VinFast và BYD bùng nổ tại Đông Nam Á: Chiến lược taxi điện làm lung lay vị thế xe Nhật

Tại khu vực trung tâm Jakarta, sự hiện diện của các thương hiệu xe điện như BYD từ Trung Quốc và VinFast từ Việt Nam đang trở nên phổ biến. Đặc biệt, những chiếc taxi điện thuộc dịch vụ Green Smart Mobility (Green SM) với màu xanh đặc trưng đã nhanh chóng trở thành lựa chọn quen thuộc của người dân Indonesia sau hơn một năm ra mắt. Chiến lược sử dụng taxi làm bàn đạp để tiếp cận thị trường đang giúp các hãng xe điện mới nổi nhanh chóng chiếm lòng tin người tiêu dùng.

Chiến lược taxi điện: Trải nghiệm thực tế thay lời nói

Dịch vụ taxi điện không chỉ là mảng kinh doanh vận tải mà còn đóng vai trò như một chương trình chạy thử xe quy mô lớn. Tại Indonesia, giá cước của Green SM đang cạnh tranh mạnh mẽ. Một chuyến đi 30 phút có giá chỉ hơn 30.000 rupiah (khoảng 1,8 USD), thấp hơn đáng kể so với mức 80.000 rupiah của các hãng xe truyền thống.

Bên cạnh VinFast, BYD cũng triển khai mô hình tương tự khi hợp tác với Grab tại Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Chuyên gia Sarina Lesmina từ CLSA nhận định, đây là cách hiệu quả nhất để người dùng lần đầu trải nghiệm xe điện chạy pin, từ đó loại bỏ các rào cản tâm lý về công nghệ mới trước khi họ quyết định sở hữu cá nhân.

Thị phần xe Nhật Bản sụt giảm kỷ lục

Sự trỗi dậy của các thương hiệu xe điện đang gây áp lực trực tiếp lên các nhà sản xuất Nhật Bản vốn chiếm thế thượng phong tại khu vực này trong nhiều thập kỷ. Trong 9 tháng đầu năm 2025, doanh số của BYD và VinFast tại 6 thị trường lớn nhất Đông Nam Á tăng trưởng lần lượt 95% và 90%.

Dữ liệu thị trường cho thấy thị phần tổng hợp của Toyota, Honda và Mitsubishi đã giảm từ 69% xuống còn 59% chỉ trong vòng một năm. Các hãng xe Nhật Bản hiện đang đối mặt với bài toán thay đổi tư duy từ xe hybrid sang xe thuần điện để duy trì khả năng cạnh tranh với những đối thủ có lợi thế về giá và công nghệ pin.

Lợi thế hệ sinh thái và công nghệ thích ứng

Mỗi hãng xe đang chọn một hướng đi riêng để tối ưu hóa lợi thế. VinFast tập trung vào việc xây dựng hệ sinh thái toàn diện bao gồm hạ tầng trạm sạc, dịch vụ cứu hộ và hậu mãi. Tại Việt Nam, mạng lưới 150.000 cổng sạc đã trở thành rào cản lớn đối với các đối thủ muốn gia nhập. Hãng cũng có kế hoạch tích hợp thêm động cơ xăng nhỏ trên một số dòng xe (EREV) để giải quyết nỗi lo về hạ tầng sạc tại các thị trường mới.

Trong khi đó, BYD tận dụng công nghệ Plug-in Hybrid (PHEV) cực kỳ chín muồi để tiếp cận người dùng ở những khu vực hạ tầng sạc chưa phát triển đầy đủ. Khả năng vừa đổ xăng vừa sạc điện giúp BYD tạo ra bước đệm an toàn cho khách hàng trước khi chuyển hẳn sang xe thuần điện.

Thử thách tại thị trường Ấn Độ

Trái ngược với đà tăng trưởng tại Đông Nam Á, thị trường Ấn Độ vẫn là bài toán hóc búa. Sự thống trị của Maruti Suzuki cùng mạng lưới sạc hạn chế khiến doanh số của cả VinFast và BYD còn khiêm tốn. Đặc biệt, BYD còn phải đối mặt với các rào cản pháp lý gắt gao về nguồn vốn đầu tư.

Dù vậy, VinFast vẫn thể hiện quyết tâm khi xây dựng nhà máy tại bang Tamil Nadu với công suất 150.000 xe/năm. Hãng xe Việt Nam đặt mục tiêu không chỉ bán xe mà còn trở thành một phần của nền kinh tế địa phương thông qua việc đầu tư vào hệ sinh thái giáo dục và y tế.

Cuộc đua đường dài về tài chính

Để duy trì tốc độ mở rộng, cả hai hãng đều đang đầu tư nguồn lực tài chính khổng lồ. VinFast ghi nhận mức lỗ trong năm 2025 nhưng nhận được sự cam kết tài trợ mạnh mẽ từ Tập đoàn Vingroup. Ngược lại, BYD có tình hình tài chính ổn định hơn nhờ lợi nhuận từ thị trường nội địa Trung Quốc. Cuộc chiến xe điện tại khu vực được dự báo sẽ còn khốc liệt hơn khi hạ tầng dần hoàn thiện và giá thành xe tiếp tục giảm sâu.

Tuệ Nhân