Giá vật liệu xây dựng tăng mạnh đến 32%, Bộ Xây dựng đề xuất giải pháp ứng phó
Biến động giá xăng dầu đẩy chi phí vật liệu tăng vọt, khiến dự toán các công trình giao thông tăng hơn 8% và gây áp lực lớn lên ngân sách nhà nước.
Sau giai đoạn ổn định vào năm 2025, thị trường vật liệu xây dựng ghi nhận sự biến động lớn về giá trong tháng 3/2026, chịu áp lực trực tiếp từ đà tăng của giá nhiên liệu, đặc biệt là dầu diesel. Bộ Xây dựng vừa gửi báo cáo lên cấp có thẩm quyền, cảnh báo việc tăng giá đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chi phí đầu tư các công trình giao thông trọng điểm.
Nhựa đường và các loại vật liệu đồng loạt tăng giá
Dữ liệu thống kê tính đến ngày 31/3 cho thấy, giá nhiên liệu tăng đã tạo áp lực dây chuyền lên giá thành sản xuất và chi phí vận chuyển. Đáng chú ý nhất là mặt hàng nhựa đường với mức tăng đột biến gần 32% so với tháng 2/2026. Các loại vật liệu thiết yếu khác cũng ghi nhận xu hướng tăng rõ rệt.
| Loại vật liệu | Mức tăng (%) |
|---|---|
| Nhựa đường | 31,8% |
| Cát, đá, gạch xây | 13,5% - 23,3% |
| Xi măng | > 7% |
| Gạch lát | ~ 5% |
| Thép | > 2% |
Bộ Xây dựng dự báo xu hướng này có thể còn tiếp diễn trong thời gian tới, gây áp lực lớn lên các chủ đầu tư và đơn vị thi công.
Dự toán công trình giao thông chịu ảnh hưởng nặng nhất
Theo phân tích của Bộ Xây dựng, mức biến động giá hiện tại khiến dự toán xây dựng các công trình tăng từ 1,91% đến 8,09%. Trong đó, nhóm công trình giao thông chịu tác động mạnh nhất với mức tăng 8,09%, tiếp theo là công trình nông nghiệp và phát triển nông thôn tăng 4,55%.
Ngược lại, các loại hình công trình hạ tầng kỹ thuật (2,52%), dân dụng (2,02%) và công nghiệp (1,91%) có mức tăng thấp hơn. Tuy nhiên, nếu xảy ra kịch bản giá nhiên liệu tăng 100% so với tháng 2/2026, dự toán công trình giao thông có thể tăng xấp xỉ 16%.
Áp lực 42.300 tỷ đồng lên ngân sách nhà nước
Hiện có 44 dự án trọng điểm đang được theo dõi với tổng mức đầu tư khoảng 569.000 tỷ đồng. Trong đó, phần giá trị xây dựng chưa thi công còn khoảng 267.000 tỷ đồng. Bộ Xây dựng ước tính nếu giá nhiên liệu tăng gấp đôi, riêng chi phí xây lắp các công trình giao thông trọng điểm sẽ tăng thêm khoảng 42.300 tỷ đồng, tạo áp lực tài chính cực lớn lên ngân sách nhà nước.
Đề xuất kiểm soát chặt chẽ, không để đầu cơ găm hàng
Để ứng phó với tình hình này, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh ưu tiên cân đối nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm và cập nhật giá vật liệu sát với thị trường. Đồng thời, các địa phương cần tăng cường kiểm soát doanh nghiệp xăng dầu và vật liệu xây dựng, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng găm hàng, thổi giá hoặc đầu cơ.
Bên cạnh đó, các chủ đầu tư và ban quản lý dự án được yêu cầu rà soát kỹ các hợp đồng, đặc biệt là hợp đồng trọn gói và đơn giá cố định. Việc đánh giá kỹ rủi ro biến động giá và sử dụng hiệu quả chi phí dự phòng là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo tiến độ thi công không bị gián đoạn do thiếu hụt tài chính hoặc nguồn cung vật tư.