Saudi Arabia thúc đẩy hợp tác phát triển tiêm kích tàng hình KAAN với Thổ Nhĩ Kỳ

Các cuộc đàm phán về việc Saudi Arabia tham gia chương trình máy bay tiêm kích tàng hình thế hệ thứ 5 KAAN của Thổ Nhĩ Kỳ đã bước vào giai đoạn quyết định. Tập đoàn Hàng không Vũ trụ Thổ Nhĩ Kỳ (TAI) xác nhận thỏa thuận hợp tác có thể được công bố ngay trong năm 2026, đánh dấu bước ngoặt trong quan hệ quốc phòng giữa hai quốc gia.

Tiến trình đàm phán cấp cao giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Saudi Arabia

Ông Mehmet Demiroglu, Tổng giám đốc TAI, cho biết nhiều quốc gia đang quan tâm đến dự án KAAN, nhưng Saudi Arabia là đối tác tiềm năng nhất với các cuộc đàm phán kéo dài từ giữa năm 2024. Các phái đoàn từ Riyadh đã liên tục khảo sát các cơ sở sản xuất của nhà sản xuất TAI để đánh giá năng lực kỹ thuật và quy mô hợp tác.

Theo lãnh đạo TAI, mọi phương án hợp tác đều đang được xem xét, từ mua sắm trực tiếp đến tham gia chương trình ở cấp độ cao nhất. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cũng khẳng định Ankara và Riyadh có thể lựa chọn đầu tư chung cho chương trình KAAN vào bất cứ thời điểm nào.

Chiến lược Tầm nhìn 2030 và mục tiêu nội địa hóa

Sự quan tâm của Saudi Arabia đối với dòng máy bay KAAN gắn liền với chiến lược "Tầm nhìn 2030", nhằm đa dạng hóa nền kinh tế và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu vũ khí. Riyadh đặt mục tiêu đến năm 2030, có 50% ngân sách quốc phòng sẽ dành cho các sản phẩm được sản xuất trong nước.

Việc tham gia chương trình KAAN không chỉ giúp Saudi Arabia sở hữu tiêm kích tàng hình mà còn tạo điều kiện chuyển giao công nghệ và thiết lập dây chuyền sản xuất tại chỗ. Theo các chuyên gia quân sự, sự tham gia của Saudi Arabia với ngân sách quốc phòng hơn 75 tỷ USD/năm sẽ tạo cú hích lớn về nguồn vốn và hạ tầng thử nghiệm cho dự án này.

Thông số kỹ thuật và vị thế của tiêm kích KAAN

Được phát triển trong gần một thập niên, KAAN là dự án máy bay chiến đấu quan trọng nhất giúp Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập nhóm quốc gia sản xuất máy bay thế hệ thứ 5. Nguyên mẫu đầu tiên đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm vào đầu năm 2024. TAI dự kiến sẽ bắt đầu sản xuất hàng loạt dòng máy bay này từ năm 2028 với tuyên bố tính năng không thua kém dòng F-35 của Mỹ.

Áp lực ngoại giao và lựa chọn thay thế F-35

Phân tích từ giới chuyên gia cho thấy động thái của Saudi Arabia còn mang tính chất đòn bẩy ngoại giao. Hiện tại, Riyadh đang đàm phán mua F-35 từ Mỹ nhưng đối mặt với các hạn chế về cấu hình để đảm bảo ưu thế quân sự của Israel tại khu vực. Việc theo đuổi KAAN giúp Saudi Arabia đa dạng hóa nguồn cung vũ khí chiến lược và tăng vị thế đàm phán với Washington.

Tuệ Nhân