Phân tích lý do siêu tăng T-14 Armata và loạt vũ khí hiện đại của Nga vắng bóng tại Ukraine
Sự vắng mặt của T-14 Armata cùng các khí tài tối tân như BMPT Terminator hay Koalitsiya-SV cho thấy sự ưu tiên của Nga đối với các loại vũ khí dễ sản xuất hàng loạt.
Sự vắng bóng của siêu tăng T-14 Armata trên chiến trường Ukraine là kết quả của sự đánh đổi giữa công nghệ tối tân và khả năng sản xuất hàng loạt trong điều kiện xung đột tiêu hao. Dù từng được kỳ vọng là bước ngoặt công nghệ, thực tế chiến trường hiện nay cho thấy các nền tảng cũ cải tiến lại mang đến hiệu quả thực tiễn cao hơn so với những dòng khí tài đắt đỏ và phức tạp.
Bài toán chi phí và năng lực sản xuất hàng loạt
Theo giới chuyên gia từ Topwar, một trong những lý do chính khiến T-14 Armata chưa xuất hiện là tính phù hợp. Hiện tại, lực lượng Ukraine không sở hữu các loại xe bọc thép hạng nặng nào có thể chống chịu được sức mạnh từ pháo 125mm tiêu chuẩn trên các dòng xe tăng hiện có của Nga. Do đó, việc triển khai Armata không tạo ra sự gia tăng đột biến về năng lực bảo vệ hay tấn công so với chi phí sản xuất khổng lồ của nó.
Về mặt bảo vệ tổ lái, Armata không mang lại sự gia tăng vượt trội so với chi phí, trong khi việc đưa nó vào sản xuất hàng loạt sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian và công sức.
Trong bối cảnh xung đột căng thẳng, Nga ưu tiên đơn giản hóa và giảm giá thành để cung cấp số lượng lớn thiết bị cho mặt trận. Việc thay đổi dây chuyền sản xuất từ các dòng xe tăng truyền thống sang nền tảng Armata, bao gồm cả xe chiến đấu bộ binh T-15 và xe cứu kéo T-16, bị coi là một rủi ro có thể làm chậm tốc độ cung ứng vũ khí cho tiền tuyến.
Sự lỗi thời của các khái niệm chiến thuật mới
Đáng chú ý, các mẫu thiết kế chuyên biệt như xe chiến đấu hỗ trợ tăng BMPT Terminator cũng ghi nhận sự hiện diện cực kỳ hạn chế. Khi xe tăng không còn tấn công theo quy mô tiểu đoàn tập trung mà chuyển sang các nhóm nhỏ hoặc đóng vai trò hỏa lực gián tiếp, nhu cầu về BMPT trở nên mờ nhạt. Điều này cho thấy sự thay đổi nhanh chóng của hình thái chiến tranh khiến các dự án từng được đánh giá cao trở nên thiếu thực dụng.
Thế hệ khí tài bị lãng quên
Bên cạnh xe tăng, các hệ thống súng cối tự hành thế hệ mới như 2S40 Floks (120mm) và 2S41 Drok (82mm) cũng gặp chung số phận. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở tầm bắn hạn chế (lần lượt là 10km và 6km), khiến chúng dễ dàng bị drone đối phương phát hiện và tiêu diệt. Ngược lại, những khẩu pháo 152mm như 2S44 Giatsint-K và 2S43 Malva lại được ưa chuộng hơn nhờ tầm bắn xa, đảm bảo khả năng sống sót cao hơn.
Một số dự án khác cũng được cho là đã "chết yểu" hoặc chỉ dừng lại ở mức độ trình diễn kỹ thuật:
- Pháo tự hành Koalitsiya-SV: Chỉ xuất hiện ở dạng đơn vị lẻ tẻ thay vì trở thành chủ lực.
- Pháo điều khiển từ xa Klever: Chưa có dấu hiệu tham chiến sau khi ra mắt tại Army-2024.
- Xe tăng hạng nhẹ Sprut-SDM1: Gặp thách thức lớn từ drone do lớp giáp mỏng manh không tương xứng với hỏa lực mạnh.
Ngoài ra, các hệ thống công nghệ cao như vũ khí laser chống drone "Rat", tên lửa tầm xa Hermes hay các module chiến đấu không người lái AU220M Baikal vẫn hoàn toàn vắng bóng. Sự phức tạp quá mức của các nền tảng như Kurganets hay Bumerang khiến chúng khó có thể góp mặt trong các chiến dịch quân sự thực tế, biến chúng trở thành những món "đồ cổ" trưng bày thay vì công cụ định đoạt chiến trường.