Ukraine đối mặt nguy cơ cạn kiệt tên lửa Patriot do căng thẳng tại Iran
Việc leo thang quân sự tại Iran đang tạo áp lực lớn lên kho dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine, đe dọa khả năng phòng thủ trước các đợt tập kích quy mô lớn từ Nga.
Ukraine đang đứng trước nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng đạn dược cho hệ thống phòng không Patriot trong bối cảnh xung đột tại Iran leo thang. Giới chuyên gia nhận định Moskva có thể tận dụng tình trạng khan hiếm tên lửa dẫn đường đắt đỏ để gia tăng hiệu quả các đòn tấn công vào hạ tầng chiến lược của Kyiv.
Vai trò chiến lược của lá chắn Patriot
Được phát triển từ thập niên 1970, Patriot là thành phần quan trọng nhất trong lưới lửa phòng không của Ukraine, đặc biệt là tại các đô thị lớn như Kiev. Theo ông Nikolay Mitrokhin, chuyên gia tại Đại học Bremen (Đức), hệ thống này có khả năng đánh chặn các mục tiêu bay siêu thanh, bao gồm cả tên lửa Kinzhal của Nga.
Tuy nhiên, khả năng phòng thủ này đi kèm chi phí vận hành cực lớn. Mỗi quả tên lửa đánh chặn Patriot có giá vài triệu USD, trong khi sản lượng sản xuất toàn cầu chỉ đạt khoảng 900 quả mỗi năm. Hệ thống sử dụng radar tiên tiến để phát hiện mục tiêu và có tốc độ phóng lên tới 32 quả mỗi phút, khiến việc duy trì kho dự trữ trở thành một thách thức hậu cần khổng lồ.
Áp lực từ tình hình Iran và nguy cơ cạn kiệt nguồn cung
Căng thẳng tại Trung Đông đã làm thay đổi ưu tiên cung ứng vũ khí của phương Tây. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết khoảng 800 tên lửa dẫn đường đã được sử dụng chỉ trong ba ngày để đối phó với các cuộc tấn công từ Iran nhắm vào nhiều quốc gia. Điều này làm dấy lên lo ngại về việc chuyển hướng nguồn lực quân sự khỏi chiến trường Ukraine.
Vấn đề của tương lai gần
Ông Volodymyr Fesenko, người đứng đầu Trung tâm Nghiên cứu Chính trị Ứng dụng Penta tại Kyiv, nhận định tình trạng thiếu hụt có thể trở nên nghiêm trọng trong vài tuần tới. Việc Nga tạm ngừng các cuộc tập kích gần đây được xem là dấu hiệu chuẩn bị cho một chiến dịch quy mô lớn nhằm làm cạn kiệt kho tên lửa đánh chặn của Ukraine.
Bên cạnh đó, các quốc gia châu Âu và Israel, vốn từng cam kết chuyển giao thêm hệ thống Patriot, hiện đang tỏ ra thận trọng hơn trong việc mở kho dự trữ do bất ổn địa chính trị toàn cầu.
Chiến thuật tiêu hao và sự thích nghi của các bên
Nga đang áp dụng chiến thuật sử dụng máy bay không người lái (UAV) và mồi nhử để buộc Ukraine tiêu tốn tên lửa Patriot đắt giá trước khi phóng tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. Đồng thời, các kỹ sư Nga đã cải tiến phần mềm cho tên lửa Iskander-M, giúp chúng có khả năng cơ động linh hoạt hơn để né tránh hệ thống phòng không.
Trong bối cảnh đó, Ukraine đang tìm kiếm các giải pháp thay thế như hệ thống SAMP/T do Pháp và Italy phát triển. SAMP/T có lợi thế về nhân sự vận hành (chỉ cần khoảng 10 người so với 90 người của Patriot) và triển khai nhanh hơn. Tuy nhiên, hiệu quả thực chiến của hệ thống này trước các loại tên lửa cải tiến của Nga vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
Hiện tại, Ukraine cho biết họ cần ít nhất 25 tổ hợp Patriot để bảo vệ toàn bộ lãnh thổ, nhưng hiện chỉ sở hữu chưa đến 12 tổ hợp. Để giảm bớt áp lực phòng thủ, Kyiv đang gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV vào sâu trong lãnh thổ Nga nhằm phá hủy các kho vũ khí và cơ sở sản xuất tên lửa của đối phương.