Người Mạ định cư, xây dựng cuộc sống bên đồi Thiêng
Ting Wel Đơm, tổ dân phố với hầu hết cư dân là người Mạ nằm ngay vùng ven phường Đông Gia Nghĩa. Một điều ít người biết, nơi đây là nơi người Mạ tìm đến định cư, dưới chân ngọn đồi Thiêng xa xa.
“Khi tôi còn rất bé, cha mẹ, ông bà vượt qua cao nguyên, băng qua cả dãy núi Tà Đùng để đến đây làm rẫy, trỉa lúa, trỉa bắp. Quê gốc của cư dân Ting Wel Đơm ở vùng Đinh Trang Thượng, cao nguyên Di Linh xưa”, già K’Ngul, người có uy tín trong cộng đồng người Mạ tại tổ dân phố Ting Wel Đơm tâm sự.
Ở tuổi 76, già K’Ngul vẫn quắc thước, hằng ngày vẫn nghe đài đọc báo, đan gùi… Già bảo, vượt qua dãy Tà Đùng, dọc theo những dãy đồi, người Mạ chọn mảnh đất bằng phẳng dưới chân đồi Đằng K’rong Sung, ngọn đồi Thiêng nơi đất mới.
Các cụ kể lại, ngày xưa nơi ấy là khu rừng thiêng của người Mạ. Ở đó, người Mạ sống dưới bóng đồi Thiêng, trỉa cây lúa, cây bắp. Người Mạ Ting Wel Đơm dù xa quê cũ cả trăm cây số, vẫn giữ truyền thống. Cây nêu vẫn dựng vào lễ mừng lúa mới, con gái Mạ vẫn dệt vải mang hoa văn truyền thống, cây tù và sừng trâu vẫn hú tha thiết trong đêm hội. Già bảo, người Mạ Ting Wel Đơm vẫn giữ liên lạc với quê gốc Di Linh. Ngày lễ, ngày hội, người Ting Wel Đơm vẫn vượt núi quay về Đinh Trang Thượng. Khoảng cách không làm xa mối dây ràng buộc giữa 2 miền đất.
Ông K’ Sung, Tổ trưởng tổ dân phố Ting Wel Đơm chia sẻ, tổ có 419 hộ dân, hầu hết là người Mạ. Cũng như hầu hết cư dân vùng ven, người Ting Wel Đơm trồng cà phê, trồng tiêu và bà con canh tác cả lúa nước để tự túc lương thực. “Ngày xưa, lúc chúng tôi còn nhỏ, người Ting Wel Đơm thường du canh trỉa lúa, trỉa bắp, đời sống rất vất vả.
Còn bây giờ, bà con sản xuất tiến bộ, cà phê, tiêu năng suất cao, đời sống ổn định hơn hẳn. Nhà nào cũng có ruộng lúa, tuy diện tích không nhiều nhưng có thủy lợi, có nước tưới, trồng 2 vụ/năm là dư ăn, không còn hộ thiếu đói”, ông K’Sung cho biết. Ông rất tự hào nhắc tới những người nông dân Mạ sản xuất giỏi, từ các ông K’Biêng, K’Beo, K’Cam…. Bản thân ông K’Sung cũng là nông dân sản xuất giỏi, có đầy đủ phương tiện cơ giới, máy cày máy múc, thu nhập rất ổn định.
“Trước kia cư dân Ting Wel Đơm khó khăn lắm, thiếu ăn, phải đi làm thuê làm mướn. Tới năm 2002, Nhà nước làm đường, mắc điện, hỗ trợ bà con giống cà phê, phân bón, hướng dẫn cách trồng, chăm sóc cà phê. Dần dần, đời sống mới phát triển hơn, ổn định. Nhà nước lại hỗ trợ xây nhà cho người nghèo, giờ tổ dân phố không còn nhà dột nát, nhà tạm”, ông K’Sung thông tin.
Theo ông K’Sung, cả tổ dân phố còn 11 hộ nghèo, cận nghèo. Nhưng chi bộ và bà con xác định phải học tập người sản xuất giỏi, lao động chăm chỉ để mỗi năm đều có hộ thoát nghèo. Giờ có điện, nước tưới dễ dàng, chỉ cần chăm vườn thật tốt là thu nhập ổn định, không vất vả như ngày xưa.
Cư dân Mạ của tổ dân phố Ting Wel Đơm là cộng đồng chăm chỉ, đoàn kết, phấn đấu xây dựng kinh tế cũng như xây dựng cộng đồng vững mạnh. Bà con giữ được văn hóa truyền thống của người Mạ, góp thêm vào cho địa phương những nét độc đáo riêng, một vẻ đẹp hòa chung dưới chân ngọn đồi Thiêng.
Ông Thái Minh Châu, Phó Chủ tịch UBND phường Đông Gia Nghĩa