Quy hoạch ga đường sắt tốc độ cao và 2 tuyến metro tại sân bay Long Thành

Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được định hướng trở thành trung tâm trung chuyển đa phương thức quy mô lớn, nơi giao cắt giữa đường hàng không, đường sắt tốc độ cao và các tuyến metro liên vùng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, một phương án quy hoạch mới về vị trí các nhà ga đã được đề xuất nhằm đảm bảo khả năng kết nối đồng bộ.

Mô hình cụm ga đường sắt so le tại sân bay Long Thành

Theo phương án đề xuất từ UBND TP. Đồng Nai gửi Bộ Xây dựng, ba tuyến đường sắt trọng điểm sẽ cùng hội tụ tại khu vực sân bay Long Thành nhưng không sử dụng chung một nhà ga duy nhất. Điểm cốt lõi của đề xuất là việc sắp xếp các nhà ga theo dạng so le trên mặt bằng thay vì đặt thẳng hàng trước nhà ga hành khách (Terminal T1) như các mô hình truyền thống.

Cụ thể, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sẽ đóng vai trò hạt nhân, chạy dọc trên trục hành lang quy hoạch chính. Hai tuyến metro phụ trợ sẽ được bố trí tách biệt ở hai phía. Tuyến metro kéo dài từ Bến Thành - Suối Tiên đến trung tâm hành chính TP. Đồng Nai sẽ nằm bên trái hướng từ TP.HCM đi Đồng Nai. Trong khi đó, tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành được bố trí ở phía đối diện.

Về vị trí tương đối, ga đường sắt tốc độ cao được đề xuất đặt lệch về phía Đông Bắc so với trục chính của Terminal T1. Hai ga metro còn lại nằm về phía Tây Nam, được thiết kế song song và đối xứng qua tim tuyến đường sắt tốc độ cao. Cách bố trí này giúp khai thác hiệu quả quỹ đất và giảm áp lực lên các công trình hạ tầng đã được định hình trước đó.

Giải pháp tối ưu hóa không gian và kết nối đa phương thức

Việc lựa chọn phương án bố trí so le xuất phát từ thực tế khu vực phía trước nhà ga hành khách hiện đã quy hoạch dày đặc các hạng mục như đường tiếp cận, cầu cạn và bãi đỗ xe. Việc đặt các ga đường sắt lệch vị trí sẽ hạn chế tối đa xung đột với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đang triển khai tại công trường.

Mặc dù phương án này khiến quãng đường trung chuyển từ ga đường sắt đến nhà ga hành khách tăng thêm khoảng 400m, nhưng UBND TP. Đồng Nai đánh giá đây không phải là trở ngại lớn. Khoảng cách này sẽ được xử lý bằng các giải pháp kỹ thuật hiện đại như băng chuyền hành khách, thang cuốn, cầu bộ hành và hệ thống chỉ dẫn đồng bộ. Đây là mô hình đã được áp dụng thành công tại nhiều sân bay quốc tế lớn trên thế giới.

Mỗi nhà ga trong cụm vẫn đảm bảo tính độc lập về kết cấu, hệ thống tín hiệu và công nghệ vận hành. Điều này cho phép mỗi loại hình vận tải (đường sắt tốc độ cao và metro) hoạt động theo đặc thù riêng nhưng vẫn tạo thành một chỉnh thể kết nối thống nhất cho hành khách.

Tiến độ và quy mô siêu dự án 16 tỷ USD

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) làm chủ đầu tư với tổng vốn đầu tư ước tính khoảng 336.600 tỷ đồng (tương đương hơn 16 tỷ USD). Dự án được phân kỳ đầu tư thành 3 giai đoạn chiến lược:

• Giai đoạn 1: Xây dựng một đường cất hạ cánh và một nhà ga hành khách cùng hạ tầng phụ trợ, công suất 25 triệu khách/năm. Dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác cuối năm 2025.
• Giai đoạn 2: Bổ sung thêm một đường cất hạ cánh và một nhà ga, nâng công suất lên 50 triệu khách/năm.
• Giai đoạn 3: Hoàn thiện toàn bộ các hạng mục để đạt công suất tối đa 100 triệu khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Việc tích hợp sớm các tuyến đường sắt vào quy hoạch sân bay không chỉ nâng cao năng lực trung chuyển mà còn tạo đà phát triển kinh tế cho toàn vùng Đông Nam Bộ. Các cơ quan chức năng sẽ tiếp tục hoàn thiện các thông số kỹ thuật để lựa chọn phương án thiết kế tối ưu nhất trong các bước tiếp theo.

Lưu ý: Thông tin quy hoạch có thể được điều chỉnh theo quyết định chính thức của các cơ quan có thẩm quyền trong quá trình triển khai dự án.

Tuệ Nhân