Xây dựng cơ chế đặc thù phát triển TP. Đồng Nai: Động lực mới cho đô thị lớn nhất Việt Nam
Chính phủ chỉ đạo xây dựng dự thảo Nghị quyết về cơ chế đặc thù cho TP. Đồng Nai nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, thúc đẩy dự án Sân bay Long Thành và đường sắt liên vùng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà vừa giao các Bộ, cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, xây dựng dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Đồng Nai. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy, hướng tới việc trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.
Xây dựng khung pháp lý đặc thù cho cực tăng trưởng mới
Theo văn bản truyền đạt ý kiến từ Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính được giao vai trò chủ trì, phối hợp cùng UBND TP. Đồng Nai và các đơn vị liên quan để thiết kế các chính sách mang tính đột phá. Mục tiêu cốt lõi là tạo ra hành lang pháp lý linh hoạt, giúp TP. Đồng Nai tận dụng tối đa tiềm năng thế mạnh sau khi chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương từ ngày 30/04/2025.
Việc xây dựng cơ chế đặc thù không chỉ là yêu cầu về mặt hành chính mà còn là nhu cầu cấp thiết để giải quyết các bài toán về quản lý đô thị, phân cấp ngân sách và huy động nguồn lực đầu tư. Với vị thế là một trong 7 đô thị đặc biệt của cả nước, TP. Đồng Nai cần những giải pháp vượt trội hơn so với khung pháp lý thông thường để duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP dẫn đầu khu vực phía Nam.
Ưu tiên nguồn lực cho hạ tầng giao thông chiến lược
Một trong những nội dung trọng tâm trong chỉ đạo của Phó Thủ tướng là việc xử lý các kiến nghị về bố trí nguồn lực cho các dự án trọng điểm quốc gia. Bộ Tài chính và Bộ Xây dựng có nhiệm vụ phối hợp để đảm bảo tiến độ triển khai cho Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 2, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu cùng hệ thống đường sắt đô thị kết nối vùng.
Hệ thống hạ tầng giao thông kết nối Sân bay Long Thành được xác định là mạch máu giao thương không chỉ của địa phương mà còn của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Việc tháo gỡ các vướng mắc về vốn và thủ tục đầu tư trước ngày 10/06/2026 sẽ tạo tiền đề để các dự án này về đích đúng tiến độ, tạo sự cộng hưởng lớn cho thị trường bất động sản và công nghiệp phụ trợ.
Tháo gỡ điểm nghẽn về tài nguyên và quy hoạch bảo tồn
Bên cạnh hạ tầng giao thông, Chính phủ cũng yêu cầu Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, điều chỉnh hợp lý các khu vực khai thác bô xít. Điều này nhằm giải quyết xung đột giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, đảm bảo lợi ích lâu dài về quốc phòng - an ninh. Việc điều chỉnh quy hoạch tài nguyên sẽ giúp giải phóng các quỹ đất quan trọng, tạo không gian phát triển mới cho các khu công nghiệp công nghệ cao.
Đối với quản lý diện tích Vườn quốc gia Cát Tiên thuộc địa giới hành chính của thành phố, các đơn vị liên quan phải thực hiện nghiêm các chỉ đạo về bảo tồn đa dạng sinh học gắn với phát triển du lịch bền vững. Đây là thách thức nhưng cũng là cơ hội để TP. Đồng Nai xây dựng hình ảnh một đô thị xanh, hiện đại.
Vị thế đô thị đặc biệt có diện tích lớn nhất Việt Nam
Với tổng diện tích hơn 12.737 km², TP. Đồng Nai hiện là thành phố trực thuộc Trung ương lớn nhất cả nước. Cơ cấu hành chính mới bao gồm 95 đơn vị cấp xã, phường, với trung tâm hành chính - chính trị đặt tại phường Trấn Biên. Sự xuất hiện của 10 phường mới như Phường Trảng Bom, Phường Long Thành, Phường Nhơn Trạch... cho thấy tốc độ đô thị hóa nhanh chóng của địa phương này.
Về kinh tế, trong quý I/2026, GRDP của thành phố ước tăng 9,76% so với cùng kỳ năm trước, đứng thứ 7 toàn quốc. Sự chuyển mình từ mô hình tỉnh sang thành phố trực thuộc Trung ương đi kèm với cơ chế đặc thù được kỳ vọng sẽ giúp TP. Đồng Nai hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế - công nghiệp hiện đại tầm quốc gia trước năm 2030.
Cảnh báo: Thông tin dự án và các chính sách đặc thù có thể thay đổi theo quyết định cuối cùng của Quốc hội và điều chỉnh quy hoạch từ cơ quan chức năng.