Quản lý an toàn thực phẩm còn nhiều khó khăn
Hiện công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trên địa bàn tỉnh được phân công cho 3 sở: Y tế, Công thương, Nông nghiệp và Môi trường; đồng thời phân cấp đến UBND cấp xã để triển khai thực hiện tại địa phương.
Hệ thống quản lý phân tán, chồng chéo
Ông Trịnh Văn Quyết - Phó Giám đốc Sở Y tế cho biết, sau sáp nhập tỉnh, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn vẫn được duy trì ổn định, không bị gián đoạn nhờ kế thừa các cơ chế, chính sách và mô hình quản lý hiệu quả trước đó. Các cơ quan chức năng cũng đã rà soát, điều chỉnh quy chế phối hợp, phân công rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành và địa phương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, hạn chế chồng chéo, bỏ sót nhiệm vụ.
Tuy nhiên, công tác phối hợp liên ngành vẫn còn những hạn chế như: việc chia sẻ, cập nhật thông tin giữa các ngành đôi lúc chưa kịp thời, thiếu đồng bộ, chủ yếu tập trung vào các đợt cao điểm. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm trong thời gian tới.
Hiện toàn tỉnh có 951 nhân lực tham gia công tác an toàn thực phẩm, trong đó chỉ có 54 công chức, viên chức chuyên trách, còn lại là kiêm nhiệm. Nguồn nhân lực còn thiếu, chưa ổn định và chưa tương xứng với số lượng lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên địa bàn; trình độ chuyên môn của một bộ phận cán bộ cũng chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
Khảo sát tại Phòng Văn hóa - Xã hội của 124 xã, phường, đặc khu cho thấy, trong số 248 cán bộ, công chức phụ trách lĩnh vực an toàn thực phẩm, chỉ có 19 người có chuyên môn liên quan đến y tế; còn lại 229 người chưa qua đào tạo hoặc chưa từng làm việc trong lĩnh vực này. Điều đó gây khó khăn cho công tác quản lý an toàn thực phẩm tại cơ sở.
Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng đề án Hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất một đầu mối từ Trung ương đến địa phương. Ngành y tế Lâm Đồng đã tham gia nhiều cuộc họp, đóng góp ý kiến và bỏ phiếu cho đề án này.
Hướng tới một đầu mối quản lý thống nhất
Theo Sở Y tế, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm vẫn còn nhiều khó khăn do phần lớn cơ sở sản xuất, kinh doanh có quy mô nhỏ lẻ, phân tán; điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, nguồn thực phẩm ngày càng đa dạng, lưu thông từ nhiều địa phương và trên môi trường thương mại điện tử khiến việc truy xuất nguồn gốc gặp khó khăn. Ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cơ sở và người tiêu dùng chưa cao; liên kết chuỗi sản xuất - tiêu thụ còn thiếu bền vững, ảnh hưởng đến hiệu quả duy trì các mô hình sản xuất an toàn.
Ngộ độc thực phẩm còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ do việc thiếu kiến thức trong việc lựa chọn thực phẩm, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu dùng chung về an toàn thực phẩm trên cả nước chưa được triển khai, chưa liên thông giữa các cấp, gây khó khăn trong việc truy xuất nguồn gốc.
Bà Nguyễn Thu Thủy (phường Lang Biang - Đà Lạt) chia sẻ, nỗi lo thực phẩm mất an toàn đang trở thành áp lực thường trực trong nhiều gia đình. Không chỉ lo ngại nguy cơ ngộ độc cấp tính, người dân còn ám ảnh trước các bệnh nguy hiểm tích tụ lâu dài như ung thư. Dù mua thực phẩm tại siêu thị, chợ truyền thống hay trên sàn thương mại điện tử, người tiêu dùng vẫn luôn mang tâm lý hoài nghi về chất lượng sản phẩm.
Thấu hiểu nỗi lo này, việc minh bạch hóa nguồn gốc và siết chặt quản lý an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu cấp thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, mà còn là yếu tố sống còn để lấy lại niềm tin cho nền kinh tế tiêu dùng.
Lâm Đồng hiện quản lý hơn 27.600 cơ sở thực phẩm, gồm 2.214 cơ sở sản xuất, kinh doanh; 2.698 cơ sở thu gom, sơ chế, giết mổ; 14.067 cơ sở dịch vụ ăn uống; 7.233 cơ sở thức ăn đường phố và 718 cơ sở nấu ăn lưu động.