Chợ truyền thống hơn 300 năm bên dòng Cà Ty
Vùng đất phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng không chỉ nổi tiếng với những bãi biển tuyệt đẹp và các di sản gắn liền với quá trình mở cõi, mà còn thu hút bởi những khu chợ sầm uất. Trong đó, chợ Phan Thiết là một trong những khu chợ truyền thống nhộn nhịp nhất, mang trong mình những giá trị văn hóa của cư dân miền biển.
Khu chợ sầm uất hơn 300 năm
Theo sách Đại Nam nhất thống chí, Phan Thiết được hình thành từ năm 1697 khi đó là 1 trong 4 đạo thuộc phủ Bình Thuận. Với tiềm năng kinh tế biển, Phan Thiết dần dần thu hút nhiều lớp cư dân vào định cư. Đến thế kỷ XIX, Phan Thiết đã là một nơi đô hội. Trên là cư dân đông, phố xá liền nhau, dưới thì thuyền chài cá, thuyền buôn bán qua lại tấp nập.
Tọa lạc bên dòng sông Cà Ty thơ mộng, chợ Phan Thiết mà người dân địa phương vẫn quen gọi là chợ Lớn, phản ánh sự phát triển kinh tế của khu vực ven biển phía Đông Nam tỉnh. Những con đường dẫn vào chợ mỗi ngày đón hàng ngàn lượt người qua lại, tạo nên bức tranh sinh động về một khu chợ truyền thống hình thành hơn 300 năm nay đang hòa mình vào nhịp sống hiện đại.
Chợ Phan Thiết nổi bật với lối kiến trúc pha trộn hài hòa giữa phong cách cổ điển và hiện đại. Với quy mô rộng lớn, khu chợ được bố trí thành nhiều dãy nhà liền kề, tạo thành mạng lưới gian hàng đa dạng. Các khu vực chuyên biệt được sắp xếp khoa học, từ thực phẩm tươi sống đến thực phẩm khô, nhóm hàng hóa đặc sản địa phương... Điều này giúp việc mua sắm của người dân và du khách trở nên thuận tiện, có thể khám phá toàn bộ khu chợ.
Nét văn hóa xứ biển
Từ sáng sớm, khu vực nhộn nhịp nhất là dãy hàng bày bán các loại hải sản. Tại đây, những giỏ cá, tôm vừa được ngư dân đánh bắt từ chuyến biển đêm về còn tươi rói. Cá nục, cá bã trầu, cá liệt, mực ống… xếp thành từng mảng màu óng ánh, với giá cả hợp lý.
Không chỉ người dân địa phương mà nhiều du khách khi đến du lịch cũng tìm đến chợ Phan Thiết để lựa chọn hải sản tươi sống mang về làm quà. Ở đây, người bán sẵn sàng sơ chế, đóng gói hàng hóa, bảo đảm hải sản giữ được độ tươi, ngon.
Khi nhắc đến ngôi chợ truyền thống xứ biển này, thì không thể bỏ qua khu ẩm thực. Những món ăn quen thuộc như: bánh canh chả cá, bánh hỏi, mì Quảng, bánh quai vạc… không cầu kỳ, nhưng lại giữ được cái “chất” rất riêng của miền biển. Còn với các món bánh kẹp, chè, bánh flan… mang vị béo nhẹ, thoang thoảng mùi nước cốt dừa, trứng.
Chị Phong Thủy, hộ kinh doanh chè lâu năm ở chợ chia sẻ: “Người miền biển ăn ngọt nhưng không thích ngọt gắt. Chè phải thanh, có vị béo của nước cốt dừa, ăn xong không bị ngán thì khách mới quay lại”. Có lẽ đó không chỉ là khẩu vị, mà còn phản ánh lối sống giản dị, tinh tế của người dân nơi đây.
Trong bối cảnh đô thị hóa và sự phát triển của siêu thị, cửa hàng tiện lợi, để tồn tại, chợ Phan Thiết cũng từng bước thay đổi. Ông Lê Văn Hậu, Trưởng Ban Quản lý chợ Phan Thiết cho biết: “Chợ hiện có hơn 500 hộ đăng ký buôn bán. Chợ không chỉ phục vụ người dân mà còn là điểm đến của du khách. Vì thế, tiểu thương đều ý thức để cải thiện môi trường kinh doanh. Đó là buôn bán đúng giá, thái độ phục vụ lịch thiệp, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, sắp xếp quầy hàng gọn gàng, chủ động quảng bá sản phẩm qua mạng xã hội… Những thay đổi này cho thấy chợ không còn là không gian khép kín, mà đang dần mở rộng, kết nối với xu hướng tiêu dùng mới”.
Khi đến Phan Thiết, tôi thường ghé chợ Lớn vì hàng hóa tươi ngon, phong phú. Ở nơi đây, tôi còn được nghe, trải nghiệm và hiểu thêm đời sống của người dân địa phương.
Chị Trần Thị Thương, ngụ TP Hồ Chí Minh