Châu Á tăng sản lượng điện than khi giá LNG tăng 62% do xung đột Trung Đông

Xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran đang gây ra những biến động lớn trên thị trường năng lượng toàn cầu. Tình trạng gián đoạn nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) đã buộc nhiều quốc gia châu Á phải thay đổi chiến lược, ưu tiên sử dụng than đá để đảm bảo an ninh năng lượng và duy trì lưới điện trong bối cảnh chi phí khí đốt tăng phi mã.

Nhật Bản và Hàn Quốc chuyển dịch mạnh sang điện than

Dữ liệu thị trường cho thấy Nhật Bản và Hàn Quốc – hai quốc gia nhập khẩu LNG hàng đầu khu vực – đã ghi nhận sự sụt giảm mạnh trong sản lượng điện khí. Trong tháng 4/2026, sản lượng điện than tại Nhật Bản tăng 11,1% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu mức tăng mạnh nhất trong vòng 12 tháng qua. Ngược lại, sản lượng điện khí giảm 12,9%, rơi xuống mức thấp nhất trong hai năm.

Tại Hàn Quốc, xu hướng này thậm chí còn rõ nét hơn. Sản lượng điện than trong tháng 4/2026 tăng vọt 39,7%, mức tăng kỷ lục kể từ năm 2019. Trong khi đó, sản lượng điện khí tại quốc gia này giảm 6,4%. Thông thường, hai quốc gia này sử dụng LNG để bù đắp thiếu hụt điện hạt nhân trong giai đoạn bảo trì, nhưng giá LNG tăng cao đã khiến họ thay đổi ưu tiên.

Tác động từ gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông

Nguyên nhân chính của sự chuyển dịch này bắt nguồn từ tình trạng gián đoạn xuất khẩu LNG của Qatar, nhà cung cấp lớn thứ hai thế giới. Giới phân tích ước tính khoảng 17% công suất xuất khẩu của Qatar hiện bị ảnh hưởng bởi các xung đột quân sự. Hệ quả trực tiếp là giá LNG giao ngay tại châu Á đã tăng khoảng 62% kể từ khi chiến sự bùng phát, khiến các doanh nghiệp điện lực buộc phải tìm kiếm nguồn nhiên liệu thay thế rẻ hơn.

Việt Nam ghi nhận sản lượng điện than kỷ lục

Tại khu vực Đông Nam Á, đợt nắng nóng kéo dài cũng thúc đẩy nhu cầu năng lượng gia tăng. Việt Nam ghi nhận sản lượng điện than trong tháng 4/2026 đạt mức cao kỷ lục 17.864 GWh, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước. Nhập khẩu than phục vụ phát điện của Việt Nam cũng tăng lên mức cao nhất từ trước tới nay để đáp ứng nhu cầu phụ tải.

Theo DBX Commodities, nhập khẩu than nhiệt của các nước châu Á (ngoại trừ Trung Quốc và Ấn Độ) trong tháng 5/2026 dự kiến tăng 9,4% so với cùng kỳ, đạt khoảng 31 triệu tấn. Giới phân tích nhận định than đang trở thành lựa chọn ưu tiên không chỉ vì yếu tố chi phí mà còn do lợi thế về an ninh nguồn cung trong bối cảnh thị trường LNG quốc tế tiếp tục biến động mạnh.

Tuệ Nhân