Lâm Đồng đang đứng trước cơ hội tái định vị ngành nông nghiệp theo hướng kinh tế xanh, giá trị cao và gắn sâu hơn với chế biến, xuất khẩu.
Nông nghiệp công nghệ cao Lâm Đồng dẫn đầu cả nước
Giữ vai trò “bệ đỡ” tăng trưởng
Trong bức tranh kinh tế 5 tháng đầu năm 2026, khu vực nông nghiệp tiếp tục cho thấy vai trò nền tảng của Lâm Đồng sau sáp nhập.
Không gian phát triển mới, trải dài từ cao nguyên, trung du đến vùng ven biển, đã mở ra một cấu trúc sản xuất đa dạng hơn; trong đó, nông nghiệp không chỉ là sinh kế truyền thống mà còn là nguồn lực quan trọng để hình thành các chuỗi giá trị hàng hóa quy mô lớn.
Theo báo cáo, tổng diện tích gieo trồng toàn tỉnh lũy kế từ đầu năm đến nay đạt khoảng 771.551 ha, đạt 72,5% kế hoạch. Trong đó, diện tích cây hàng năm đạt 137.058 ha, cây lâu năm đạt 634.493 ha.
Toàn tỉnh hiện có 107.456 ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, chiếm 10% diện tích gieo trồng; trong đó khoảng 1.200 ha ứng dụng nông nghiệp thông minh. Đây là con số cho thấy nông nghiệp Lâm Đồng đang chuyển dần từ lợi thế diện tích, khí hậu, thổ nhưỡng sang lợi thế về công nghệ, tiêu chuẩn và năng suất.
Ở nhóm cây hàng năm, các sản phẩm chủ lực vẫn duy trì quy mô lớn. Trong đó, diện tích lúa đạt 60.400 ha, sản lượng ước 291.935 tấn; rau các loại đạt 44.910 ha, sản lượng ước hơn 1 triệu tấn; hoa các loại đạt 6.690 ha, sản lượng ước 1,86 tỷ cành.
Đây là những ngành hàng gắn trực tiếp với thị trường tiêu dùng, du lịch, dịch vụ và xuất khẩu, là lợi thế đã làm nên thương hiệu nông nghiệp Lâm Đồng trong nhiều năm qua.
Thanh long Lâm Đồng đã thu hoạch 271.000 tấn, đạt 46,9% kế hoạch năm
Ở nhóm cây lâu năm, cơ cấu sản xuất tiếp tục thể hiện chiều sâu hàng hóa. Cà phê duy trì 328.650 ha, hồ tiêu 37.193 ha; cây ăn quả đạt hơn 111.000 ha; trong đó sầu riêng: 44.450 ha, thanh long: 26.126 ha.
Riêng thanh long đã thu hoạch 271.000 tấn, đạt 46,9% kế hoạch năm. Việc một số diện tích điều kém hiệu quả được chuyển đổi sang cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn cũng cho thấy quá trình tái cơ cấu đang đi vào từng vùng sản xuất cụ thể.
Điểm đáng chú ý là nông nghiệp Lâm Đồng đang tạo lực kéo trực tiếp cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu. Trong 5 tháng đầu năm, nhiều mặt hàng xuất khẩu nông sản tăng khá: cà phê nhân đạt 353,72 triệu USD, tăng 33,08%; rau, củ, trái cây đạt 53,8 triệu USD, tăng 25,7%; hạt tiêu đạt 58,6 triệu USD, tăng 14,68%; hoa tươi đạt 46,32 triệu USD, tăng 31,97%; chè chế biến đạt 7,27 triệu USD, tăng 21,17%.
Nông nghiệp Lâm Đồng đang tạo lực kéo trực tiếp cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu
Cùng với đó, sản phẩm rau, quả chế biến đạt 16.236 tấn, tăng 10,36%; thủy sản và sản phẩm từ thủy sản chế biến, bảo quản đạt 9.977 tấn, tăng 25,07%.
Những con số này cho thấy nông nghiệp không đứng riêng ở khu vực sản xuất ban đầu, mà đang tham gia sâu hơn vào chuỗi công nghiệp chế biến, logistics và thương mại.
Hướng tới kinh tế nông nghiệp bền vững
Nếu trồng trọt là trụ cột truyền thống thì chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp và quản trị tài nguyên đang trở thành những cấu phần quan trọng trong mô hình kinh tế nông nghiệp mới của Lâm Đồng.
Về chăn nuôi, đàn gia súc toàn tỉnh đạt 1,921 triệu con, đàn gia cầm đạt 22,15 triệu con, ong mật đạt 137.760 đàn, gần hoàn thành kế hoạch năm. Hoạt động chăn nuôi cơ bản ổn định, các loại dịch bệnh nguy hiểm như lở mồm long móng, tai xanh ở lợn, viêm da nổi cục không xảy ra.
Ngư dân Lâm Đồng vừa "trúng lớn" mùa cá cơm
Ở lĩnh vực thủy sản, lợi thế vùng biển sau sáp nhập đang bổ sung thêm một “chân kiềng” mới cho kinh tế nông nghiệp Lâm Đồng. Lũy kế từ đầu năm, sản lượng khai thác đạt 94.535 tấn, nuôi trồng đạt 12.070 tấn.
Song song với sản lượng, tỉnh tăng cường các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Yêu cầu này không thể tách rời nếu Lâm Đồng muốn phát triển kinh tế biển bền vững, gắn khai thác với trách nhiệm thị trường.
Trong định hướng thời gian tới, tỉnh xác định tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng; phát triển kinh tế nông nghiệp hiệu quả cao, quy mô lớn, giá trị gia tăng cao, nhất là đối với các sản phẩm chủ lực.
Trọng tâm là hình thành vùng chuyên canh thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng dụng mạnh công nghệ để nâng năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.
Theo ông Phan Nguyễn Hoàng Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi Trường, dư địa của nông nghiệp Lâm Đồng không chỉ nằm ở việc mở rộng diện tích hay tăng sản lượng, mà ở khả năng tổ chức lại không gian sản xuất.
“
Khi những lợi thế được kết nối bằng quy hoạch đất đai, hạ tầng chế biến, mã số vùng trồng, tiêu chuẩn xanh và quản trị tài nguyên, nông nghiệp sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng có chiều sâu của tỉnh.
Ông Phan Nguyễn Hoàng Tân, Giám đốc sở Nông nghiệp và Môi Trường
Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tới là không để nông nghiệp phát triển theo chiều rộng, phân tán, thiếu liên kết. Lâm Đồng cần tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy “sản xuất nông sản” sang “kinh tế nông nghiệp”; từ bán nguyên liệu sang chế biến sâu; từ lợi thế tự nhiên sang lợi thế tiêu chuẩn, thương hiệu và thị trường.
Khi đó, những con số về diện tích, sản lượng, xuất khẩu không chỉ phản ánh quy mô, mà còn cho thấy năng lực mới của Lâm Đồng trong hành trình xây dựng nền kinh tế xanh, hiện đại và bền vững.
