Di sản Hội An: Từ thương cảng 400 năm đến điểm đến hàng đầu châu Á 2025
Tọa lạc bên hạ lưu sông Thu Bồn, Hội An là đô thị cổ duy nhất tại Việt Nam giữ nguyên cấu trúc từ thế kỷ XVI. Với giá trị di sản UNESCO và hạ tầng văn hóa đặc sắc, nơi đây tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ du lịch quốc tế năm 2025.
Nằm bên hạ lưu sông Thu Bồn, cách trung tâm Đà Nẵng khoảng 30km, Hội An (Quảng Nam) là một trong những đô thị cổ hiếm hoi tại châu Á giữ được nguyên vẹn cấu trúc và diện mạo từ hàng trăm năm trước. Không chỉ là một điểm đến du lịch, nơi đây còn là minh chứng sống động cho sự giao thoa văn hóa Đông - Tây suốt hơn bốn thế kỷ qua.
Tầm vóc thương cảng quốc tế Faifo trong lịch sử
Từ thế kỷ XVI đến XVIII, Hội An – khi ấy được các thương nhân phương Tây gọi là Faifo – đã xác lập vị thế là một trong những thương cảng quốc tế sầm uất nhất khu vực Đông Nam Á. Với lợi thế địa chính trị thuận lợi, nơi đây trở thành điểm dừng chân của hàng trăm tàu buôn từ Nhật Bản, Trung Quốc, Bồ Đào Nha và Hà Lan, biến khu vực này thành đầu mối giao thương huyết mạch.
Trong giai đoạn cực thịnh, Hội An đóng vai trò cửa ngõ xuất khẩu các mặt hàng giá trị cao của Đàng Trong như tơ lụa, gốm sứ, trầm hương và nông sản. Đáng chú ý, vào thế kỷ XVII khi Hội An đạt đỉnh cao phát triển, nhiều đô thị hiện đại tại khu vực vẫn chưa hình thành. Hoạt động thương mại xuyên lục địa không chỉ mang lại sự phồn vinh về kinh tế mà còn hình thành nên một cộng đồng cư dân đa văn hóa, đặt nền móng cho kiến trúc đặc thù của đô thị di sản ngày nay.
Quy hoạch kiến trúc và giá trị di sản UNESCO
Giá trị cốt lõi của Hội An nằm ở khả năng bảo tồn gần như tuyệt đối hệ thống nhà gỗ, mái ngói âm dương và những bức tường vàng đặc trưng. Mạng lưới đường phố nhỏ hẹp được quy hoạch từ thế kỷ XVII - XIX vẫn giữ nguyên hình hài, giúp nơi đây được UNESCO ghi danh vào Danh mục Di sản Văn hóa Thế giới từ năm 1999.
Một trong những biểu tượng kỹ thuật và văn hóa nổi bật nhất là Chùa Cầu. Công trình được cộng đồng thương nhân Nhật Bản xây dựng vào cuối thế kỷ XVI, đóng vai trò kết nối các khu dân cư Nhật Bản và Trung Hoa qua một con lạch nhỏ. Đây là dấu tích rõ nét nhất về sự hiện diện của cộng đồng ngoại kiều tại phố Hội hơn 400 năm trước.
Bên cạnh Chùa Cầu, hệ thống hạ tầng di sản còn bao gồm các công trình có tuổi đời hàng thế kỷ như Nhà cổ Tấn Ký, Hội quán Phúc Kiến và Tam quan Chùa Bà Mụ. Những công trình này không chỉ có giá trị về mặt kiến trúc mà còn là tư liệu lịch sử về kỹ thuật xây dựng và tư duy quy hoạch đô thị cổ tại Việt Nam.
Mở rộng không gian trải nghiệm và định hướng phát triển 2025
Hội An hiện nay không chỉ giới hạn trong khu vực phố cổ mà đã mở rộng không gian văn hóa ra các vùng phụ cận. Hệ thống làng nghề truyền thống như làng rau Trà Quế, làng gốm Thanh Hà và làng mộc Kim Bồng đóng vai trò vệ tinh, hỗ trợ bảo tồn các giá trị phi vật thể và tạo ra các sản phẩm du lịch trải nghiệm bền vững.
Không gian đô thị của Hội An cũng đang chuyển mình với sự xuất hiện của các không gian sáng tạo và nghệ thuật đương đại. Tại Phường Hội An Đông, Quảng Nam, các cánh đồng lúa và rừng dừa nước được đưa vào khai thác du lịch sinh thái, trong khi bãi biển An Bàng phát triển mạnh các dịch vụ nghỉ dưỡng cao cấp.
Mới đây, Tripadvisor đã đưa Hội An vào danh sách những điểm tham quan hàng đầu châu Á năm 2025. Sự công nhận này khẳng định chiến lược đúng đắn trong việc dung hòa giữa bảo tồn di sản nghiêm ngặt và phát triển hạ tầng du lịch hiện đại, giúp đô thị hơn 400 năm tuổi này duy trì sức hút bền vững trên toàn cầu.