Khơi dòng nước sau vỡ hồ, cứu gần 1.000 ha lúa đông xuân

Xung quanh đường cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, đoạn tại xã Tuy Phong vào thời điểm này có vẻ đẹp lạ, khi những thửa ruộng nối tiếp, chỗ đã xanh màu, chỗ vừa sạ xong bóng láng như gương soi. Đó không chỉ là nét đẹp của mùa vụ mà còn là sự nỗ lực cố gắng đáng ghi nhận của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận chi nhánh Tuy Phong trong khắc phục các tuyến kênh bị hư hỏng, do sự cố vỡ hồ chứa nước tự đào của một công ty trên núi Tân Lai, thuộc xã Tuy Phong. Bây giờ, vết tích nước đổ xuống chân núi vẫn còn như mới. Trước đó, không chỉ những hộ dân bị thiệt hại hoa màu, mà những người dân khác trong xã Tuy Phong đều rất lo sẽ không thể sản xuất vụ đông xuân, vì không có nước thủy lợi chuyển về.

Vì trước đó, ngày 2/10/2025, trận vỡ đập chứa nước của Trang trại Việt trên núi Tân Lai khiến trôi hoa màu, vật nuôi, vật dụng của 17 hộ dân ở dưới chân núi nhưng lực nước yếu nên khi gặp kênh Suối Măng - Cây Cà thì hòa dòng, đổ ra sông Lòng Sông. Nhưng 1 tháng sau, ngày 1/11/2025, cũng hồ chứa nước của Trang trại Việt này bị vỡ lần 2 và lần này, lực nước “khổng lồ” trút từ trên núi cao xuống không chỉ càn quét hoa màu thuộc xã Tuy Phong mà còn sang địa phận xã Liên Hương. Dù ở xa hơn nhưng khu vực xã Liên Hương có khoảng 35 ha lúa, hoa màu bị hư hại nên có thể hình dung khu vực xã Tuy Phong và những tuyến kênh đi ngang qua đây đã bị hư hỏng như thế nào.

Theo thống kê của Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Bình Thuận chi nhánh Tuy Phong, có 4 tuyến kênh bị ảnh hưởng ít nhiều. Ai cũng hình dung các vị trí hư hỏng, sạt lở và bồi lấp sẽ làm ảnh hưởng đến khả năng chuyển tải nước, gây mất an toàn công trình. Hơn thế, kênh chính Cây Cà lại bị bể đoạn đầu, nếu không khắc phục thì không thể dẫn nước đến các kênh cấp 1, cấp 2 và các kênh nội đồng. Không thể tưới cũng đồng nghĩa bỏ vụ, bỏ hoang ruộng, nhất là lịch sản xuất vụ đông xuân cận kề. Áp lực về thời gian triển khai sửa chữa cho kịp thời vụ tăng cao, khi trình tự thủ tục theo quy định để có thể triển khai sửa chữa đã chiếm phần lớn thời gian.

Nếu không nỗ lực thì có thể gần 1.000 ha ở khu vực Cây Cà, tập trung tại xã Tuy Phong, một ít diện tích bên Nha Mé thuộc xã Phan Rí Cửa sẽ bỏ vụ. Lâu nay, chuyện bỏ vụ ở đây đều rơi vào cảnh khan hiếm nước. Còn hiện tại, nước ở 3 hồ chứa trên địa bàn huyện Tuy Phong cũ đang dồi dào, lần lượt chiếm hơn 81%, 93,4%, gần 97% so với dung tích thiết kế thì không có lý do gì phải dừng vụ đông xuân, vụ mà ở đây luôn trúng mùa, nhờ tỷ lệ nắng tốt kết hợp đủ nước. Thế nên, bằng mọi cách phải khắc phục hư hỏng tại các tuyến kênh. Nhờ vậy, khớp thời gian với lịch thời vụ, xã đã lên kế hoạch, tạo điều kiện cho người dân xuống giống gần 1.000 ha lúa đông xuân kết thúc ngày 20/1/2026. Từ đây, người dân Tuy Phong gỡ được mối lo bị bỏ vụ và đang hi vọng sẽ được 1 vụ mùa đông xuân bội thu.

Hảo Chi .