Ngành bán dẫn hướng tới cột mốc 1.000 tỷ USD vào năm 2026 nhờ làn sóng AI

Ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng bùng nổ với dự báo doanh thu sẽ chính thức chạm ngưỡng 1.000 tỷ USD vào năm 2026. Theo báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn (SIA) của Mỹ, sự bứt phá này được thúc đẩy trực tiếp bởi nhu cầu khổng lồ từ trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và các hạ tầng viễn thông thế hệ mới như 6G.

Kỷ lục doanh thu và động lực từ các nhóm chip chủ lực

Trong năm 2025, ngành bán dẫn đã ghi nhận mức doanh thu kỷ lục 791,7 tỷ USD, tăng trưởng tới 25,6% so với năm 2024. Đây là con số hàng năm cao nhất từ trước đến nay, tạo tiền đề vững chắc cho mục tiêu nghìn tỷ USD trong tương lai gần. Phân tích sâu vào cơ cấu sản phẩm, chip logic và chip nhớ là hai nhân tố chính đóng góp vào sự tăng trưởng này.

Sự thống trị của chip logic cho thấy xu hướng tập trung mạnh mẽ vào khả năng xử lý dữ liệu phức tạp. Trong khi đó, chip nhớ cũng tăng trưởng mạnh do nhu cầu lưu trữ và xử lý của các hệ thống AI quy mô lớn. Ngoài các thiết bị điện tử truyền thống, xe tự lái và mạng 6G đang trở thành những thực thể tiêu thụ bán dẫn quan trọng, biến linh kiện này thành nền tảng thiết yếu của nền kinh tế số.

Biến động chuỗi cung ứng và sự trỗi dậy của các khu vực

Về mặt địa lý, khu vực Châu Á – Thái Bình Dương tiếp tục giữ vững vị thế đầu tàu với mức tăng trưởng ấn tượng 45%. Theo sau là thị trường Mỹ (30,5%) và Trung Quốc (17,3%). Ngược lại, Nhật Bản là thị trường lớn duy nhất chứng kiến sự sụt giảm nhẹ khoảng 4,7%, cho thấy sự dịch chuyển đáng kể trong bản đồ sản xuất và tiêu thụ chip toàn cầu.

Đáng chú ý, làn sóng AI đã thay đổi hoàn toàn thứ bậc khách hàng của các nhà sản xuất chip theo hợp đồng. Nvidia hiện đã vượt qua Apple để trở thành khách hàng lớn nhất của TSMC. CEO Nvidia, Jensen Huang, nhận định nhu cầu chip AI lớn đến mức TSMC có thể phải nhân đôi công suất trong thập kỷ tới mới đáp ứng đủ. Tình trạng ưu tiên chip doanh nghiệp thay vì người dùng cuối cũng dẫn đến việc tăng giá các linh kiện phổ thông như RAM và ổ cứng SSD trong thời gian qua.

Việt Nam và tham vọng tiến sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu

Bên cạnh những chuyển dịch quốc tế, Việt Nam cũng đang có những bước tiến chiến lược nhằm nâng cao vị thế trong ngành bán dẫn. Thay vì chỉ dừng lại ở các khâu gia công đơn giản, các doanh nghiệp nội địa đang bắt đầu đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất và kiểm thử chuyên sâu.

• Viettel: Dự kiến khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên vào đầu năm 2026, mục tiêu vận hành từ năm 2028.
• FPT: Đã giới thiệu nhà máy kiểm thử và đóng gói tiên tiến, sẵn sàng đi vào hoạt động ngay trong năm nay.

Việc chủ động xây dựng hạ tầng sản xuất và kiểm thử không chỉ giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài mà còn mở ra cơ hội tham gia trực tiếp vào thị trường nghìn tỷ USD đang định hình lại toàn cầu.

Tuệ Nhân