Rủi ro cạn kiệt tên lửa đánh chặn của Mỹ trong kịch bản xung đột kéo dài tại Trung Đông
Chuyên gia quân sự cảnh báo kho dự trữ tên lửa SM-3 và THAAD của Mỹ có thể cạn kiệt trong 4-5 tuần nếu cường độ xung đột với Iran duy trì ở mức hiện tại.
Trong bối cảnh tình hình chiến sự tại Trung Đông có dấu hiệu leo thang, giới chuyên gia phân tích quân sự đưa ra cảnh báo về những rủi ro chiến lược dài hạn đối với năng lực phòng thủ của Mỹ. Vấn đề cốt lõi nằm ở khả năng quá tải và cạn kiệt của kho tên lửa đánh chặn thiết yếu, vốn không thể bổ sung nhanh chóng trong thời gian ngắn.
Thách thức từ cuộc chiến tiêu hao
Hiện nay, quân đội Mỹ đang vận hành ba hệ thống phòng thủ chủ lực để đối phó với tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV). Các hệ thống này bao gồm Patriot, Aegis (sử dụng tên lửa SM-3/SM-6) và hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao giai đoạn cuối (THAAD). Đây là những lá chắn quan trọng bảo vệ các căn cứ quân sự và đồng minh của Mỹ trước các cuộc tấn công tầm xa.
Đáng chú ý, các loại tên lửa đánh chặn như SM-3 và THAAD được xem là những hệ thống độc nhất vô nhị nhưng lại có quy trình sản xuất phức tạp và giá thành đắt đỏ. Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS) chỉ ra rằng, tính đến tháng 12-2025, kho vũ khí của Cơ quan Phòng thủ tên lửa Mỹ (MDA) chỉ sở hữu 414 tên lửa SM-3 và 534 tên lửa đánh chặn THAAD.
Năng lực sản xuất và thực trạng dự trữ
Nhằm chuẩn bị cho các kịch bản xấu nhất, Lầu Năm Góc đã thúc đẩy các nhà thầu quốc phòng gia tăng sản lượng. Lockheed Martin đã ký thỏa thuận 7 năm để sản xuất khoảng 2.000 tên lửa PAC-3 mỗi năm. Đồng thời, sản lượng tên lửa đánh chặn THAAD cũng được lên kế hoạch tăng gấp 4 lần, từ 96 chiếc lên 400 chiếc mỗi năm. Tuy nhiên, tốc độ tiêu thụ thực tế trên chiến trường đang tạo ra áp lực khổng lồ.
Trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày với Iran vào năm ngoái, Mỹ được cho là đã sử dụng từ 100 đến 150 tên lửa THAAD và 80 tên lửa SM-3 để hỗ trợ Israel. Ngoài ra, một số lượng lớn tên lửa PAC-3 cũng được triển khai tại Qatar để bảo vệ căn cứ không quân Al Udeid. Theo tính toán của các chuyên gia, nếu duy trì tốc độ bắn này, kho dự trữ chiến lược của Washington có thể cạn kiệt chỉ trong vòng 4 đến 5 tuần.
Sự chênh lệch về chi phí và số lượng vũ khí
Trong khi Mỹ đối mặt với bài toán sản xuất, Iran lại cho thấy khả năng duy trì hỏa lực đáng kể. Theo ước tính tính đến ngày 1-3, Iran sở hữu khoảng 2.500 tên lửa và duy trì tốc độ sản xuất UAV cực lớn, đạt khoảng 10.000 chiếc mỗi tháng. Đáng lưu ý hơn là sự chênh lệch về chi phí tác chiến.
Cụ thể, một chiếc UAV Shahed của Iran chỉ có giá từ 20.000 đến 50.000 USD. Ngược lại, để tiêu diệt mục tiêu rẻ tiền này, Mỹ và đồng minh phải sử dụng một quả tên lửa đánh chặn PAC-3 có giá lên tới 4 triệu USD. Điều này tạo ra một cuộc đua hao mòn không cân sức về mặt tài chính và tài nguyên quốc phòng.
Kịch bản xung đột dài hạn
Mặc dù Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm (CENTCOM) cho biết chiến dịch tấn công của Mỹ đang phát huy hiệu quả khi làm giảm đáng kể tần suất phóng tên lửa và UAV của Iran, nhưng các nhà phân tích vẫn thận trọng. Có khả năng Tehran đang tích trữ vũ khí cho một chiến dịch quân sự nhiều đợt hoặc đánh lạc hướng dư luận.
Các quan chức cấp cao của Mỹ đưa ra những dự báo khác nhau về thời gian xung đột. Tổng thống Donald Trump ước tính chiến dịch có thể kéo dài 4-5 tuần, trong khi Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho rằng có thể kéo dài 2 tháng. Tuy nhiên, các tài liệu nội bộ của CENTCOM cho thấy Lầu Năm Góc đã chuẩn bị cho các hoạt động tấn công kéo dài ít nhất 100 ngày.
Tính đến hết tuần đầu tiên của chiến sự, CENTCOM xác nhận đã tấn công hơn 3.000 mục tiêu tại Iran và phá hủy 43 tàu chiến. Để duy trì sức ép, Mỹ đã huy động lực lượng khổng lồ gồm 50.000 binh sĩ, 200 máy bay chiến đấu cùng 2 tàu sân bay tập kết tại khu vực Trung Đông. Câu hỏi lớn nhất hiện nay là bên nào sẽ đủ khả năng duy trì nguồn lực vũ khí lâu hơn trong cuộc đua hao mòn sức lực này.