Nhà bị nứt, nghiêng do công trình liền kề đào móng: Quy định bồi thường và trách nhiệm pháp lý
Chủ đầu tư và đơn vị thi công phải bồi thường thiệt hại nếu việc đào móng gây lún nứt nhà liền kề, căn cứ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 và pháp luật xây dựng.
Khi thực hiện xây dựng công trình, đặc biệt là giai đoạn đào móng và ép cọc, chủ sở hữu phải đảm bảo an toàn cho các bất động sản liền kề. Theo Bộ luật Dân sự 2015, nếu hoạt động thi công gây thiệt hại như nứt tường, lún nền hoặc nghiêng nhà hàng xóm, bên vi phạm có nghĩa vụ bồi thường thỏa đáng và khắc phục hậu quả.
Trách nhiệm pháp lý khi gây hư hỏng nhà liền kề
Vụ việc một ngôi nhà tại Phường Bắc Giang, Tỉnh Bắc Ninh xuất hiện nhiều vết nứt lớn và nghiêng hẳn về phía công trình đang thi công bên cạnh mới đây đã dấy lên lo ngại về an toàn xây dựng trong khu dân cư. Theo hình ảnh ghi nhận, phần thân nhà bị nứt toác, nền móng có dấu hiệu lún sâu do tác động từ hố đào của công trình lân cận.
Điều 605 Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: chủ sở hữu, người quản lý hoặc người sử dụng công trình phải bồi thường thiệt hại do công trình đó gây ra cho người khác. Yếu tố cốt lõi để xác định trách nhiệm là mối quan hệ nhân quả giữa hoạt động thi công và thiệt hại thực tế. Nếu việc đào móng hoặc ép cọc là nguyên nhân trực tiếp làm thay đổi kết cấu địa chất, dẫn đến hư hỏng nhà bên cạnh, chủ công trình không thể thoái thác trách nhiệm.
Phân định trách nhiệm giữa chủ nhà và nhà thầu
Thông thường, chủ sở hữu bất động sản đang xây dựng là đối tượng đầu tiên chịu trách nhiệm bồi thường. Tuy nhiên, nếu sự cố xảy ra do lỗi của đơn vị thi công — như không tuân thủ biện pháp an toàn, sai lệch thiết kế hoặc vi phạm quy chuẩn kỹ thuật — thì nhà thầu cũng phải liên đới chịu trách nhiệm.
Việc phân chia mức độ bồi thường sẽ dựa trên lỗi của từng bên. Trong trường hợp không thể tự thương lượng, bên bị thiệt hại có quyền yêu cầu cơ quan chức năng giám định và khởi kiện ra tòa án để bảo vệ quyền lợi.
Các khoản bồi thường và chế tài xử phạt
Mức bồi thường thiệt hại được xác định dựa trên các chi phí thực tế bao gồm:
- Chi phí sửa chữa, gia cố và phục hồi hiện trạng công trình bị hư hỏng.
- Chi phí ngăn chặn thiệt hại tiếp tục phát sinh.
- Các khoản bồi thường về sức khỏe, tính mạng hoặc thu nhập bị giảm sút (nếu có).
Bên cạnh trách nhiệm dân sự, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm còn đối mặt với xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng. Các biện pháp khắc phục hậu quả có thể bao gồm buộc tháo dỡ công trình hoặc tạm dừng thi công cho đến khi đảm bảo an toàn cho các hộ xung quanh. Những sự cố tại Phường Bắc Giang, Tỉnh Bắc Ninh là lời nhắc nhở quan trọng về việc khảo sát địa chất và thực hiện các biện pháp chống văng, chắn móng nghiêm ngặt khi xây dựng sát vách nhà dân.