Israel tấn công hạ tầng năng lượng Iran: Nhắm vào mỏ khí đốt South Pars và tổ hợp hóa dầu
Israel xác nhận đánh trúng nhà máy hóa dầu Asaluyeh và kho dầu Isfahan, đe dọa làm tê liệt nguồn thu ngoại tệ chủ chốt và hệ thống điện lưới của Iran.
Israel đã thực hiện các đợt không kích chính xác nhắm vào các "tử huyệt" năng lượng của Iran, bao gồm mỏ khí đốt South Pars và các cơ sở hóa dầu quan trọng. Đây được coi là đòn tấn công mạnh nhất vào huyết mạch kinh tế của Tehran, vốn vừa bảo đảm điện sinh hoạt vừa là nguồn thu ngoại tệ chủ chốt thông qua xuất khẩu hóa dầu.
Xác nhận đợt không kích vào các trung tâm năng lượng
Ngày 6-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz xác nhận quân đội nước này đã đánh trúng nhà máy hóa dầu chiến lược tại Asaluyeh. Đây là khu vực công nghiệp nằm trên đất liền thuộc mỏ khí đốt South Pars, đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc năng lượng của Iran.
Các nguồn tin địa phương ghi nhận nhiều tiếng nổ lớn phát ra từ cơ sở này. Không dừng lại ở đó, làn sóng tấn công còn mở rộng vào nội địa. Theo hãng thông tấn TASS, một kho dự trữ dầu mỏ và các sản phẩm xăng dầu tại Isfahan, miền Trung Iran, cũng đã bị không kích. Các báo cáo chỉ ra nhiều tiếng nổ tại kho chứa Jabal Safa, mục tiêu của một chiến dịch phối hợp.
Tác động kinh tế và vị thế của mỏ South Pars
Bộ trưởng Quốc phòng Israel mô tả đợt tấn công tại Asaluyeh là đòn giáng trực diện vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran, nơi chiếm tới 50% sản lượng toàn quốc. Israel tuyên bố đã vô hiệu hóa hai cơ sở chiếm 85% tổng kim ngạch xuất khẩu hóa dầu của quốc gia này, ước tính thiệt hại lên đến hàng chục tỷ USD. Dù truyền thông Iran nỗ lực giảm nhẹ thông tin với báo cáo "thiệt hại nhỏ", các chuyên gia quốc tế đánh giá đây là tổn thất nặng nề cho nền kinh tế Tehran.
South Pars là mỏ khí đốt lớn nhất thế giới, cung cấp năng lượng thiết yếu cho mạng lưới điện và hệ thống sưởi ấm tại Iran. Đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), đây còn là "cỗ máy in tiền" thông qua việc xuất khẩu hóa dầu để vượt qua các rào cản cấm vận quốc tế.
Căng thẳng leo thang và rủi ro khu vực
Việc nhắm mục tiêu vào South Pars được giới phân tích đánh giá là hành động làm gia tăng căng thẳng cực độ. Sau các đợt tấn công tương tự vào giữa tháng 3, Iran từng đáp trả bằng cách nhắm vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia láng giềng, gây chấn động thị trường năng lượng khu vực.
Bối cảnh địa chính trị càng trở nên phức tạp khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra cảnh báo cứng rắn. Ông tuyên bố nếu Iran tiếp tục tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng tại Qatar, Mỹ sẽ đáp trả bằng cách phá hủy hoàn toàn mỏ khí đốt South Pars.
Đáng chú ý, dù cùng khai thác một mỏ khí, Qatar và Iran có sự khác biệt lớn về công nghệ. Trong khi Qatar đầu tư mạnh vào khí hóa lỏng (LNG) để chiếm lĩnh 20% thị trường thế giới, Iran do bị cấm vận và thiếu vốn nên buộc phải tập trung vào chế biến hóa dầu. Do đó, việc các cơ sở hóa dầu bị tê liệt không chỉ chặt đứt nguồn thu chính phủ mà còn đe dọa đẩy đời sống dân cư vào tình trạng mất điện diện rộng.