Anh phát triển tên lửa tầm xa cho Ukraine không phụ thuộc linh kiện Mỹ
Dự án Brakestop của Anh nhằm cung cấp tên lửa tấn công tầm xa có chi phí thấp cho Ukraine, loại bỏ hoàn toàn linh kiện Mỹ để đảm bảo quyền tự chủ trong việc triển khai vũ khí.
Bộ Quốc phòng Anh vừa công bố việc phát triển ba mẫu tên lửa tấn công tầm xa nguyên mẫu dành cho Ukraine trong khuôn khổ dự án Brakestop. Đáng chú ý, các hệ thống này được thiết kế để loại bỏ hoàn toàn sự phụ thuộc vào linh kiện từ Mỹ, nhằm đảm bảo London và Kiev có toàn quyền quyết định trong việc sử dụng vũ khí mà không cần sự phê duyệt từ Washington.
Dự án Brakestop và mục tiêu kiểm soát chủ quyền
Dự án Brakestop được khởi động từ tháng 11/2024, huy động sự tham gia của các doanh nghiệp quốc phòng nội địa gồm MBDA UK, MGI Engineering và Rotron Aerospace. Theo các quan chức quốc phòng Anh, yêu cầu loại bỏ linh kiện Mỹ là ưu tiên hàng đầu ngay từ giai đoạn thiết kế. Điều này giúp tránh các rào cản pháp lý từ quy định xuất khẩu vũ khí quốc tế (ITAR) của Mỹ, vốn từng gây khó khăn cho việc triển khai các dòng tên lửa như Storm Shadow hay ATACMS trong giai đoạn cuối năm 2024.
Việc sử dụng linh kiện và dữ liệu nguồn gốc Mỹ thường đi kèm với những điều kiện khắt khe về mục tiêu và phạm vi tác chiến. Bằng cách xây dựng một hệ sinh thái vũ khí độc lập, Anh hướng tới mục tiêu duy trì "quyền kiểm soát chủ quyền tối đa" đối với các năng lực quân sự chuyển giao cho Ukraine, giảm thiểu nguy cơ bị hạn chế do lo ngại leo thang xung đột từ phía Mỹ.
Thông số kỹ thuật và khả năng sản xuất hàng loạt
Khác với các dòng tên lửa tầm xa truyền thống có chi phí đắt đỏ, dự án Brakestop tập trung vào tiêu chí sản xuất số lượng lớn với giá thành tối ưu. Bộ Quốc phòng Anh đặt mục tiêu sản lượng khoảng 20 quả mỗi tháng với chi phí ước tính khoảng 400.000 bảng Anh mỗi đơn vị (chưa bao gồm đầu đạn).
| Thông số | Tên lửa dự án Brakestop | Tên lửa Storm Shadow (Tham chiếu) |
|---|---|---|
| Trọng lượng đầu đạn | Khoảng 225 kg | Khoảng 450 kg |
| Chi phí ước tính | 400.000 bảng Anh | Trên 2 triệu bảng Anh |
| Linh kiện Mỹ | Không có | Có tích hợp |
| Công nghệ sản xuất | Mô-đun, linh kiện thương mại | Tiêu chuẩn quân sự chuyên biệt |
Các mẫu tên lửa mới được thiết kế theo dạng mô-đun, tận dụng tối đa các linh kiện thương mại sẵn có để đẩy nhanh tốc độ chế tạo. Mặc dù đầu đạn chỉ nặng bằng một nửa so với Storm Shadow, nhưng khả năng sản xuất hàng loạt và chi phí thấp được kỳ vọng sẽ tạo ra ưu thế về số lượng trên chiến trường.
Công nghệ dẫn đường và vật liệu tiên tiến
Ba doanh nghiệp tham gia dự án đã giới thiệu những giải pháp công nghệ riêng biệt để thay thế hệ thống của Mỹ. MBDA UK phát triển mẫu tên lửa Crossbow sử dụng hệ thống dẫn đường hình ảnh tự chủ. Trong khi đó, MGI Engineering ứng dụng công nghệ vật liệu composite từ ngành đua xe F1 cho mẫu tên lửa Tiger Shark để tối ưu hóa trọng lượng và tầm bắn.
Rotron Aerospace lại tập trung vào việc sử dụng động cơ cánh quạt nhằm kéo dài phạm vi hoạt động của tên lửa. Các thử nghiệm tại thao trường Hebrides ở Scotland hồi đầu năm 2026 cho thấy các mẫu này đã đạt được những kết quả khả quan. Dự kiến, ít nhất một trong ba mẫu tên lửa này sẽ chính thức được chuyển giao cho Ukraine vào cuối năm 2026.
Xu hướng phát triển vũ khí "không ITAR" không chỉ diễn ra tại Anh mà đang lan rộng khắp châu Âu. Các tập đoàn quốc phòng lớn tại lục địa này đang tăng tốc nghiên cứu các hệ thống độc lập trong bối cảnh các cam kết an ninh của Mỹ có thể thay đổi, đồng thời giúp các quốc gia đồng minh chủ động hơn trong các quyết định hỗ trợ quân sự quốc tế.