Không quân Mỹ chi hàng trăm triệu USD hồi sinh máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer

Tuệ Nhân24/05/2026 18:59

Việc chậm trễ của dự án B-21 Raider buộc Lầu Năm Góc phải đưa các máy bay B-1B từ trạng thái bảo quản đặc biệt trở lại phục vụ nhằm duy trì năng lực tác chiến.

Không quân Mỹ đã bắt đầu đưa những chiếc máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer từ “nghĩa địa máy bay” trở lại phục vụ. Quyết định này đánh dấu sự thay đổi trong kế hoạch của Lầu Năm Góc, vốn trước đó từng coi dòng máy bay này là di sản lỗi thời từ thời Chiến tranh Lạnh cần được thay thế.

Từ mũi giáo hạt nhân đến tổ hợp pháo binh bay

Được thiết kế từ những năm 1970 và 1980, B-1B Lancer sở hữu thiết kế cánh cụp cánh xòe đặc trưng, cho phép bay ở tốc độ cận âm (Mach 0,92) tại độ cao cực thấp để xuyên thủng hệ thống phòng không. Tuy nhiên, chế độ bay sát mặt đất gây ra ứng suất cơ học lớn lên khung thân, làm giảm tuổi thọ và gây ra nhiều hư hỏng kỹ thuật.

Sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, B-1B chuyển từ vai trò răn đe hạt nhân sang ném bom chiến thuật. Tại các chiến trường Iraq và Afghanistan, chúng hoạt động như những "pháo binh bay", có khả năng mang khối lượng bom đạn khổng lồ để tấn công các cứ điểm của đối phương chỉ trong một lần xuất kích.

Máy bay ném bom siêu âm B-1B Lancer của Không quân Mỹ
B-1B Lancer từng là máy bay ném bom chiến lược thời Chiến tranh Lạnh. Ảnh: Defense News

Chế độ ngủ đông chiến thuật Type 2000

Trước tình trạng thiếu hụt linh kiện và xuống cấp khung thân, từ năm 2021, Không quân Mỹ đã giảm biên chế phi đội B-1B từ 62 xuống 45 chiếc. Những chiếc bị loại biên được đưa tới Căn cứ Không quân Davis-Monthan tại Arizona để bảo quản theo chế độ Type 2000.

Đây là một dạng “ngủ đông chiến thuật” thay vì loại biên hoàn toàn. Các máy bay được xả nhiên liệu, bịt kín cửa hút gió nhưng vẫn được bảo dưỡng hệ thống thủy lực và chạy thử động cơ định kỳ. Chế độ này cho phép quân đội Mỹ khôi phục hoạt động của phương tiện nhanh chóng khi có nhu cầu thay thế các máy bay bị hư hỏng trong biên chế.

Lý do B-1B Lancer không thể nghỉ hưu

Sự chậm trễ của chương trình máy bay ném bom tàng hình thế hệ mới B-21 Raider là nguyên nhân chính khiến B-1B phải “tái ngũ”. Do nguyên mẫu B-21 vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và cần nhiều năm để sản xuất hàng loạt, Lầu Năm Góc đã phê duyệt chi 342 triệu USD trong giai đoạn 2027-2031 để đại tu phi đội B-1B cũ.

Bảo dưỡng và khôi phục máy bay ném bom B-1B Lancer
Máy bay B-1B dù có nhiều vấn đề kỹ thuật, nhưng lại có nhiều ưu điểm cần thiết đối với Không quân Mỹ. Ảnh: Topwar

Bên cạnh đó, B-1B vẫn giữ ưu thế về tải trọng và tốc độ. Hiện đây là máy bay ném bom nhanh nhất của Mỹ (Mach 1,25) với khả năng mang tổng cộng 57 tấn vũ khí (34 tấn trong khoang và 23 tấn giá treo ngoài). Con số này vượt qua cả máy bay ném bom chiến lược B-52.

Thông số kỹ thuật ấn tượng của B-1B Lancer

Thông sốGiá trị
Tốc độ tối đaMach 1,25
Tải trọng vũ khí trong khoang34 tấn
Tải trọng vũ khí giá treo ngoài23 tấn
Vũ khí chủ lựcAGM-158 JASSM, LRASM

Trong các kịch bản tác chiến hiện đại, B-1B được coi là nền tảng tối ưu để phóng các loại tên lửa hành trình tàng hình tầm xa từ bên ngoài phạm vi phòng không của đối phương, giúp duy trì sức mạnh răn đe của Không quân Mỹ trong giai đoạn chuyển giao công nghệ.

Tuệ Nhân