Thị trường hàng hóa 2025: Vàng tăng giá 60% và triển vọng dư thừa nguồn cung năm 2026
Năm 2025 chứng kiến sự bứt phá của vàng với mức tăng 60%, trong khi thị trường năng lượng và kim loại đối mặt biến động từ chính sách thuế quan và dư thừa nguồn cung.
Thị trường hàng hóa thế giới năm 2025 chịu tác động sâu sắc bởi các chính sách thuế quan từ Mỹ, đưa giá vàng tăng vọt 60% trong khi tạo ra áp lực dư thừa nguồn cung đối với dầu mỏ và khí đốt. Bước sang năm 2026, trọng tâm dự kiến sẽ chuyển dịch từ các biến động chính trị sang sự mất cân bằng giữa cung và cầu thực tế trên toàn cầu.
Vàng dẫn đầu đà tăng trưởng, dầu mỏ đối mặt áp lực dư cung
Năm 2025 được đánh giá là thời điểm thành công rực rỡ của vàng khi mặt hàng này ghi nhận mức tăng trưởng 60%. Kim loại quý này đã trở thành lựa chọn thay thế ưu tiên cho các tài sản an toàn truyền thống như trái phiếu kho bạc Mỹ, nhờ lực mua tích cực từ các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư quốc tế.
Ngược lại, thị trường năng lượng lại rơi vào tình trạng cung vượt cầu. Giá dầu thô chịu sức ép lớn khi nguồn cung tăng và khả năng dầu của Nga quay lại thị trường mở. Đặc biệt, phân khúc khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) chứng kiến nhiều nhà máy tại Mỹ đi vào hoạt động, buộc các nhà sản xuất phải hạ giá bán để giải quyết tình trạng cung vượt cầu.
Thống kê nhập khẩu năng lượng của EU từ Mỹ
| Chỉ số (Dựa trên dữ liệu Kpler) | Năm 2024 | Năm 2025 |
|---|---|---|
| Tổng giá trị nhập khẩu (tỷ USD) | 79,1 | 82,3 |
| Khối lượng dầu thô (triệu thùng/ngày) | 1,91 | 1,73 |
| Khối lượng LNG (triệu tấn) | 45,14 | 72,24 |
| Khối lượng than đá (triệu tấn) | 20,44 | 20,73 |
Biến động kim loại và vai trò của thị trường Trung Quốc
Giá đồng đã đạt mức cao kỷ lục vào tháng 12/2025 do làn sóng tích trữ trước lo ngại về thuế quan mới. Mỹ đã tăng gấp đôi lượng nhập khẩu đồng trong năm qua, dẫn đến dự báo nhu cầu có thể giảm sút vào năm 2026 khi lượng hàng tồn kho được sử dụng hết. Điều này có thể mở ra cơ hội mua cho Trung Quốc – quốc gia tiêu thụ đồng hàng đầu thế giới.
Bên cạnh đó, các khoáng sản quan trọng như đất hiếm, lithium và coban được kỳ vọng sẽ trở thành tâm điểm trong năm 2026. Chính phủ Mỹ dự kiến tiếp tục đầu tư mạnh mẽ nhằm xây dựng chuỗi cung ứng độc lập, giảm sự phụ thuộc vào các hoạt động khai thác và tinh chế do Trung Quốc thống trị.
Đối với quặng sắt và than, triển vọng phụ thuộc lớn vào nền kinh tế Trung Quốc thay vì các chính sách từ Mỹ. Giá quặng sắt có thể đối mặt với áp lực giảm trong năm 2026 khi mỏ khổng lồ Simandou tại Guinea bắt đầu đi vào sản xuất, cung cấp một lượng lớn nguyên liệu cho các nhà máy thép.
Rủi ro từ làn sóng cung ứng trong năm 2026
Mặc dù các tranh chấp thương mại vẫn là yếu tố gây biến động, rủi ro lớn nhất cho thị trường hàng hóa năm 2026 nằm ở nhu cầu tiêu thụ chững lại trong khi nguồn cung vật chất tăng mạnh. Khi các nhà máy LNG, mỏ dầu và mỏ khoáng sản mới đồng loạt tăng sản lượng, thị trường toàn cầu sẽ khó hấp thụ hết lượng hàng hóa này.
Các chuyên gia nhận định rằng trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế có dấu hiệu chậm lại, dầu thô, đồng và than đá sẽ dễ bị tổn thương hơn so với vàng. Thị trường năm tới không chỉ đối diện với các thông tin chính sách mà còn phải giải quyết bài toán dư thừa nguồn cung thực tế mà thị trường khó có thể hấp thụ toàn bộ.