Dự án Habbakuk: Kế hoạch chế tạo siêu tàu sân bay 2,2 triệu tấn từ băng đá của Anh

Dự án Habbakuk là một trong những kế hoạch quân sự tham vọng và kỳ lạ nhất trong lịch sử hải quân Anh. Được hình thành trong bối cảnh Thế chiến II, dự án nhằm xây dựng một tàu sân bay khổng lồ bằng băng nhân tạo để làm pháo đài nổi chống lại tàu ngầm U-boat của Đức. Điều đáng ngạc nhiên là phương án này đã từng tiến rất gần đến việc triển khai thực tế thay vì chỉ nằm trên bản vẽ.

Khát vọng về pháo đài nổi 2,2 triệu tấn

Tên gọi "Habbakuk" được đặt bởi Geoffrey Pyke, lấy cảm hứng từ cuốn Sách Habakkuk trong Cựu Ước. Điểm gây sốc nhất của dự án là trọng lượng dự kiến lên tới 2,2 triệu tấn. Để so sánh, các tàu sân bay hiện đại nhất ngày nay như USS Gerald R. Ford (CVN-78) cũng chỉ có lượng giãn nước khoảng 100.000 tấn, tức là nhỏ hơn 22 lần so với tham vọng của người Anh lúc bấy giờ.

Cấu trúc của siêu chiến hạm này không làm từ thép truyền thống mà từ pykrete – một loại băng nhân tạo đặc biệt. Vật liệu này bao gồm 85% nước và 15% bột gỗ. Pykrete sở hữu những đặc tính ưu việt: cứng hơn bê tông, khả năng chống tan chảy cao và gần như miễn nhiễm với các cú va đập mạnh từ ngư lôi. Tuy nhiên, nó lại dễ dàng được tạo hình bằng các công cụ làm mộc thông thường như cưa hoặc bào gỗ.

Quá trình thử nghiệm và sự ủng hộ từ cấp cao

Ý tưởng về tàu sân bay pykrete đã nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ Đô đốc Lord Louis Mountbatten và Thủ tướng Winston Churchill. Để chứng minh tính khả thi, Mountbatten thậm chí đã thả một khối pykrete vào bồn tắm của Thủ tướng Churchill để trình diễn độ bền. Churchill sau đó đã yêu cầu thiết kế một con tàu dài hơn 600m, rộng 90m, có khả năng mang theo 200 máy bay chiến đấu và 100 máy bay ném bom hạng nhẹ.

Dự án được chuyển giao cho phía Canada để đánh giá thực địa. Tiến sĩ C. J. Mackenzie thuộc Hội đồng Nghiên cứu Quốc gia Canada đã chọn hồ Patricia làm địa điểm thử nghiệm bí mật do nơi đây có địa hình kín đáo và gần các tuyến đường giao thông quan trọng.

Vào đầu năm 1943, một mô hình thu nhỏ dài 18m, nặng 1.000 tấn đã được xây dựng thành công trên hồ Patricia. Hệ thống làm mát bằng động cơ 1 mã lực được sử dụng để giữ cho cấu trúc băng không bị tan chảy vào mùa hè. Kết quả ban đầu cho thấy mô hình này hoàn toàn có thể nổi và chịu được các điều kiện môi trường cơ bản.

Tại sao dự án bị khai tử?

Mặc dù triển vọng, Dự án Habbakuk đã vấp phải những rào cản kỹ thuật và kinh tế khổng lồ. Hệ thống đường ống dẫn nước muối để làm mát thân tàu cực kỳ phức tạp, đẩy chi phí xây dựng lên gấp nhiều lần dự kiến. Ngoài ra, việc huy động 300.000 tấn bột gỗ sẽ gây áp lực quá lớn cho ngành công nghiệp giấy lúc bấy giờ.

Bên cạnh đó, cục diện chiến tranh thay đổi nhanh chóng cũng khiến con tàu trở nên lỗi thời trước khi xuất xưởng. Sự ra đời của các loại máy bay tuần tra tầm xa và công nghệ radar cải tiến đã giúp phe Đồng minh kiểm soát Đại Tây Dương hiệu quả hơn mà không cần đến những pháo đài băng khổng lồ. Đến tháng 10/1943, dự án chính thức bị hủy bỏ.

Ngày nay, di sản duy nhất của Chiến dịch Habbakuk là những mảnh ống kim loại và nhựa đường nằm dưới đáy hồ Patricia. Một tấm bia kỷ niệm đã được dựng lên tại khu vực này để ghi dấu một trong những nỗ lực kỹ thuật kỳ lạ nhất của quân đội Anh và Canada trong lịch sử quân sự hiện đại.

Tuệ Nhân