Chi tiêu vũ khí hạt nhân toàn cầu đạt kỷ lục 119 tỷ USD năm 2026
Báo cáo mới nhất từ ICAN và SIPRI cho thấy ngân sách hạt nhân tăng 19%, đạt mức cao nhất lịch sử trong bối cảnh các cường quốc đẩy mạnh hiện đại hóa và mở rộng kho vũ khí.
Theo dữ liệu từ Chiến dịch quốc tế nhằm loại bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), 9 quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân đã đầu tư tổng cộng gần 119 tỷ USD vào kho vũ khí của họ trong năm qua. Con số này đánh dấu mức tăng trưởng 19% so với năm 2024, làm dấy lên những cảnh báo nghiêm trọng về một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới trên quy mô toàn cầu.
Phân tích ngân sách hạt nhân của các cường quốc
Mỹ tiếp tục giữ vị trí quốc gia chi mạnh tay nhất cho lĩnh vực này với ngân sách 69,2 tỷ USD. Xếp thứ hai là Trung Quốc với 13,5 tỷ USD, theo sau là Anh với 12,6 tỷ USD. Bên cạnh ba cường quốc dẫn đầu, các quốc gia khác bao gồm Pháp, Ấn Độ, Israel, Triều Tiên và Pakistan cũng đồng loạt tăng cường đầu tư để nâng cấp và duy trì kho vũ khí hạt nhân của mình.
Báo cáo từ ICAN và nghiên cứu độc lập của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) công bố ngày 8/6 cho thấy việc gia tăng chi tiêu diễn ra song song với nỗ lực hiện đại hóa kho vũ khí. Bà Susi Snyder, Giám đốc các chương trình của ICAN, nhận định sự leo thang này, kết hợp với việc tích hợp Trí tuệ nhân tạo (AI), đang tạo ra những rủi ro hạt nhân chưa từng có.
Biến động về số lượng đầu đạn và năng lực tác chiến
Dữ liệu từ SIPRI chỉ ra một thực trạng đáng quan ngại: mặc dù tổng số đầu đạn hạt nhân giảm xuống còn 12.187 vào đầu năm nay, nhưng số lượng vũ khí có khả năng sử dụng (sẵn sàng tác chiến) lại tăng lên, đạt mức 9.745 đầu đạn. Ông Karim Haggag, Giám đốc SIPRI, nhấn mạnh rằng mức độ nguy hiểm đang gia tăng do sự cạnh tranh chiến lược và sự sụp đổ của các cơ chế kiểm soát vũ khí.
| Quốc gia | Ước tính số lượng đầu đạn hạt nhân | Ngân sách (Tỷ USD) |
|---|---|---|
| Mỹ | ~5.000+ | 69,2 |
| Nga | ~5.000+ | - |
| Trung Quốc | 620 | 13,5 |
| Anh | - | 12,6 |
Hiện nay, Mỹ và Nga đang nắm giữ khoảng 83% kho vũ khí hạt nhân toàn cầu. Đáng chú ý, Trung Quốc đang mở rộng kho vũ khí với tốc độ nhanh hơn hầu hết các quốc gia khác, hiện sở hữu khoảng 620 đầu đạn. SIPRI dự báo tổng lượng vũ khí hạt nhân dự trữ có khả năng sẽ tăng trở lại trong những năm tới khi tốc độ tháo dỡ chậm lại và việc triển khai các hệ thống vũ khí mới được đẩy nhanh.
Thách thức địa chính trị và rủi ro công nghệ
Sự cạnh tranh địa chính trị gay gắt buộc các cường quốc phải tăng cường sự phụ thuộc vào răn đe hạt nhân. Các chuyên gia quân sự lo ngại rằng việc tích hợp AI vào hệ thống chỉ huy và kiểm soát có thể làm giảm thời gian phản ứng, dẫn đến nguy cơ tính toán sai lầm trong các kịch bản xung đột. Nhìn chung, xu hướng chi tiêu kỷ lục năm 2026 phản ánh một môi trường an ninh quốc tế đang chuyển dịch sang trạng thái đối đầu trực diện giữa các cường quốc hạt nhân.