Quảng Trị đăng ký 10.000 tỷ đồng giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam

UBND tỉnh Quảng Trị vừa chính thức đăng ký nhu cầu nguồn vốn từ ngân sách trung ương năm 2026 với tổng kinh phí 10.000 tỷ đồng. Khoản ngân sách này được ưu tiên dành riêng cho công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam đoạn đi qua địa bàn tỉnh. Đây là một phần trong kế hoạch chuẩn bị hạ tầng trọng điểm nhằm đáp ứng tiến độ triển khai siêu dự án giao thông quốc gia.

Quy mô và hướng tuyến đoạn qua tỉnh Quảng Trị

Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam có tổng chiều dài toàn tuyến là 1.541 km. Trong đó, đoạn chạy qua tỉnh Quảng Trị dài hơn 190 km, đóng vai trò mắt xích quan trọng kết nối hành lang kinh tế khu vực miền Trung. Theo quy hoạch, hướng tuyến này sẽ chạy về phía Đông đường bộ cao tốc Bắc - Nam, đi qua địa giới của 35 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Để phục vụ dự án, tỉnh dự kiến chiếm dụng khoảng 1.871 ha đất. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật bao gồm 2 ga hành khách chính đặt tại Phường Đồng Sơn và Phường Nam Đông Hà, cùng 4 trạm bảo dưỡng và các công trình phụ trợ khác. Việc xác định hướng tuyến đã được tính toán để tối ưu hóa khả năng kết nối giao thông và giảm thiểu tác động đến các khu vực dân cư hiện hữu.

Chi tiết kỹ thuật dự án tại địa phương

Áp lực giải phóng mặt bằng và nhu cầu tái định cư

Công tác GPMB được đánh giá là thách thức lớn nhất đối với địa phương do quy mô ảnh hưởng sâu rộng. Theo thống kê sơ bộ, dự án tác động trực tiếp đến 7.248 hộ dân. Trong đó, có khoảng 3.060 hộ thuộc diện phải bố trí tái định cư hoàn toàn. Ngoài ra, hơn 21.000 ngôi mộ nằm trong phạm vi dự án cũng cần được di dời để bàn giao mặt bằng sạch.

Tổng kinh phí cần thiết để thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho toàn bộ đoạn tuyến qua tỉnh Quảng Trị ước tính lên đến hơn 18.800 tỷ đồng. Với việc đăng ký 10.000 tỷ đồng cho năm 2026, tỉnh Quảng Trị thể hiện quyết tâm đẩy nhanh tiến độ ngay từ giai đoạn đầu, tạo tiền đề cho việc khởi công các gói thầu xây lắp theo đúng lộ trình của Chính phủ.

Tiến độ triển khai các khu tái định cư

Để đảm bảo quyền lợi và ổn định đời sống cho người dân bị ảnh hưởng, tỉnh Quảng Trị đã chủ động triển khai quy hoạch hệ thống khu tái định cư. Đến nay, toàn bộ 51 khu tái định cư đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết. Trong số đó, có 25 khu đã hoàn tất hồ sơ và đang trình thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư.

Đáng chú ý, 3 khu tái định cư trọng điểm phục vụ cho việc khởi công dự án đã chính thức được phê duyệt và bắt đầu triển khai thi công trên thực địa. Các khu vực này được yêu cầu xây dựng đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật như điện, nước, đường giao thông và các tiện ích xã hội trước khi đón người dân về sinh sống.

Lộ trình bàn giao mặt bằng dự kiến

Mặc dù công tác chuẩn bị đang được đẩy mạnh, tiến độ bàn giao mốc giới GPMB vẫn phụ thuộc vào lộ trình chung của dự án toàn quốc. Hiện nay, Bộ Xây dựng đang trong quá trình lựa chọn đơn vị tư vấn để lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Dự kiến, đến quý I/2027, công tác bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng trên thực địa mới có thể bắt đầu triển khai chính thức.

Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị yêu cầu các sở, ban, ngành liên quan cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn và Bộ Giao thông vận tải để kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đặc biệt là các vấn đề về pháp lý đất đai và xác định đơn giá bồi thường. Việc chuẩn bị sẵn nguồn lực tài chính và quỹ đất tái định cư là yếu tố then chốt để đảm bảo dự án không bị đình trệ do thiếu mặt bằng.

Lưu ý dành cho người dân và nhà đầu tư

Thông tin về dự án và các khu vực ảnh hưởng có thể thay đổi dựa trên báo cáo nghiên cứu khả thi cuối cùng và điều chỉnh quy hoạch của cơ quan có thẩm quyền. Người dân trong khu vực dự án cần theo dõi sát sao các thông báo niêm yết tại UBND xã, phường để nắm bắt quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến công tác bồi thường.

Tuệ Nhân