8 khu tái định cư của dự án Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam qua Lâm Đồng: Vượt từng chướng ngại
Giải phóng mặt bằng khó nhất đã xong thì lại vướng thiếu đất đắp với lý do khó tin nhưng vẫn diễn ra, đã tạo áp lực trong hoàn thành các khu tái định cư đúng hạn.

Xong mặt bằng
Quyết định cưỡng chế thu hồi hơn 799 m2 đất trồng cây hàng năm khác tại thôn 1, xã Tuy Phong của 1 hộ ở tỉnh Khánh Hòa do Chủ tịch UBND xã Tuy Phong ban hành, bắt đầu từ ngày 15/6 đến ngày 24/6/2026 được xem là diện tích cuối cùng để Khu tái định cư (TĐC) Tuy Phong được giao 100% mặt bằng. Tổng diện tích đất phải thu hồi để thực hiện dự án này rộng hơn 23.573 m2 của 19 hộ dân và 1 tổ chức. Xã đã giao mặt bằng rải rác từ 2 - 3 tháng qua, thông qua vận động, tuyên truyền và người dân chấp thuận mức giá đền bù nên giao đất. Đến đầu tháng 5/2026, khu TĐC Tuy Phong vẫn còn trở ngại, vì liên quan đến diện tích đất của 3 trường hợp ở các tỉnh, thành khác, khi UBND xã Tuy Phong có công văn đề nghị xác định đối tượng trực tiếp sản xuất nông nghiệp để hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm khi nhà nước thu hồi đất và các địa phương này chưa phúc đáp. Cộng thêm trình tự của việc chi trả tiền bồi thường cho hộ dân ngoài tỉnh mất nhiều thời gian. Thế nên, xã Tuy Phong được giao kế hoạch là trong tháng 6/2026 phải giao mặt bằng 100% cho khu TĐC Tuy Phong và kết quả đúng theo thời hạn đã định.
Đây cũng là khu TĐC được giao mặt bằng xong sau cùng. Vì trước đó, 7 khu TĐC phục vụ dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua địa bàn Lâm Đồng, hầu hết ở khu vực phía Đông Nam tỉnh thuộc các xã, phường gồm Bình Thuận, Hàm Kiệm, Tân Lập, Hàm Liêm, Hồng Sơn, Lương Sơn và Bắc Bình đã lần lượt giao 100% mặt bằng. So với tiến độ tạo quỹ đất sạch cho thi công ở nhiều dự án tại khu vực Đông Nam tỉnh thì có thể nói việc tạo mặt bằng cho những dự án khu tái định cư này thuận lợi, dù cũng có không ít tình huống trở ngại. Kết quả đó ghi nhận chính quyền các xã, phường trên đã thực hiện công tác đền bù giải tỏa rất chặt chẽ, khoa học, không vướng đơn thư, nhất là trong bối cảnh việc đền bù giải tỏa ở nhiều dự án còn kéo dài.

Lại thiếu đất đắp?
Trong quá trình thi công, một số khu TĐC gặp khó khăn, do không ổn định nguồn đất đắp, trong khi trữ lượng khai thác của các mỏ trong phạm vi dự án cũng như khu vực lân cận không thiếu. Đầu tháng 5/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức cuộc họp để tìm cách tháo gỡ. Theo chỉ đạo của UBND tỉnh và hướng dẫn của các sở chuyên ngành, đến nay, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, chủ đầu tư của 8 khu tái định cư phục vụ dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam qua địa bàn Lâm Đồng, đã bổ sung nguồn vật liệu thay thế để phục vụ công tác đắp nền công trình (đá hỗn hợp sau nổ mìn, đá xô bồ, cát bồi nền…) cho các khu TĐC Tuy Phong, Bắc Bình, Lương Sơn, Hàm Kiệm, Tân Lập. Song song đó cũng đã tháo gỡ việc không xuất được hóa đơn của mỏ đá Núi Ếch để cung cấp vật liệu đất tầng phủ cho khu TĐC Hàm Liêm, Hồng Sơn.
Điều đáng chú ý khác, hiện nay, do biến động địa chính trị trên thế giới làm ảnh hưởng đến nguồn cung cấp, giá xăng, dầu phục vụ sản xuất, kinh doanh liên tục tăng cao, dẫn đến giá các loại vật tư, máy móc, nhân công đều biến động tăng và nằm ngoài khả năng dự tính chi phí của nhà thầu khi ký kết hợp đồng. Thế nên, việc có độ trễ trong thi công các công trình nói chung, các khu TĐC nói riêng đang diễn ra phổ biến.
Theo lãnh đạo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2, hiện nay, nguồn cung đất đắp của các khu TĐC đã được giải quyết. Chủ đầu tư đang đôn đốc các nhà thầu thi công khẩn trương triển khai, tăng ca làm ngoài giờ để bù lại khoảng thời gian chậm trước đó, bảo đảm hoàn thành đúng theo tiến độ được UBND tỉnh giao.
8 khu TĐC phục vụ dự án Đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam với tổng diện tích hơn 28 ha, với quy mô 1.465 lô đất, trong đó, nhu cầu tái định cư là 1.150 hộ dân. Cụ thể, khu TĐC tại phường Bình Thuận 2,74 ha; khu TĐC tại xã Tuy Phong 2,35 ha; khu TĐC tại xã Bắc Bình 3,33 ha; khu TĐC tại xã Lương Sơn 4,93 ha; khu TĐC tại xã Hồng Sơn: 4,939 ha; khu TĐC tại xã Hàm Liêm 4,943 ha; khu TĐC tại xã Hàm Kiệm 3,3 ha và khu TĐC tại xã Tân Lập 1,93 ha.