Đất nước con người

Lưu giữ ký ức đô thị bằng nghệ thuật hội họa

Trịnh Chu . 08/04/2026 05:04

Trước những biến đổi của đô thị, nhiều công trình kiến trúc hoặc bị lãng quên hoặc bị thay thế, việc ghi chép các cảnh quan đô thị bằng ký họa là một cách làm hữu ích để lưu giữ những ký ức đô thị.

a36.jpg
Kiến trúc sư Vũ Đức Chiến (ngoài cùng, bên trái) trong một lần đi ký họa đô thị

Theo kiến trúc sư Vũ Đức Chiến, Urban Sketch đặc biệt nhấn mạnh yếu tố “trực tiếp” bởi chỉ khi đến trực tiếp tại nơi muốn vẽ, người vẽ mới thấy rõ những giá trị của công trình kiến trúc, cảm nhận mới đủ sâu, xúc cảm mới đủ mạnh, sự chiêm nghiệm mới đủ chín để tái hiện cảnh quan đã quan sát một cách chân thực. Đấy còn là cách trải nghiệm cuộc sống đô thị - nơi thể hiện tình yêu, ý thức tôn trọng đối với các giá trị của đô thị. “Người vẽ sau khi ký họa xong một tác phẩm về đô thị, việc tiếp theo sẽ là chụp một bức ảnh thể hiện sự có mặt của mình tại thời điểm vẽ cảnh quan đó, cùng với bức tranh ký họa để xác quyết: Tôi đã đến, đã tạo ra bức tranh cho riêng mình”. Tham gia ký họa đô thị tại Đà Lạt, họa sĩ Lê Nguyễn Bảo Trân, TP Hồ Chí Minh chia sẻ: “Ký họa là phương pháp vẽ nhanh. Người vẽ sẽ ghi lại những nét chính, những đặc điểm nổi bật của đối tượng trong một khoảng thời gian rất ngắn.

a37.jpg
Những tác phẩm ký họa đô thị ở Đà Lạt

Tác phẩm ký họa sau khi hoàn thiện dễ hiểu, ai cũng có thể tiếp cận nên sức truyền cảm của nó dễ lan rộng ra cộng đồng”. Trưởng Nhóm Urban Sketchers Vietnam - kiến trúc sư Vũ Đức Chiến nói thêm: “Chỉ cần một cuốn sổ tay, một cây bút, vài mẩu màu là đã có thể đi vẽ, cùng nhau tạo ra rất nhiều điều đẹp đẽ cho đời sống thông qua các tác phẩm ký họa”. Từ chính trải nghiệm của bản thân, chứng kiến nhiều sự thay đổi của đô thị, họa sĩ Trịnh Thục Anh (phường Lâm Viên - Đà Lạt) bảo rằng: “Bên cạnh sự phát triển, nhiều điều quen thuộc ở Đà Lạt cũng đang dần mất đi ví như góc phố này chẳng hạn - góc phố nằm trên đường Phù Đổng Thiên Vương nhìn về phía ngọn núi Lang Biang đã bị chiều cao của một công trình xây dựng che khuất tầm nhìn. Bây giờ, muốn vẽ núi Lang Biang từ góc nhìn này là điều không thể thực hiện”.

Theo kiến trúc sư Vũ Đức Chiến, Đà Lạt là 1 trong 4 đô thị của Việt Nam có phong trào ký họa đô thị phát triển rất mạnh. Sự đặc biệt của ký họa đô thị chính là mọi người dễ dàng cảm nhận được niềm vui qua việc tự tạo ra kỷ niệm giữa mình với những di sản đô thị, lan tỏa những bức tranh về các di sản đô thị đến với nhiều người, để những di sản đô thị đó không bị lãng quên trong đời sống thị dân. Kiến trúc sư Vũ Đức Chiến mong muốn phong trào ký họa đô thị ngày một lan rộng để có những tác động cụ thể trong việc lưu giữ các ký ức đô thị.

Trịnh Chu .