Tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ 175km: Quy hoạch quỹ đất TOD quanh 12 nhà ga
Dự án đường sắt TP.HCM - Cần Thơ quy mô 175km sẽ tích hợp mô hình TOD để phát triển đô thị và dịch vụ quanh ga, với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 171.000 tỷ đồng.
Bộ Xây dựng vừa ban hành kết luận về báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ. Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh đây là công trình hạ tầng trọng điểm, đi qua khu vực nền đất yếu và có tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Do đó, công tác chuẩn bị đầu tư cần được nghiên cứu cẩn trọng với tư duy đổi mới để đảm bảo tính khả thi.
Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD)
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban quản lý dự án Mỹ Thuận và đơn vị tư vấn đưa nội dung TOD vào báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Việc xác định rõ quỹ đất lân cận các ga để phát triển đô thị, dịch vụ và logistics không chỉ tăng hiệu quả tài chính mà còn tạo động lực tăng trưởng dọc hành lang tuyến.
Cơ chế phát triển TOD sẽ được hoàn thiện dựa trên Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, Luật Đường sắt và các quy định liên quan. Khai thác hiệu quả quỹ đất quanh nhà ga được kỳ vọng sẽ giải quyết bài toán vốn và mở ra không gian phát triển kinh tế mới cho các địa phương có tuyến đi qua.
Thông số kỹ thuật và lộ trình triển khai 175km đường sắt
Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường sắt TP.HCM - Cần Thơ có tổng chiều dài 175,2km, đi qua 5 tỉnh thành gồm: TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và Cần Thơ. Điểm đầu đặt tại ga An Bình (Phường Dĩ An, TP.HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (Phường Hưng Phú, TP. Cần Thơ).
- Khổ đường: 1.435mm.
- Tốc độ thiết kế: Tàu khách đạt 160km/h, tàu hàng đạt 120km/h.
- Hệ thống ga: 12 nhà ga và 3 depot (An Bình, Tân Kiên, Cần Thơ).
- Kết cấu: Khoảng 56% chiều dài tuyến xây dựng trên cầu vượt sông và khu vực đô thị; 44% đi trên nền đất.
Dự án dự kiến phân kỳ đầu tư, trong đó giai đoạn 1 xây dựng đường đơn. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng lưu ý quá trình nghiên cứu phải tính toán ngay phương án nâng cấp lên đường đôi để tránh lãng phí hoặc gián đoạn khai thác sau này. Riêng đoạn vượt sông Hậu, đơn vị tư vấn đang cân nhắc phương án đi chung với cầu Cần Thơ 2.
| Phương án thiết kế vượt sông Hậu | Tổng mức đầu tư dự kiến |
|---|---|
| Đi chung cầu Cần Thơ 2 | Khoảng 171.300 tỷ đồng (6,468 tỷ USD) |
| Xây dựng cầu đường sắt độc lập | Khoảng 175.110 tỷ đồng (6,611 tỷ USD) |
Tiến độ thực hiện và nguồn vốn đầu tư
Bộ Xây dựng đề nghị nghiên cứu đa dạng hóa hình thức đầu tư, kết hợp giữa đầu tư công và đối tác công tư (PPP). Dự kiến, hồ sơ dự án sẽ hoàn thiện trong tháng 7/2026 để trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào tháng 8/2026.
Lộ trình dự kiến bao gồm việc khởi công vào năm 2028 và phấn đấu cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Tuyến đường sắt này được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian di chuyển, giảm áp lực cho đường bộ và thúc đẩy giao thương giữa trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước với thủ phủ miền Tây.
Thông tin dự án có thể thay đổi theo các quyết định điều chỉnh quy hoạch và phê duyệt chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.