá tại đặc khu Phú Quý bắt đầu ra khơi. Và những tàu thuyền mang biển số từ nhiều tỉnh, thành trước đây như: Bình Định, Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu, Bến Tre, Kiên Giang, Quảng Ngãi... và cả TP Hồ Chí Minh cũng ghé vào đảo để tiếp nhiên liệu, mua lương thực. Phú Quý tựa như một điểm trung chuyển trong hành trình giữa đại dương của tàu thuyền. Đó là lúc biển bình yên, còn khi bão tố, thành nơi trú ẩn an toàn.
Cuối năm 2025, khi đất liền mưa dồn dập tạo ra lũ lụt bất thường 2 đợt thì ngoài khơi, Phú Quý mưa lớn, sóng biển dâng cao trước tiên. Nhưng sau tất cả, chỉ có 11 hộ nuôi trồng thủy sản bị thiệt hại bởi bão số 15, theo tính toán của UBND đặc khu Phú Quý là 5,6 tỷ đồng. Toàn bộ tàu thuyền trên đảo và cả những tàu thuyền các tỉnh, thành neo đậu tại Khu neo đậu tránh trú bão đảo Phú Quý không bị ảnh hưởng gì.
Đây là điều khiến người dân tại đặc khu Phú Quý phải ghi nhận hiệu quả từ dự án Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Phú Quý (giai đoạn 2) được hoàn thành vào ngày 26/10/2025, tức trước 1 tháng so với ngày bão số 15 đổ bộ vào. Bởi thực tế, sống giữa biển nên người dân Phú Quý bao giờ cũng xây nhà cửa chống chịu được sức gió đến cấp 10, sóng biển dâng cao 5 m nhưng với tàu thuyền thì không thể nào níu giữ nổi, dù có neo chặt ven bờ đến đâu. Đó là lý do nhiều năm trước, cứ vào mùa mưa bão, Phú Quý hay bị thiệt hại tàu thuyền không nhiều thì ít nhưng năm 2025 này thì không. Dấu ấn này xuất phát từ dự án trên.
Dự án Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Phú Quý (giai đoạn 2) được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (cũ) phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 3362 trong năm 2021, phê duyệt dự án đầu tư tại Quyết định số 5048 vào cuối năm 2022 với tổng mức đầu tư là 446.716 triệu đồng. Đây là dự án tiếp nối dự án Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá Phú Quý giai đoạn 1, vốn dĩ đã triển khai và hoàn thành vào năm 2020, phát huy hiệu quả nhất định.
Vì thế, dự án của giai đoạn 2 này đặt ra mục tiêu là xây dựng hoàn thiện Khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận (cũ) đạt quy mô neo đậu 1.000 chiếc/600CV, tức khu neo đậu cấp vùng để ngư dân Lâm Đồng và các tỉnh lân cận hoạt động khai thác hải sản ngư trường Nam Trung Bộ, Trường Sa, nhà giàn DK1 vào neo đậu, tránh trú bão an toàn. Qua đó nhằm giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản và phương tiện hoạt động nghề cá, góp phần bảo vệ chủ quyền biển, đảo quốc gia. Và trước mắt đã thấy hiệu quả mang lại.
Tạo an toàn, hi vọng trên bờ
Cũng trong năm 2025 này, thông tin 2 hồ chứa nằm trong tốp 5 hồ chứa có dung tích trên 30 triệu khối nước của khu vực Đông Nam tỉnh đã được sửa chữa cấp bách, bảo đảm an toàn, khiến ai quan tâm đến sản xuất nông nghiệp, an sinh nông dân đều vui. Đó là hồ chứa nước Sông Móng và hồ chứa nước Cà Giây thuộc dự án thành phần số 10: sửa chữa cấp bách bảo đảm an toàn một số hồ chứa tỉnh Bình Thuận (cũ), dự án sửa chữa cấp bách bảo đảm an toàn hồ, đập chứa nước được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phê duyệt, phê duyệt điều chỉnh dự án vào giữa năm 2023 và cuối năm 2024 với tổng mức đầu tư 60,023 tỷ đồng. Thời gian thực hiện dự án từ năm 2023 - 2025.
Theo kết quả khảo sát, đánh giá hiện trạng từ dự án, công trình hồ chứa Cà Giây đã đưa vào sử dụng từ năm 2000, còn hồ Sông Móng năm 2012. Cả 2 đều được xây dựng trong bối cảnh nguồn vốn đầu tư eo hẹp; tiêu chuẩn, quy phạm thiết kế, công nghệ thi công lạc hậu; khung pháp lý, chính sách không còn phù hợp. Cùng với đó, công trình đưa vào khai thác trong thời gian dài mà không được bảo dưỡng, sửa chữa đúng định kỳ do không có nguồn kinh phí để đầu tư sửa chữa, nâng cấp.
Do đó, xuất hiện một số hư hỏng khá nghiêm trọng và tồn tại đã lâu nhưng vẫn chưa được xử lý, về lâu dài sẽ gây nguy cơ mất an toàn. Việc “chẩn đoán” đúng này đã giúp sau khi sửa chữa, đập được nâng cao an toàn, 2 hồ chứa nước đem lại hiệu quả vượt trội. Trước hết là 2 hồ trải qua 2 đợt lũ lụt rồi nhưng không bị ảnh hưởng gì, đã gia nhập vào tốp 5 hồ lớn bảo đảm an toàn ở vùng Đông Nam tỉnh.
Còn về lâu dài, hồ Cà Giây bảo đảm cung cấp nước trực tiếp cho 3.965 ha đất canh tác của các xã, thị trấn thuộc huyện Bắc Bình cũ, trung chuyển nước tưới 2.000 ha đất nông nghiệp; cấp nước sinh hoạt 0,365 triệu m3/năm (tương đương 1.000 m3/ngày đêm). Còn hồ Sông Móng đã nâng cao mức bảo đảm cung cấp nước cho 4.390 ha đất canh tác nông nghiệp ổn định, giảm thiểu rủi ro cho người và tài sản của Nhân dân vùng hạ du.
Đây là 1 trong hơn 17 dự án mà Ban QLDA nông nghiệp tỉnh triển khai trong năm 2025 trên các lĩnh vực như: kè biển, kênh dẫn nước, hồ chứa thủy lợi... Những công trình mà ngay tự thân chúng một khi hoàn thành đều đem lại sự an ổn cuộc sống và hi vọng no ấm trong dân.
Tính đến ngày 31/1/2026, Ban QLDA nông nghiệp tỉnh Lâm Đồng giải ngân 709.467/820.351 tỷ đồng, đạt 86,5% kế hoạch, là ban có tỷ lệ giải ngân cao so với các ban của tỉnh. Trong đó, nguồn vốn ngân sách Trung ương hỗ trợ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý 275 tỷ đồng, đạt 100%; nguồn vốn do UBND tỉnh quản lý 434.467 tỷ đồng, đạt 79,67% kế hoạch. Nguyên nhân, có một số dự án có vốn ghi năm 2025 lớn như dự án Kiên cố hóa kênh chuyển nước Sông Dinh 3 - Núi Đất hơn 193 tỷ đồng nhưng do sáp nhập, kiện toàn bộ máy của ban nên phải cuối tháng 11 mới đủ thủ tục để khởi công, vì vậy, không đủ khối lượng để giải ngân kịp theo kế hoạch.